26-5, Cục Kiểm lâm ra thông báo cảnh báo: tại các khu vực đã có nhiều ngày không mưa, thời tiết khô hanh kéo dài, có nguy cơ xảy ra cháy rừng ở cấp V - cấp cực kỳ nguy hiểm tại tám tỉnh gồm: Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Ninh Thuận, Bình Định và Đồng Nai. (Nhân Dân 27/5) đầu trang(

26/5, Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên (ENV) cho biết, trong phim ngắn truyền thông mới ra mắt, nghệ sĩ ưu tú Trung Hiếu kêu gọi cộng đồng xây dựng một thế giới tươi đẹp hơn cho thế hệ tương lai bằng cách không sử dụng mật gấu để chấm dứt tình trạng trích hút mật gấu tàn nhẫn và phạm pháp.

Phim ngắn hy vọng sẽ lay động lòng trắc ẩn của người xem khi thấy nỗi lo lắng của người cha chứng kiến cô con gái bé bỏng bị tổn thương bởi cảnh trích hút mật gấu trên tivi.

Đây là phim ngắn truyền thông thứ 24 của ENV trong chiến dịch dài hạn nhằm giảm thiểu nhu cầu tiêu thụ các sản phẩm từ các loài động vật hoang dã nguy cấp, quý hiếm. Phim ngắn có thể xem trực tuyến tại: https://www.youtube.com/watch?v=HdO0A_EvnFQ. (Công An Nhân Dân 27/5) đầu trang(

Khoảng 4h ngày 26/5, cháy rừng lại tiếp tục xảy ra tại khu vực Rú Đụn (Nam Đàn, Nghệ An), mặc dù hai ngày qua, tại khoảng rừng này phía Tây Nam  giáp ranh giữa 2 huyện Nam Đàn và Thanh Chương cháy rừng đã bùng phát dữ dội và sau đó được khống chế.

Sáng sớm nay, ngọn lửa bất ngờ bùng cháy trở lại, do thời tiết nắng nóng, khô hanh, cộng thêm gió Lào thổi mạnh nên ngọn lửa bùng phát rất nhanh. Sau khi phát hiện đám cháy, chính quyền huyện Nam Đàn (Nghệ An) đã huy động bà con, dân quân tự vệ các xã Nam Thái, Vân Diên, Nam Thượng, cùng các lực lượng chức năng như lực lượng kiểm lâm, Lữ đoàn 414… khoảng 700 người để khống chế ngọn lửa.

Do thảm thực bì dày, địa thế núi cao nên công tác cứu chữa hết sức khó khăn. Các lực lượng vừa dập lửa, vừa làm đường băng cản lửa. Hơn 3 tiếng đồng hồ cứu chữa, đến 11h30, đám cháy mới được khống chế. Dự tính đám cháy làm thiệt hại gần 1 ha rừng thông.

Hiện huyện Nam Đàn đang tiếp tục bố trí lực lượng để xử lý các đám tàn và canh gác lửa rừng. (Công An Nhân Dân + Nông Nghiệp VN 27/5) đầu trang(

Trao đổi với NNVN ngày 26/5, ông Lê Văn Quý, Chi cục Phó Chi cục Kiểm lâm Quảng Trị, cho biết nắng nóng suốt mấy tuần qua nhiều lúc hơn lên đến 40 độ C đã làm thảm thực vật ở rừng khô róm, đặt tình trạng rừng Quảng Trị xảy ra cháy bất kỳ lúc nào, khi chỉ cần xảy ra một sơ suất nhỏ.

Trước tình hình đó, tỉnh Quảng Trị đã nâng cấp báo động phòng chống cháy rừng lên cấp V, cấp cao nhất, cực kỳ nguy cấp. Theo ông Quý, Kiểm lâm Quảng Trị đã bố trí lực lượng trực PCCC 24/24 giờ để tiếp nhận và xử lý thông tin cháy rừng hằng ngày. Gần 250 ngàn ha rừng của Quảng Trị đang được canh gác nghiêm ngặt hơn lúc nào hết. Các điểm tiếp nước, các đường giao thông vào rừng luôn có lực lượng túc trực.

Các Hạt Kiểm lâm thực hiện bảo dưỡng máy móc, phương tiện, dụng cụ, sẵn sàng lực lượng chữa cháy để ứng cứu kịp thời khi có cháy rừng xảy ra trên địa bàn. UBND tỉnh đã ra chỉ thị triển khai các biện pháp cấp bách phòng chống cháy, chữa cháy rừng, thể hiện rõ vai trò UBND các cấp, chủ rừng, lực lượng BVR.

Ông Quý cũng khuyên người dân thời gian này nên hạn chế vào rừng nhằm bảo vệ rừng được nghiêm ngặt hơn. “Để ngăn ngừa và góp phần hạn chế đến mức thấp nhất nguy cơ cháy rừng và thiệt hại do cháy rừng gây ra, ngay từ đầu mùa khô 2015, các địa phương trong tỉnh đã tập trung thực hiện phương án “bốn tại chỗ”, là lực lượng tại chỗ, chỉ huy tại chỗ, phương tiện tại chỗ và hậu cần tại chỗ trong phòng cháy, chữa cháy rừng”, ông Quý nhấn mạnh. (Nông Nghiệp VN 27/5) đầu trang(

Tại Ninh Thuận, năm nay, khô hạn và nắng nóng kéo dài khiến cho 148.000 ha rừng tại 37 xã của tỉnh Ninh Thuận bị khô kiệt luôn tiềm ẩn nguy cơ cháy rừng ở mức cực kỳ nguy hiểm trong suốt thời gian dài.

Ông Phạm Cao Đảm, Phó Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm Ninh Thuận, cho biết: Mặc dù các ngành chức năng và chính quyền địa phương tích cực triển khai các biện pháp phòng chống cháy rừng nhưng từ đầu mùa khô đến nay, trên địa bàn tỉnh Ninh Thuận đã xảy ra 29 vụ cháy rừng với diện tích 15,61ha, tăng 19 vụ cháy và 10,5ha rừng so với mùa khô năm 2014.

Thời gian qua trên một số đại bàn của tỉnh đã có mưa nên nguy cơ cháy rừng tại huyện Ninh Sơn, Bác Ái và Thuận Bắc đã giảm từ cấp V xuống cấp II, tuy nhiên vẫn còn huyện Ninh Hải, Ninh Phước và Phước Nam nguy cơ cháy rừng vẫn ở cấp V, cấp cực kỳ nguy hiểm. (Nông Nghiệp VN 27/5) đầu trang(

26/5, Trung tâm Cứu hộ gấu Việt Nam đã phát đi thông điệp kêu gọi sự can thiệp và cứu hộ khẩn cấp các cá thể gấu được nuôi nhốt tại tỉnh Quảng Ninh trước hiện tượng gấu chết hàng loạt.

Cụ thể, trong khi các cơ quan chức năng đang thực hiện trình tự thủ tục để chuyển giao toàn bộ số gấu được nuôi nhốt trái phép trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh về Trung tâm Cứu hộ gấu Việt Nam thì hiện nay số lượng gấu ở đây đã có biến động đáng kể so với hơn 1 tháng trước khi có chủ trương đề nghị chuyển giao các cá thể gấu nuôi nhốt.

Trước đó, vào ngày 22/5, Trung tâm Cứu hộ gấu Việt Nam nhận được thông báo từ phía Chi cục Kiểm lâm tỉnh Quảng Ninh cho biết tại trại gấu của ông Nguyễn Trọng Bờ (phường Đại Yên, TP Hạ Long) có 4 cá thể gấu bị chết, đã tiến hành tiêu hủy và 1 cá thể gấu còn sống, sức khỏe rất nguy kịch cần phải cứu hộ khẩn cấp.

Vì vậy, Trung tâm Cứu hộ gấu Việt Nam đề nghị UBND tỉnh Quảng Ninh quyết định cho phép chuyển giao khẩn cấp cá thể gấu còn sống sót duy nhất tại trại gấu của ông Bờ về trung tâm cứu hộ. Phía Trung tâm Cứu hộ gấu cho rằng việc để các cá thể gấu chết dần dần trong khi cơ sở nuôi nhốt không đảm bảo tiêu chuẩn kỹ thuật theo quy định là không thể chấp nhận được. (Nông Nghiệp VN 27/5; Công Lý + VnMedia 26/5) đầu trang(

Tại Khánh Hoà, 2015, mùa khô đến sớm và khốc liệt hơn những năm trước đã khiến cho những cánh rừng tại Khánh Hoà có nguy cơ cháy ở mức cực kỳ nguy hiểm. Do vậy, công tác PCCCR cũng được các ngành, các chủ rừng gấp rút chuẩn bị.

Ông Nguyễn Công Hà, Trưởng BQL Rừng phòng hộ Ninh Hoà, cho biết: Thời gian qua, trên địa bàn hầu như không có mưa, rừng khô khốc, nguy cơ cháy rừng đang ở cấp IV, cấp nguy hiểm cùng với đó lớp thực bì dày nên nguy cơ cháy rừng có thể xảy ra bất cứ lúc nào, đặc biệt là 300ha rừng căm xe tại xã Ninh Tây và 2.600ha rừng trồng trong tổng số 25.000ha rừng mà Ban đang quản lý, bảo vệ nằm rải rác, xen kẽ với nương rẫy và ruộng mía của bà con nông dân.

Trước thực trạng này, BQL Rừng phòng hộ Ninh Hoà đã tiến hành nhiều biện pháp PCCR như đã thành lập ban chỉ đạo và 5 tổ PCCR ở 5 xã thường xuyên túc trực 24/24, đồng thời thành lập 1 tổ cơ động để ứng cứu khi có cháy rừng xảy ra.

Ngoài ra, theo ông Hà, Ban đã tiến hành làm đường băng cản lửa được 30km, song song với đó là tuyên truyền và đến từng hộ dân ký cam kết khi đốt nương thì phải thông báo cho chủ rừng và phải đốt theo đúng kỹ thuật, đốt vào buổi sáng để lửa không lan vào rừng…(Nông Nghiệp VN 27/5) đầu trang(

26/5, ông Nguyễn Văn Hân, Chi Cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh Quảng Ngãi cho biết, đơn vị Kiểm lâm đã phối hợp với lực lượng Phòng CSĐT tội phạm về TTQLKT&CV Công an tỉnh Quảng Ngãi tiến hành đo đạc, xác định loại gỗ mà Doanh nghiệp Thuận Hòa (đóng tại thôn An Điềm, xã Bình Chương, huyện Bình Sơn, Quảng Ngãi) khai thác, vận chuyển từ xã Trà Thọ, huyện Tây Trà, Quảng Ngãi, vận chuyển tập kết về đây.

Bước đầu, cơ quan chức năng đã lập biên bản tạm giữ trên 120m3 gỗ để điều tra làm rõ…

Lần theo sự việc, chúng tôi ngược đường về thôn Nước Biếc, xã Trà Thọ, huyện Tây Trà. Bà con đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống tại đây phản ảnh, hơn một tháng qua, mỗi ngày đều có hàng chục nhân công cùng nhiều phương tiện thiết bị thi nhau đốn hạ rừng nguyên sinh.

Dọc theo các con đường dẫn vào rừng, gỗ được tập kết thành từng điểm lớn. Đáng nói, trong số đó có nhiều loại gỗ có giá trị như, huỳnh đàn vàng, chò, ké, xoan đào... mỗi cây có đường kính từ 0,8m đến 1m. Nhiều cây gỗ có chiều dài trên 10m.

Việc khai thác gỗ diễn ra hết sức chuyên nghiệp. Những cây gỗ to sau khi bị triệt hạ, tỉa cành đã được một chiếc xe chuyên dụng (loại xe bánh bằng xích) dùng dây cáp để kéo và dần đưa đến điểm tập kết. Từ đây, gỗ được chuyển lên trên đường lớn để đưa đi tiêu thụ…

Khi tiếp cận hiện trường, chúng tôi để ý trên con đường dẫn vào thôn Tre, cứ vài chục mét là có bãi gỗ lớn với hàng chục cây gỗ nằm ngổn ngang bên đường. Hầu hết những vết cưa còn mới và hoàn toàn không có dấu búa của lực lượng Kiểm lâm…

Chỉ vào những cây gỗ cổ thụ bị chặt hạ, già làng Hồ Văn Thanh, ở xã Trà Thọ, chua xót nói: “Từ nhỏ tới bây giờ, già thường xuyên vào cánh rừng này và đã quá quen với hàng trăm cây cổ thụ trong rừng có từ thời ông, cha già để lại. Người dân ở đây hưởng lợi rất nhiều từ việc cánh rừng giữ nguồn nước, không để sạt lở núi, vậy mà bây giờ già phải đứng chứng kiến cảnh người ta dùng xe, máy cưa vào đốn hạ gỗ, cái bụng đau đớn lắm!...”.

Theo người dân ở xã Trà Thọ cho biết, không thể thống kê hết được mỗi ngày có bao nhiêu cây gỗ bị đốn hạ và có bao nhiêu gỗ được vận chuyển đi tiêu thụ.

Ông Hồ Văn Ngọc, ở thôn Tre, xã Trà Thọ lắc đầu thở dài bất lực: “Hàng ngày, dân làng thường xuyên đi qua con đường này, thấy họ vận chuyển gỗ nhiều lắm. Có hôm cả đàn xe nối đuôi chất gỗ chở đi, cây nào cây nấy to đến 2-3 người ôm không hết. Bao đời nay dân làng mình thay phiên nhau bảo vệ những cây gỗ cổ thụ lớn. Bọn “lâm tặc” nhiều lần lén lút vào chặt gỗ, dân làng cương quyết tâm bảo vệ đến cùng. Còn bây giờ, cán bộ tỉnh, huyện, xã về thông báo được phép chặt hạ gỗ, dân làng đành bất lực nhìn cánh rừng hàng trăm năm tuổi bị triệt hạ…”.

Hàng trăm hộ dân ở xã Trà Thọ đều rất bức xúc và xót xa trước tình trạng phá rừng và vận chuyển công khai diễn ra suốt thời gian dài nơi đây. Lợi dụng danh nghĩa khai hoang vườn rừng, giao đất cho các hộ dân thuộc dự án hồ chứa nước Nước Trong, hàng trăm cây gỗ rừng nguyên sinh đã bị triệt hạ không thương tiếc và vận chuyển về xuôi tiêu thụ...

Trả lời về sự việc, ông Tiêu Viết Phương, Phó Chủ tịch UBND xã Trà Thọ, huyện Tây Trà cho biết, khu vực rừng đang khai thác thuộc phần diện tích đất rừng thu hồi của dự án hợp phần di dân tái định cư hồ chứa nước Nước Trong.

Trong phương án đền bù ghi rõ là gỗ tạp, tuy nhiên, thực tế không phải như thế. Theo quy định thì chỉ được thu hồi đất của các hộ dân, chứ không ai có quyền đưa ra quy định khai thác gỗ. “Việc tận thu những cây gỗ này, xã có biết và khi đi kiểm tra còn phát hiện có những vị trí không thuộc phần thu hồi nhưng nhiều đối tượng vẫn khai thác”, ông Phương thừa nhận.

Trao đổi với chúng tôi, ông Hoàng Anh Ngọc, Chủ tịch UBND huyện Tây Trà, khẳng định: Chính quyền huyện không có chủ trương về khai thác gỗ như trên. Quan điểm của huyện là giữ và bảo vệ rừng, dù gỗ tạp thì cũng phải bảo vệ. Hiện nay, huyện đã chỉ đạo xã và các ngành chức năng xuống địa bàn trực tiếp kiểm tra, làm rõ vụ việc…

Ông Ngọc còn nói thêm, ông chưa hề ký bất cứ một văn bản nào cho phép các xe vận chuyển gỗ khai thác khu rừng trên ra khỏi địa phương. (Công An Nhân Dân 27/5) đầu trang(

"Sau khi nghe báo cáo và đến tận nơi kiểm tra, trước khối lượng gỗ đã được đốn hạ để tận thu lớn như vậy bản thân tôi cũng thấy choáng", ông Nguyễn Văn Hân, Chi cục trưởng Kiểm lâm-Sở NN&PTNT tỉnh Quảng Ngãi thừa nhận.

Trưa 26.5, trao đổi về những nội dung liên quan đến vụ khai thác tận thu gỗ tại vườn rừng khu Sờ Lác và suối Y (xã Trà Thọ, huyện Tây Trà), ông Nguyễn Văn Hân, Chi cục trưởng Kiểm lâm - Sở NN&PTNT tỉnh Quảng Ngãi cho biết: Diện tích được khai thác tận thu gỗ tại 2 khu vực trên khoảng 3,1ha.

Sau khi phối hợp với Công an tỉnh kiểm tra tại các xưởng gỗ đã mua và tại vườn rừng khu Sờ Lác và suối Y, xác định tổng khối lượng gỗ đã khai thác là 122m3. Gồm các loại gỗ từ nhóm IV-VIII như xoan, nính, chò...

Qua đối chiếu và rà soát lại, phần diện tích rừng trên đã được qui hoạch ngoài lâm nghiệp (đất rừng "trắng" không có cây) từ năm 2007. Vì vậy nguồn gốc gỗ đã khai thác và vận chuyển đi từ khu vực rừng này là hợp pháp. Tuy nhiên, quy trình thực hiện không đúng.

Cụ thể: Tuy được giao cho dân nhưng chưa cấp sổ đỏ mà UBND xã Trà Thọ đã cho khai thác là không đúng.

Dù đã được qui hoạch ngoài lâm nghiệp, nhưng khi phát hiện có số lượng cây tự nhiên lớn, UBND xã Trà Thọ, kiểm lâm địa bàn Trà Thọ và kiểm lâm huyện Tây Trà đã không báo cáo với lãnh đạo chính quyền địa phương, Chi cục kiểm lâm tỉnh để có hướng xử lý phù hợp là sai.

"Với số lượng gỗ khai thác tận thu trên phần đất rừng được qui hoạch ngoài lâm nghiệp lên đến 122m3, đây là trường hợp lần đầu tiên xảy ra ở Quảng Ngãi. Ngay cả bản thân tôi cũng thấy choáng trước khối lượng gỗ tận thu này", ông Hân bày tỏ.

Về câu hỏi "Vì sao quy hoạch đất rừng "trắng" nhưng có số lượng lớn, với tuổi đời nhiều cây lên đến hàng trăm năm tuổi như vậy?", ông Hân giải thích: Việc này là do các cơ quan chuyên môn trước đó của tỉnh quy hoạch. Trong quá trình thực hiện quy hoạch đã đo đạc thiếu chính xác, dẫn đến một số khu vực có cây rừng tự nhiên nhưng vẫn được đưa vào diện nằm ngoài lâm nghiệp.

Vì vậy ngay sau khi xảy ra vụ việc trên, Kiểm lâm tỉnh đã tạm dừng việc khai thác tận thu; đồng thời họp với Ban quản lý dự án Hợp phần di dân, tái định cư hồ chứa nước Nước Trong tỉnh Quảng Ngãi.

Theo đó 2 bên thống nhất sẽ kiểm tra, rà soát lại toàn bộ diện tích đất rừng đã giao cho dân nhưng có nhiều cây rừng tự nhiên. Trên cơ sở này, Kiểm lâm tỉnh sẽ kiến nghị với UBND tỉnh có sự điều chỉnh để đưa vào bảo vệ, ông Hân khẳng định. (Dân Việt 26/5) đầu trang(

Chiều 25/5, Phòng CSĐT tội phạm về TTQLKT&CV, Công an tỉnh Quảng Trị cho biết, đã thu giữ hơn 20m3 gỗ từ nhóm 2 đến nhóm 5 không rõ chủ sở hữu và nguồn gốc xuất xứ tại bãi đất trống thuộc xã Vĩnh Long, huyện Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị.

Đây là số gỗ mà “lâm tặc” bỏ lại sau khi phát hiện thấy lực lượng chức năng kiểm tra. Qua đó, lực lượng chức năng đã tiến hành lập biên bản thu giữ toàn bộ số gỗ nói trên và đang tiếp tục điều tra xử lý. (Công An Nhân Dân 27/5) đầu trang(

Sự thờ ơ của chính quyền địa phương trước những sai phạm của các tổ chức, cá nhân khiến dư luận không khỏi hoài nghi liệu có hay không sự bắt tay của lực lượng chức năng

Tháng 4 vừa qua, vụ việc hàng trăm người dân Ba Na ở làng Kon Sơ Lăl (xã Hà Tây, huyện Chư Păh, tỉnh Gia Lai) mật phục và bắt giữ hai xe chở gỗ từ rừng đi qua làng khiến dư luận đặc biệt quan tâm. Sự quan tâm ở đây không chỉ là việc lâm tặc ngang nhiên mở hẳn một con đường để chuyên chở gỗ mà sự bức xúc còn ở chỗ người dân làng Kon Sơ Lăl đã nhiều lần phản ánh tình trạng lâm tặc phá rừng tới chính quyền địa phương lẫn kiểm lâm nhưng sau bao nhiêu tháng lực lượng chức năng vẫn không có động thái gì.

Đây chỉ là một trong số rất nhiều vụ việc mà người dân rất bức xúc trước sự chậm trễ, thờ ơ của chính quyền địa phương trong việc giải quyết, chặn đứng những sai phạm của các tổ chức cá nhân. Liệu có hay không sự làm ngơ, thậm chí là bắt tay của lực lượng chức năng trước các hành vi vi phạm pháp luật? Tại sao chính quyền cấp cơ sở không rốt ráo vào cuộc giải quyết những những sai phạm được người dân phát hiện, tố giác?

Đây là câu hỏi được đặt ra với hai vị khách mời: GS Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên - Môi trường và Luật sư Trần Xuân Tiền, Trưởng văn phòng Luật sư Đồng đội TP Hà Nội trong chương trình Diễn đàn các vấn đề xã hội phát sóng trên Hệ Văn hóa - Đời sống - Khoa giáo VOV2. (VOV 26/5) đầu trang(

"Chị mua lông đuôi voi không? Nếu chị mua, tôi sẽ trực tiếp nhổ lông đuôi voi dưới sự giám sát của chị" - Đề nghị của một nhân viên bảo vệ khu du lịch Buôn Đôn khiến tôi ngỡ ngàng. Ngoài kia xa chưa đầy một tầm mắt, mặt sông Sê Rê Pốk khô cạn và nắng gay gắt, những con voi buồn bã chở khách trên lưng đang tiến về bến để thay loạt khách mới.

Tôi đến khu du lịch Buôn Đôn, Đắk Lắk vào lúc có tin về con voi tên là Na Liêng của một doanh nghiệp làm du lịch tại xã Krong Na vừa chết vì lao lực. Thế nhưng, khu du lịch người vẫn đông như nêm giữa cái nắng khô gay gắt đang ở mức đỉnh điểm.

Tôi để ý thấy tay bảo vệ lần lượt ghé tai từng vị khách du lịch, chắc có lẽ cùng một lối tiếp thị lông đuôi voi như đã nói với tôi. Ai trong số những vị khách kia có thỏa thuận với kẻ buôn bán môi giới mặt hàng này? Tò mò, khi con voi đầu tiên về tới bến, tôi nhìn ngay xuống đuôi của nó. Cụt ngủn! Người quản tượng chỉ độ 16 tuổi nói với tôi rằng, con voi này đã bị chặt khúc đuôi từ lâu.

Để phòng chống việc trộm đuôi voi và ngà voi, những chủ voi thường tự cưa ngà voi và chặt đuôi voi để trộm không nhòm ngó đến chúng. Đuôi voi chỉ chặt được một lần, bởi lông đuôi voi không mọc ra được, còn ngà voi thì cứ mỗi năm, các chủ voi lại cưa bớt đi một lần. Mỗi lần cưa cũng được một khúc do ngà voi có thể mọc dài ra. Không ở nơi nào, những cơ thể sống lại bị bức hiếp một cách thô bạo theo cách nuôi dưỡng "dùng dần" như vậy!

Phải nói ngay rằng, hầu hết các sản phẩm du lịch đang bán ở các khu du lịch tại Tây Nguyên hiện nay đều dùng vật liệu giả để làm ra trang sức y hệt từ lông đuôi voi, ngà voi, xương ống chân voi. Như vậy, có thể chắc chắn, những mánh lới buôn bán những sản phẩm liên quan đến voi đều là giả để lừa những người từ xa đến. Tuy nhiên, dù phần lớn sản phẩm là giả, nhưng sự công khai buôn bán những thứ đồ giả đó đã mặc nhiên kích cầu tiêu dùng hàng thật, khiến những con voi luôn ở phía trước nòng súng.

Voi nhà đang bị săn bắn - đó là sự thật đau lòng về số phận những con voi làm du lịch ít ỏi còn sót lại ở Đắk Lắk hiện nay. Trớ trêu là Ban quản lý các khu du lịch không thể giữ an toàn cho voi. Khi những con voi bị cưa ngà, chặt đuôi, bị hành hạ thì họ cho rằng, khó điều tra vì nhiều lý do, trong khi nhân viên làm việc trong khu du lịch lại tiếp thị công khai những sản phẩm này.

Cậu bé nài voi còn trẻ hơn con voi gần 20 tuổi của gia đình mình nói với tôi rằng, cậu ấy có thể cho tôi đi chui một cuốc cưỡi voi qua sông, không đăng ký mua vé qua Ban quản lý với giá chỉ bằng 2/3 giá ghi trong vé. Cậu cho biết, Ban quản lý ăn chia theo tỷ lệ 2/3 và gia đình cậu chỉ được hơn 100 ngàn đồng cho một lượt voi đưa người lội sông đi ngắm Sê Rê Pốk một vòng gần 1 tiếng đồng hồ trong tiết trời nóng như hun.

Con voi của cậu có một cái tên Ê Đê, dịch ra tiếng phổ thông là "cưng" với nghĩa được nuông chiều, nhưng số phận con voi đực này chẳng khác gì nô lệ. Đuôi của nó bị chặt "từ lúc nào không nhớ" - nài voi nói thế. Ngà voi mỗi năm cưa một lần bán đi làm trang sức. Trên bả vai con voi này, những sợi dây chão chằng ghế ngồi cho khách du lịch xiết riết thành sẹo. Quản tượng thường rất yêu những con voi của mình. Ai cũng hiểu tác hại của việc khai thác quá mức, nhưng du lịch càng phát triển thì nhu cầu của tour du lịch này càng tăng, trong khi đàn voi ngày càng ít đi.

Một trong những nhu cầu tối thiểu của voi là có cuộc sống hoang dã bản năng và giao phối bí mật. Ma Muol - một quản tượng đang chăm sóc voi du lịch tại khu du lịch Hồ Lắk, Đắk Lắk cho biết, việc thuần phục voi rừng trước đây thì có thể làm được, bây giờ thì đừng mơ điều đó! Thỉnh thoảng cũng có vài con voi non bị bắt lén lút, nhưng không đáng kể.

Hiện nay, vùng này có khoảng 20 con voi làm du lịch. Rừng bị tàn phá, cho nên voi hết đất sống, cả vùng tịnh không thấy bóng voi nữa. Còn voi nhà thì không cho đẻ, mùa sinh sản đến cả người cả voi đều khổ! Buôn Đôn và Lắk là hai địa danh nhiều voi nhất Tây Nguyên và hiện cả đàn voi đều đang là công cụ du lịch.

Ngoài ra, voi còn phải thồ gỗ qua sông hoặc chuyên chở vật liệu xây dựng. Số lượng voi ít đi do voi già, bệnh, trong khi đàn voi không thể sinh sản thêm. Đàn voi du lịch hiện nay già, yếu, hơn nữa lại làm việc nặng nhọc quá sức nên mất khả năng sinh sản. Một già làng ở Buôn Đôn cho hay, voi là loài chỉ giao phối trong rừng già và ở những nơi chỉ có voi biết. Khi bị thuần dưỡng, voi mất khả năng này và già yếu rất nhanh.

Một vị tướng biên phòng đã từng trải qua những năm tháng nằm vùng để ổn định an ninh chính trị địa bàn Tây Nguyên sau giải phóng, từng kể với tôi về những đêm vui bất tận ở Buôn Đôn mỗi khi bắt và thuần phục được voi rừng. Lúc đó, quân và dân cùng tổ chức liên hoan, cồng chiêng và dân vũ. Sự hào sảng của những đêm bập bùng trong ánh lửa, hơi rượu nồng và niềm tự hào, khí chất anh hùng không chịu khuất phục của người Tây Nguyên thể hiện cả ở trong sự kì công, khéo léo và dũng mãnh của những tráng sĩ thuần voi.

Năm 1980, đàn voi của Đắk Lắk có khoảng hơn 500 con và trải qua hơn 3 thập kỉ, con số này chỉ còn độ 50 con, hiện tại đều sử dụng để làm du lịch. Và đau lòng hơn nữa là, dù người ta đến Tây Nguyên vẫn có thể nhìn thấy voi, song hào quang về hình ảnh biểu tượng của Tây Nguyên không còn nữa. Không có một con voi nào được nguyên vẹn, bởi con bị chặt đuôi, con thì bị cưa ngà. Chúng hoàn toàn mất bản năng hoang dã, uể oải và sợ hãi, dần bị thoái hóa giống. Các chuyên gia nghiên cứu nhận định rằng, voi hoang dã ở Tây Nguyên vốn hiền lành đang thực sự nổi điên vì mất rừng và môi trường sống bị thu hẹp. Voi nhà thì đang kiệt sức chết dần, chẳng bao lâu nữa, Tây Nguyên sẽ không còn voi.

Lễ hội cà phê Tây Nguyên diễn ra vào tháng 3 vừa qua đánh dấu sự trình làng của một thương hiệu cà phê do một doanh nghiệp xây dựng, đó là cà phê voi. Việc sản xuất loại cà phê được quảng cáo với giá cả và chất lượng thượng hạng này đang mới ở mức làm quen với thị trường. Điều đáng nói là hình ảnh voi Tây Nguyên một lần nữa lại được sử dụng với mục đích thương mại, trong khi gần như hoạt động du lịch và thương mại đang khai thác hình ảnh voi mà không có một động thái nào bảo tồn, giữ gìn.

Trước đây, ngôi làng Nhơn Hòa, huyện Chư Sê của Gia Lai cũng có nhiều voi nhà do những gia đình đồng bào dân tộc ở đây nuôi dưỡng để thồ, kéo và làm du lịch. Hiện nay, ở đây không còn con voi nào và không ai còn tìm thấy bóng dáng của đời sống voi bên cạnh người. Bên những ngôi mộ của những vua voi Tây Nguyên thường có đặt nhiều tượng voi ở bốn góc.

Số phận voi và người dường như hòa chập làm một trong ý thức hệ Tây Nguyên. Các khoảng tường bê tông in bóng tượng voi nhà mồ là hình ảnh cuối cùng tôi nhìn thấy khi rời Buôn Đôn. Cũng như cảm giác bàn tay mình hứng được giọt nước mắt của voi, khi tôi đứng quá gần chúng giữa giờ nghỉ của những chuyến du hành bên sông Sê Rê Pốk. Do phản ứng cay mắt của tuyến lệ trên những thân voi to lớn trước con người quá nhỏ - nài voi nói và tôi đã tin như vậy.

Chứ không phải chính những con voi đang khóc cho thân phận của mình. (Biên Phòng 25/5) đầu trang(

Để bảo vệ vốn rừng cũng như đảm bảo hiệu quả sản xuất kinh doanh, hàng năm, vào mùa khô hanh, công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Quỳnh Lưu (Nghệ An) luôn chú trọng và làm tốt công tác phòng chống cháy rừng.

Theo đó, Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Quỳnh Lưu, huyện Quỳnh Lưu (Nghệ An) được giao quản lý và kinh doanh trên diện tích hơn 1,5 nghìn ha rừng và đất rừng thuộc địa bàn 5 xã: Ngọc Sơn, Quỳnh Châu, Quỳnh Tân, Mai Hùng, Quỳnh Xuân.

Xác định được tầm quan trọng của việc bảo vệ vốn rừng không chỉ là bảo vệ môi trường sống mà còn đưa lại hiệu quả sản xuất kinh doanh bền vững nên công ty luôn chú trọng đến công tác bảo vệ và phòng chống cháy rừng.

Hàng năm, cùng với việc lên kế hoạch tổ chức sản xuất kinh doanh, khai thác rừng thông, cứ đến đầu mùa khô, công ty lại chủ động lập và triển khai phương án phòng chống cháy rừng. Theo đó, công ty luôn tổ chức các tổ đội công nhân tiến hành phát dọn thực bì, tạo đường băng cản lửa, xây dựng các chòi canh lửa và trang bị đầy đủ các dụng cụ phòng chống cháy rừng các loại. Đồng thời thường xuyên kiểm tra, túc trực đặc biệt tại các điểm có nguy cơ cháy cao.

Ngoài nguyên nhân thời tiết nắng nóng kéo dài thì một trong những nguyên nhân chính gây cháy rừng là do ý thức của con người. Vậy nên, công ty đã chủ động phối hợp với chính quyền địa phương ký cam kết bảo vệ rừng và đẩy mạnh công tác tuyên truyền ý thức bảo vệ rừng cho người dân, quán triệt người dân không vào rừng chặt phá, lấy củi gây cháy rừng.

Ông Trần Văn Sơn, Giám đốc kiêm Chủ tịch HĐQT công ty cho biết: “Công tác phòng chống cháy rừng hàng năm luôn được Đảng ủy, ban giám đốc công ty đặt lên hàng đầu. Ngay từ đầu năm, công ty đã giao cho phòng kế hoạch kỹ thuật triển khai phương án phòng chống cháy rừng để chỉ đạo các đội sản xuất thu dọn thực bì, phát quang đường băng, tu bổ chòi canh để làm tốt công tác phòng và chữa cháy”.

Nhờ làm tốt công tác bảo vệ rừng, phòng chống cháy rừng nên hàng năm trên diện tích rừng do công ty quản lý đã không xảy ra vụ cháy rừng nghiêm trọng nào, kết quả sản xuất kinh doanh vẫn được đảm bảo. (Người Đưa Tin 26/5) đầu trang(

Chi cục Hải quan sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất là 1 trong 10 tổ chức, cá nhân xuất sắc của châu Á được trao giải thưởng Thực thi pháp luật về môi trường châu Á.

Giải thưởng của Uỷ ban Kinh tế và Xã hội châu Á- Thái Bình Dương (ESCAP) của Liên hợp quốc, nhằm vinh danh các tổ chức, cá nhân đã có những thành tích đặc biệt trong công tác đấu tranh chống tội phạm động vật hoang dã, được tổ chức tại Thái Lan trong 2 ngày 20 và 21-5-2015.

Có được giải thưởng danh giá trên, liên tục trong nhiều năm qua, Chi cục Hải quan sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất đã phát hiện, bắt giữ hàng chục vận chuyển trái phép sản phẩm động vật hoang dã, như: Ngà voi, sừng tê giác… góp phần bảo vệ động vật hoang dã.

Chỉ tính riêng từ đầu năm 2015 đến nay, Chi cục Hải quan sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất đã phối hợp với các đơn vị kiểm tra, phát hiện 5 vụ vận chuyển trái phép ngà voi, thu giữ 43,5 kg ngà voi cắt khúc; 6,39 kg sản phẩm chế tác từ ngà voi. Theo Chi cục trưởng Chi cục Hải quan sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất Đỗ Thanh Quang, trong số các vụ vận chuyển sản phẩm động vật hoang đã bị phát hiện, có nhiều vụ, các đối tượng vận chuyển dùng thủ đoạn cất giấu khá tinh vi.

Chẳng hạn vụ phát hiện ông Nguyễn Văn Hà và ông Nguyễn Văn Hiền, đều mang quốc tịch Việt Nam, nhập cảnh từ Dubai về Việt Nam, bị phát hiện vận chuyển trái phép 43,5 kg ngà voi cắt khúc, được quấn vào trong ruột chăn, cất giấu trong ba lô xách tay và valy hành lý ký gửi, không khai báo hải quan và không xuất trình được bất cứ giấy tờ nào có liên quan đến lô hàng nêu trên.

Không chỉ nhập lậu qua đường hành lý, Chi cục Hải quan sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất còn phát hiện nhiều vụ NK trái phép ngà voi, sừng tê giác qua đường quà biếu. Ngày 27-2, Đội Thủ tục hàng hóa nhập khẩu phối hợp với Tổ Kiểm soát hải quan tiến hành kiểm tra lô hàng quà biếu được gửi từ sân bay Lagos, Nigeria về Việt Nam theo đường hàng không cho ông Lê Văn Hải ngụ tại Đồng Nai, phát hiện trong lô hàng, có 1,69 kg vòng đeo tay được chế tác từ ngà voi châu Phi, tên khoa học là Loxodonta Africa, là loài có tên trong danh sách các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp.

Sau đó 1 tháng, Chi cục Hải quan sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất tiếp tục kiểm tra 1 lô hàng quà biếu cũng được gửi cho người nhận là ông Lê Văn Hải (Đồng Nai) phát hiện có 43 vòng đeo tay được chế tác từ ngà voi châu Phi – thuộc danh mục hàng cấm NK.

Năm 2014, Chi cục Hải quan sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất bắt giữ 6 vụ vận chuyển trái phép ngà voi, tạm giữ 2 đối tượng; thu giữ 177 chiếc ngà voi với tổng trọng lượng 265 kg; 100 sản phẩm thủ công mỹ ngệ làm từ ngà voi và 23,41 kg sản phẩm chế tác từ ngà voi, tổng trị giá khoảng 11 tỷ đồng. Năm 2013 và 2014, đơn vị phát hiện 5 vụ nhập khẩu trái phép sừng tê giác, với tang vật thu giữ gần 50 kg sừng tê giác.

Đáng chú ý, có nhiều vụ nhập lậu ngà voi được ngụy trang khai báo là thực phẩm, đồ dùng cá nhân. Chẳng hạn 2 vụ nhập lậu 116 cái ngà voi và 100 sản phẩm chế tác từ ngà voi (200 kg), trị giá gần 8,5 tỷ đồng từ Nigeria qua Doha về sân bay Tân Sơn Nhất bị phát hiện vào tháng 6. Trên vận đơn người gửi và người nhận đều được viết tắt, tên hàng hóa được thể hiện là đồ dùng cá nhân, thực phẩm.

Theo Chi cục Hải quan sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất, trong nhiều năm nay, hầu như năm nào, đơn vị cũng phát hiện, bắt giữ được các vụ vận chuyển trái phép sản phẩm động vật hoang dã. Hầu hết các vụ ngà voi, sản phẩm ngà voi nhập lậu qua đường hàng không bị phát hiện, theo kết quả giám định của Phân viện Khoa học hình sự - Bộ Công an, đều là ngà của loài voi châu Phi, có tên khoa học là Loxodonta Africana, là loài có tên trong danh sách các loài động vật hoang dã thuộc diện quản lý của Công ước về buôn bán quốc tế các loài  động vật, thực vật hoang dã nguy cấp ban hành kèm theo Thông tư số 40/2013/TT-BMMPTNT ngày 5-9-2013 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và Quyết định số 11/2013/QĐ-TTg ngày 24-1-2013 của Thủ tướng Chính phủ về việc cấm xuất khẩu, nhập khẩu, mua bán mẫu vật một số loài động vật hoang dã và vi phạm quy định tại Điều 18, Điều 21 Luật Hải quan 2014. (Hải Quan 26/5) đầu trang(

Sáng 25/5, tại thôn Đồng La I xã Yên Bình, Hạt Kiểm lâm huyện phối hợp với UBND xã tổ chức lớp tập huấn công tác quản lý bảo vệ rừng, chữa cháy rừng năm 2015 cho đại diện 120 hộ gia đình trong thôn.

Tại buổi tuyên truyền, các đại biểu đã nghe cán bộ của Hạt kiểm lâm huyện giới thiệu, tuyên truyền, trao đổi những vấn đề cơ bản trong công tác phòng, chống cháy rừng và công tác quản lý, bảo vệ rừng, thông qua các văn bản pháp luật, như: Luật bảo vệ và phát triển rừng năm 2004; Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường các biện pháp cấp bách ngăn chặn tình trạng chặt phá rừng, đốt rừng, khai thác rừng trái phép; Nghị định số 09 của Chính phủ quy định về Phòng cháy và chữa cháy; Thông tư số 35 của Bộ Nông nghiệp &Phát triển nông thôn hướng dẫn thực hiện khai thác, tận thu gỗ và lâm sản ngoài gỗ.v.v.

Thông qua những nội dung tuyên truyền giúp người dân nhận thức được vai trò, chức năng và giá trị của rừng, từ đó nâng cao ý thức trách nhiệm của mỗi cá nhân và các chủ rừng đối với công tác quản lý bảo vệ rừng, phòng chống cháy rừng góp phần làm giảm thiệt hại do cháy rừng gây ra. (Langson.gov.vn 26/5) đầu trang(

Tại Nam Trung Bộ những ngày này vẫn rất nắng và nóng. Những cánh rừng nơi đây tiếp tục đứng trước tình trạng có thể bùng cháy bất cứ lúc nào. Công tác phòng chống cháy rừng đang đặt ở mức cảnh báo báo động cao nhất. Ngoài việc nâng cao ý thức cộng đồng thì việc tăng kinh phí cho các đơn vị bảo vệ rừng đã góp phần hạn chế các vụ cháy xảy ra trong năm nay. (VTC 25/5) đầu trang(

Hơn 80 tuổi, râu tóc bạc phơ như cước, nhưng dáng đi vẫn nhanh nhẹn, đôi mắt sáng và giọng nói vẫn sang sảng như đứng trên bục giảng năm nào trước sinh viên, tiến sĩ Nguyễn Thái Tự - vị “Tiến sĩ cá” - chia sẻ những nghiên cứu của mình về môi trường và tâm huyết cống hiến cho giảng dạy sinh viên.

Sinh ra ở xã Yên Sơn (Đô Lương, Nghệ An), từ nhỏ Nguyễn Thái Tự đã nổi tiếng học giỏi, có chí phấn đấu hơn người. Lên cấp 3, Nguyễn Thái Tự cùng em trai xuống TP Vinh học tại Trường cấp 3 Huỳnh Thúc Kháng. Hoàn cảnh gia đình khó khăn, buổi đến trường, buổi làm thuê để kiếm tiền ăn học, nhưng Nguyễn Thái Tự luôn là học sinh xuất sắc.

Khi thi vào ĐH Tổng hợp Hà Nội, Nguyễn Thái Tự đã chọn Khoa Vạn vật học, với mong muốn nghiên cứu về các loài vật, để làm được điều gì đó cho quê hương, nơi mà người dân vẫn đang chủ yếu sống bằng nghề nông.

Nguyễn Thái Tự bắt đầu đam mê nghiên cứu của mình từ con chuột! Thủơ ấy, ngày ngày cậu sinh viên đi rình ở các kho lương thực để tóm chuột về làm mẫu nghiên cứu.

Một hôm, Tự tóm được con chuột cống, nhưng trời đã tối, cậu sinh viên đành nhốt tạm vào cái lồng sắt để ngoài trời. Sáng ra, lồng vẫn nguyên, mà chuột không thấy đâu nữa. Nhìn kỹ thì biết chú chuột cống tẩu thoát bằng cách chui qua cái lỗ bé hơn kích thước của nó rất nhiều.

Từ đó, Nguyễn Thái Tự đã phát hiện ra khả năng co nhỏ mình của loài chuột, nhằm tiết kiệm sức lực lúc đào hàng trú ẩn. Cũng chính nhờ phát hiện này Nguyễn Thái Tự đã được cố giáo sư đầu ngành về động vật học Đào Văn Tiến nhận là học trò ruột.

Tốt nghiệp ĐH, Nguyễn Thái Tự được phân công về giảng dạy tại trường ĐH Vinh. Trở thành thầy giáo, bên cạnh việc giảng dạy, thầy giáo Tự tiếp tục tâm huyết với những công trình nghiên cứu khoa học về loài gặm nhấm.

Năm 1974, do kinh tế khó khăn, việc nghiên cứu về loài chuột đành phải tạm dừng. Ông chuyển sang nghiên cứu các loài cá nước ngọt vì cá có sẵn, việc đánh bắt rất dễ dàng. Đặc biệt phòng thí nghiệm tự nhiên khổng lồ là dòng sông Lam sẽ là nơi Nguyễn Thái Tự tìm được rất nhiều điều mới lạ.

“Công trình cá nước ngọt sông Lam” hoàn thành, được giới khoa học đánh giá cao, là kết quả của những ngày tháng thầy và trò lăn lộn khắp sông suối, cùng ăn, cùng ngủ, cùng làm với ngư dân, từ nơi hợp lưu dòng Nậm Nơn, Nậm Mộ thành dòng sông Lam tại ngã 3 Cửa Rào (Tương Dương) về tận Cửa Hội (TP Vinh).

Kể từ đó, Nguyễn Thái Tự ăn sông, ở rừng, miệt mài đi tìm cá. Năm 1992, khi giáo sư Nguyễn Văn Hiệu khởi dựng chương trình "Nghiên cứu khoa học cơ bản trong lĩnh vực khoa học tự nhiên", Nguyễn Thái Tự được tham gia với cương vị Chủ nhiệm đề tài cấp nhà nước "Bảo tồn đa dạng sinh học Bắc Trường Sơn" kéo dài 14 năm.

Nổi bật nhất trong đề tài này là công bố về các loài cá nước ngọt ở Phong Nha - Kẻ Bàng. Bên cạnh đó ông lần lượt cho ra đời các công trình như: "Bảo tồn đa dạng sinh học cá vùng núi đá vôi Phong Nha - Kẻ Bàng", "Nguồn lợi cá và bảo vệ loài cá ở Vũ Quang (Hà Tĩnh)", "Khu hệ cá Bến En", "Một họ cá, một khu địa động vật quan trọng với nghề cá Việt Nam"... được quôc tế ghi nhận, nhiều nhà khoa học trên thế giới tìm đến ĐH Sư phạm Vinh để hợp tác.

Năm 1992, tiến sĩ John Mackinnon - trưởng đoàn khảo sát đa dạng sinh học khu bảo tồn thiên nhiên Vũ Quang của Quỹ Bảo tồn động vật hoang dã thế giới tại Việt Nam (WWF) cùng ông Tự và một kiểm lâm thả lưới trên sông.

Khi anh kiểm lâm gỡ lưới đưa ra 1 con cá La Giang lấp lánh màu hồng cánh sen, ông Tự thốt lên: “Ồ, đây lại là loài cá mới”! Nhưng vị chuyên gia nước ngoài không tin và nói "Đây là loài mới của ông Tự thôi”!

Để chứng minh cho nhận định của mình, trong suốt 3 năm trời từ 1993-1995 ông Tự liên tục nghiền ngẫm, phân tích rồi trao đổi thư từ với tạp chí Cá nước ngọt thế giới, loài cá La Giang mà ông tìm được ở miền Trung được công nhận là loài mới của thế giới.

Lúc này, tiến sĩ John Mackinnon hết sức khâm phục và tạo điều kiện cho ông Tự nghiên cứu đề tài “Bảo tồn tính độc đáo của khu hệ cá núi đá vôi Phong Nha - Kẻ Bàng”. Đến năm 2007, loài cá mới La Giang được các nhà khoa học đưa vào sách đỏ với tên Parazacco vuquangensis, Tự, 1995”.

Tại vùng đá vôi Phong Nha - Kẻ Bàng, TS. Tự và cộng sự còn tìm ra nhiều loài cá mới cho thế giới, trong đó có cá chép hoa và ông đã đặt tên khoa học cho nó là Cyprimus hieni (đặt theo tên cụ thân sinh Nguyễn Thái Hiến). Ông cũng đã chứng minh Phong Nha - Kẻ Bàng là trung tâm phát sinh thứ tư của chi cá chép Cyprimus và là trung tâm phát sinh của tộc cá diếc.

Hiện tại, trong hơn 500 loài cá nước ngọt được ghi nhận ở Việt Nam, TS Tự đã tìm được 162 loài ở Phong Nha - Kẻ Bàng. Dù tuổi đã cao nhưng mỗi khi được mời tham dự các hội thảo khoa học, TS Nguyễn Thái Tự đều nhiệt tình tham gia, để chia sẻ những kinh nghiệm, kết quả nghiên cứu khoa học của mình với các đồng nghiệp, các nhà quản lý để từ đó họ có biện pháp bảo vệ sự đa dạng sinh học của các loài cá nước ngọt.

Tạm gác lại câu chuyện về những con cá, TS. Nguyễn Thái Tự chia sẻ những trăn trở đau đáu với nghề dạy học. TS Tự cho rằng nghề dạy học thông qua việc truyền thụ tri thức bộ môn khơi gợi niềm đam mê học tập và tạo lập cho học sinh, sinh viên phương pháp tư duy khoa học.

Sinh viên có sức trẻ, ham hiểu biết, và giàu ước mơ khát vọng, đó là tiềm năng to lớn của mỗi thầy giáo, là lợi thế của người dạy, để trao truyền niềm đam mê khoa học cho các em. Làm được điều đó, trước hết bản thân thầy giáo phải thực sự đam mê khoa học, gắn việc đào tạo với nghiên cứu khoa học.

TS. Nguyễn Thái Tự nhắc lại chỉ thị “Kết hợp giảng dạy với nghiên cứu khoa học phục vụ thực tiễn” của cố GS. Tạ Quang Bửu và khẳng định “đó là nguyên lý giáo dục xuyên suốt từ thập kỷ 70-80 của thế kỷ XX đến nay vẫn nguyên giá trị”.

Trường Đại học, là nơi dùng chất xám của thầy và trò, đáp ứng những yêu cầu bức thiết mà thực tiễn xã hội đang đặt ra; để sinh viên trăn trở với những vấn đề thực tiễn của đất nước, mà chung tay giải quyết vấn đề và cùng tiến bộ, và đào tạo ra một tầng lớp trí thức trẻ đủ sức giải quyết những vấn đề kinh tế - xã hội của đất nước.

Ngược lại, xã hội có nghĩa vụ cung cấp tài chính cho các trường ĐH. “Các vườn quốc gia Bến En, Vũ Quang, Phong Nha – Kẻ Bàng, Bạch Mã và các tổ chức quốc tế như WWF, FFI, SIDA, VNRP… đã cung cấp tài chính cho thầy trò chúng tôi nghiên cứu theo đơn đặt hàng của họ.

Qua đó mà trình độ của thầy trò chúng tôi được nâng cao, uy tín được khẳng định, nhiều đại sứ quán tại Việt Nam cũng tài trợ cho chúng tôi. Như thế, sinh viên, nghiên cứu sinh làm nghiên cứu khoa học vừa có kiến thức lại còn được trả công”.

Sau bao nhiêu năm làm nghiên cứu, TS. Tự khẳng định “Thiên nhiên đa dạng sinh học Việt Nam là một phòng thí nghiệm tuyệt vời mà nhiều nước giàu có trên thế giới ao ước cũng không thể nào có được!

Tại sao phương Tây bỏ tiền ra đến đất nước mình nghiên cứu, mà mình lại không biết sử dụng mỏ vàng gần gũi ngay trước mắt này? Nếu biết quan sát và chịu khó suy ngẫm, thì dù ở trong rừng sâu hay một góc vườn, ta đều có thể rút ra nhiều bài học bổ ích và lý thú, cho các cháu từ mẫu giáo đến các vị giáo sư đầu bạc”.

Với ông Tự, việc trở về quê hương để nghiên cứu, giảng dạy là nhằm phục vụ cho nơi mình đã sinh ra, lớn lên là quyết định chưa bao giờ hối tiếc.

Hãy “ta về ta tắm ao ta”, hãy khai thác phòng thí nghiệm vô giá được đặc ân ban tặng và cha ông ta ngàn đời này cố gắng giữ gìn để trao cho chúng ta ngày hôm nay, và đừng hủy hoại nó, chúng ta phải có trách nhiệm bảo tồn, để tiếp tục trao lại cho con cháu mai sau. (Giáo Dục & Thời Đại 26/5) đầu trang(

Thời gian qua, do áp lực dân sinh, Vườn quốc gia mũi Cà Mau luôn bị tác động bất lợi. Trong đó, không thể không kể đến những kiểu đánh bắt, khai thác huỷ diệt nguồn lợi thuỷ sản tại bãi bồi.

Giống như hàng chục cư dân khác hàng ngày sống bám vào bãi bồi, sinh kế của gia đình anh Trần Thanh Tuấn, xã Đất Mũi, huyện Ngọc Hiển là đặt lú đuôi chuột. Anh đặt 150 cái lú, mỗi ngày thu hoạch chừng 30 kg ghẹ con, cá con. Do ghẹ nhỏ, nên giá bán chỉ 3.500đ/1 kg. Cứ như thế mỗi ngày hàng tấn thuỷ sản là cá non, cua non, ghẹ non bị lú đuôi chuột, lú bát quái, đăng bị bắt từ bãi bồi mang đi.

Bãi bồi không lúc nào yên tĩnh. Khi nước bắt đầu ròng thì những người đặt lú ra tay, nước ròng sát thì có sạt sò xuất hiện, nước bắt đầu lớn thì có đăng cua, đăng cá kèo, cào te.

Nghiêm trọng hơn, vào ban đêm,  người dân dùng xiệt điện bắt tôm. Với hình thức khai thác tận diệt như thế này, mỗi đêm bãi bồi phải đón hàng chục vị khách không mời mà đến.

Ông Nguyễn Thanh Tuấn – Phó trưởng Ban Quản lý khu bảo tồn biển Vườn Quốc gia Mũi Cà Mau cho biết: sáu cục kích có thể tăng lên 500 vôn – 1 ngàn vôn, câu đường dây cáp dưới miệng te, số thủy sản bị đẩy vào lưới thì vớt lên, những con nào không vào mà ở gần thì cũng chết, sáng hôm sau cá nổi lên mặt nước.

Lý do khai thác theo kiểu tận diệt như vậy, chỉ đơn giản thấy người ta làm thì bắt chước làm theo, và người vi phạm đổ lỗi do không có việc làm hay sức khoẻ yếu nên phải làm nghề này để sống.

Nằm trong Khu dự trữ sinh quyển thế giới, Vườn Quốc gia Mũi Cà Mau là nơi tập trung hệ sinh thái rừng ngập mặn đa dạng và phong phú về chủng loại động, thực vật quý hiếm. Chính vì vậy, đây còn là khu bảo tồn động vật thiên nhiên hoang dã, có giá trị lớn về nghiên cứu khoa học. Bao giờ bãi bồi bình yên? Một câu hỏi khó đối với những người có trách nhiệm bảo vệ và gìn giữ tài nguyên nơi đây. (ANTV 26/5) đầu trang(

Tham gia Tổ bảo vệ rừng thôn Bù Rên, xã Bù Gia Mập, huyện Bù Gia Mập từ năm 2006, đến nay dù đã ở tuổi 60 nhưng ông Điểu Phư vẫn tích cực, nhiệt tình với công việc.

Là người bản địa, thông thuộc địa bàn, có kinh nghiệm đi rừng nên ông Điểu Phư luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ. Ông còn tích cực vận động đồng bào thay đổi suy nghĩ để bảo vệ rừng; tuyên truyền đồng bào chịu khó lao động, ổn định sản xuất để có nguồn thu lâu dài, không tác động xấu đến rừng.

Ông Phư nói: “Vừa tuần tra, bảo vệ, chúng tôi kết hợp tuyên truyền đồng bào không nghe kẻ xấu lợi dụng, làm hại rừng. Nhờ vậy đến nay tình trạng xâm hại rừng đã giảm đáng kể, có người còn tình nguyện theo chúng tôi đi giữ rừng”.  (Báo Bình Phước 26/5) đầu trang(

Từ đầu năm 2015 đến nay, tại khu vực Miền Trung- Tây Nguyên tình trạng nắng nóng, khô hạn kéo dài dẫn đến nguy cơ cháy rừng rất cao. Các tỉnh thuộc khu vực này đã triển khai các công tác phòng chống cháy rừng từ sớm để hạn chế thấp nhất thiệt hại xảy ra.

Theo nhận định của Tổng cục Lâm nghiệp và dự báo của Trung tâm Khí tượng Thủy văn Quốc gia, năm 2015 hiện tượng El Nino sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến nước ta; nắng nóng, khô hạn diễn ra gay gắt; mùa khô kéo dài; lượng mưa giảm so với trung bình nhiều năm tại nhiều địa phương khu vực miền Trung; nguy cơ xảy ra cháy rừng rất lớn, trọng điểm là ở khu vực đèo Hải Vân địa bàn giáp ranh tỉnh Thừa Thiên Huế và TP. Đà Nẵng, Tây Nguyên, các tỉnh Bình Định, Phú Yên, Khánh Hòa…

Để chủ động triển khai các biện pháp phòng cháy, chữa cháy rừng, giảm thiểu thiệt hại do cháy rừng gây ra, Tổng cục Lâm nghiệp đề nghị các Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) chỉ đạo cơ quan chức năng, Chi cục Kiểm lâm tham mưu cho chính quyền địa phương chủ động thực hiện các Quy định của nhà nước về bảo vệ rừng và phòng cháy, chữa cháy rừng.

Từ đầu năm đến nay, Chi cục Kiểm lâm Quảng Ngãi đã triển khai thực hiện nhiều biện pháp tích cực nhằm tăng cường công tác quản lý bảo vệ rừng trong mùa khô. Bên cạnh việc củng cố, kiện toàn 131 ban chỉ đạo bảo vệ và phát triển rừng các cấp (trong đó có 12 ban chỉ đạo cấp huyện, 119 ban chỉ đạo cấp xã) và thành lập 623 tổ, đội PCCCR cơ sở, lực lượng kiểm lâm đã tổ chức tập huấn nghiệp vụ PCCCR, tổ chức tuyên truyền lưu động, 29 đợt tuyên truyền trực tiếp với chủ rừng, 158 đợt tuyên truyền bằng hình thức họp dân cho 8.387 lượt người về pháp luật bảo vệ rừng.

Đến nay, ở Quảng Ngãi, lực lượng kiểm lâm đã ký cam kết bảo vệ rừng với 299 hộ gia đình, chủ rừng và các cơ sở kinh doanh chế biến lâm sản. Kiểm tra, sửa chữa thiết bị, dụng cụ chữa cháy và bố trí nhân lực trực theo quy định sẵn sàng ứng cứu tại các địa phương và chủ rừng khi có cháy xảy ra.

Bình Định có gần 311.000 ha đất có rừng, theo thống kê của ngành kiểm lâm, trong vài năm gần đây, nạn cháy rừng trên địa bàn tỉnh xảy ra ngày càng nghiêm trọng, số vụ cháy rừng tăng theo từng năm. Năm 2014, trên địa bàn tỉnh đã xảy ra 57 vụ cháy rừng làm thiệt hại gần 415 ha rừng. Từ đầu năm đến nay, đã xuất hiện nhiều đám cháy nhỏ. Nếu không có biện pháp phòng chống kịp thời, nguy cơ xảy ra những vụ cháy rừng là rất lớn.

Tại Khánh Hòa, các khu vực Khánh Sơn, Cam Ranh hiện có nguy cơ cháy rừng ở cấp nguy hiểm; khu vực Khánh Vĩnh, Diên Khánh, Ninh Hòa, Vạn Ninh có nguy cơ cháy rừng lớn, nếu cháy rừng xảy ra thì hầu hết các kiểu rừng đều dễ bắt lửa và tốc độ lan ngày càng tràn rất nhanh. Các diện tích rừng này phần lớn tập trung ở vùng đồi dốc, xa nguồn nước, nhiều diện tích có lớp thực bì dày, chủ yếu là cỏ tranh, lau lách, dễ bắt lửa, ngoài ra trong thời gian người dân đốt nương rẫy để sản xuất vụ hè thu, vì thế nguy cơ xảy ra cháy rừng tăng cao.

Hiện nay, các xã, thị trấn cũng như các đơn vị chủ rừng nhà nước đã thành lập ban chỉ huy phòng, chống cháy rừng tại địa phương cũng như các tổ, đội tại các thôn, bên cạnh đó các xã đã chuẩn bị sẵn sàng phương tiện, dụng cụ cho công tác phòng chống cháy rừng.

Các tỉnh Kon Tum, Gia Lai, Đắk Lắk, Đắk Nông, Lâm Đồng đang bước vào thời kỳ cao điểm của nạn cháy rừng. Hầu hết diện tích rừng đều có nguy cơ cháy rất cao, thường xuyên, ở cấp độ nguy hiểm và cực kỳ nguy hiểm. Đầu mùa khô năm 2015, nhiều cánh rừng ở Tây Nguyên đã bị thiêu rụi, cụ thể: Tại Đắk Nông, hơn 2.000m2 rừng tại tiểu khu 1807 thuộc Khu bảo tồn thiên nhiên Tà Đùng (huyện Đắk Glong) đã bị cháy, hơn 0,6ha rừng thông thuộc Ban Quản lý rừng phòng hộ Sê-rê-pốk. Có ít nhất 3ha rừng thông thuộc Ban quản lý rừng phòng hộ Bắc Biển Hồ (Gia Lai) bị thiêu cháy.

Để chủ động phòng, chống cháy rừng trong những ngày tới ở khu vực Tây Nguyên, bên cạnh việc tăng cường tuyên truyền, giáo dục pháp luật trong cộng đồng dân cư về công tác bảo vệ rừng và PCCC rừng cần tiếp tục tổ chức lực lượng kiểm lâm gắn với chính quyền, với dân, với rừng để kịp thời tham mưu cho cấp ủy, chính quyền cơ sở thực hiện công tác PCCC rừng. Nắm bắt thông tin và xử lý kịp thời các đám cháy phát sinh ngay từ ban đầu, không để bùng phát thành các đám cháy lớn.

Các địa phương cũng cần chú trọng kiểm soát việc sử dụng lửa trong và gần rừng của người dân, hướng dẫn nhân dân canh tác nương rẫy đúng quy hoạch, quy định cụ thể khu vực cấm đốt nương làm rẫy và những hành vi dùng lửa khác, xử lý nghiêm những hành vi vi phạm quy định về PCCC rừng, đặc biệt của các chủ rừng không tuân thu các quy định về PCCC rừng. (Tài Nguyên & Môi Trường 26/5) đầu trang(

3 rào cản chính cho phát triển mắc ca ở Việt Nam gồm chi phí đầu tư lớn, kéo dài; yêu cầu cao về thổ nhưỡng, khí hậu và công nghiệp chế biến hỗ trợ.

Theo thống kê, cây mắc ca đã được trồng thử nghiệm ở Việt Nam từ năm 1994 và khảo nghiệm giống cây này đã triển khai trên 16 tỉnh thành; đến nay xây dựng được 20 mô hình khảo nghiệm giống, tổng diện tích là 35ha, trong đó có 20 ha đã đậu quả.

Số liệu của Bộ NN&PTNN cho thấy diện tích trồng thử và khuyến lâm ở Tây Bắc và Tây Nguyên đã lên tới 520 ha. Ngoài ra diện tích do các tổ chức, cá nhân tại địa phương trồng là khoảng 1.920 ha, trong đó ở Tây Bắc khoảng 280 ha, Tây Nguyên gần 1.640 ha.

Như vậy tổng diện tích trồng mắc ca hiện nay khoảng 2.440 ha. Theo định hướng tổng diện tích trồng mắc ca đến năm 2020 là 10.000 ha.

Mới đây Ngân hàng Bưu điện Liên Việt (LienVietPostBank) và Công ty Cổ phần Him Lam về việc thành lập Hiệp hội mắc ca Việt Nam và Tây Nguyên. Hai đơn vị này đang hợp tác phát triển trồng cây mắc ca tại Việt Nam. Cụ thể, phía Him Lam xin 1000 ha để ươm phát triển giống mắc ca để cung cấp cho nông dân. LienVietPostBank công bố gói tín dụng 20.000 tỷ đồng hỗ trợ trồng mắc ca.

Ông Dương Công Minh, Chủ tịch Him Lam khẳng định: “Nếu địa phương nào ở Tây nguyên còn do dự, chưa sẵn sàng triển khai và có quỹ đất phù hợp, Him Lam sẵn sàng đầu tư trồng 10.000 ha nhằm tạo công ăn việc làm cho bà con nông dân. Người nông dân là đối tượng dễ bị tổn thương nhất trong xã hội hiện nay, cần phải có doanh nghiệp có thực lực và có tâm đi cùng họ”.

Theo TS. Nguyễn Trí Ngọc, Viện Nghiên cứu Nông, Lâm nghiệp Thành Tây, hiện nay Việt Nam có nhiều tiềm năng phát triển loại cây tỷ đô này. Về đất đai, tại Tây Nguyên có thể có tới 338 ha đất rất thích hợp để trồng cây mắc ca, ở Tây Bắc con số này nhỏ hơn đạt 40.247 ha.

UBND tỉnh Ðắc Nông đã phê duyệt Ðề án quy hoạch phát triển cây mắc-ca giai đoạn 2014-2020, phấn đấu đến năm 2020, huyện Tuy Ðức trồng với tổng số vốn đầu tư hơn 1.133 tỷ đồng. Trong giai đoạn 2014-2015 sẽ trồng khoảng 1.000 ha, giai đoạn 2016-2020 trồng khoảng 11 nghìn ha.

Trong khi đó, tỉnh Lâm Đồng cũng đã quy hoạch dự án trồng 22.000 ha cây mắc ca. Trên cơ sở hiệu quả của dự án này tỉnh sẽ cho triển khai mở rộng vùng trồng.

Như vậy, với chỉ 2 tỉnh là Đắk Nông và Lâm Đồng, diện tích quy hoạch đã lên tới hơn 35.000 ha vượt qua con số dự kiến của Bộ NN&PTNT.

TS. Nguyễn Trí Ngọc cho biết trồng cây mắc ca là siêu lợi nhuận. Trong một phép so sánh đơn giản, TS Ngọc cho hay, trồng 1 ha cà phê đầu tư lên tới 30-40 triệu đồng nhưng thu hoạch chỉ được 60 triệu đồng, tương tự thu nhập từ chè là 90 triệu đồng/ha. Riêng trồng mắc ca, cùng một mức vốn bỏ ra, doanh thu có thể lên tới 140-160 triệu đồng. Đây là cây trồng có hiệu quả cao.

Với giá cả hiện tại, hạt mắc ca chế biến giá bán lên tới 15-18 USD/kg, nếu sản xuất thức ăn như bánh kẹo, đồ hộp...giá trị có thể gấp 3 lần nhân, trong sản xuất mỹ phẩm thì giá trị tăng lên 20 lần, tương đương 280 USD/kg.

Đến năm 2020, thị trường toàn thế giới cần khoảng 220.000 tấn nhân mắc ca, hiện nay mới chỉ đáp ứng 25-30% lượng cầu trên thế giới. Nhu cầu đối với loại hạt này rất lớn.

"Việt Nam đã và đang hội nhập sâu vào thế giới với hàng loạt các FTA được ký kết, sắp tới là TPP và AEC. Triển vọng về thị trường tiêu thụ rất tốt đế phát triển mắc ca", TS Ngọc cho hay.

Mặc dù vậy, TS. Nguyễn Trí Ngọc cho biết, trải qua gần 100 năm trên thế giới mới trồng được 80.000 ha cây mắc ca vậy kỳ vọng trồng 100.000 -200.000 ha trong 20 năm liệu có khả thi hay mạo hiểm.

Theo GS. Nguyễn Trí Ngọc, để trở thành kinh đô của cây mắc ca theo kỳ vọng của một số tổ chức, cá nhân Việt Nam sẽ vấp phải rất nhiều khó khăn.

Thứ nhất, trồng cây mắc ca đòi hỏi chi phí đầu tư cao, kéo dài. Điều này đòi hỏi cần có sự tham gia của Chính Phủ, các tổ chức tài chính có uy tín, và các công ty cá nhân có năng lực tài chính ổn định.

Thứ hai, mắc ca là loại cây trồng khó tính, vì vậy đòi hỏi các loại đất đai phù hợp, điều kiện nhiệt độ, tưới cây hợp lý. Vì vậy việc xác định vùng trồng mắc ca cần cẩn trọng, tránh phát triển ồ ạt.

Thứ ba, việc phát triển mắc ca đòi hỏi phát triển công nghiệp phụ trợ, chế biến sản phẩm đi kèm. Chưa kể những tiềm ẩn của sự thay đổi nhu cầu sử dụng trên thế giới.

Trong khi đó, GS. Hoàng Hòe - một chuyên gia trong lĩnh vực cây trồng cho rằng việc đặt ra bài toàn quy hoạch lớn với con số cụ thể là quá vội vàng, nên khảo sát kỹ hiệu quả của dự án.

Ông cho rằng, người nông dân hiện nay đang quá khát khao làm giàu, tái cơ cấu cây trồng, vì vậy cần phải có vào cuộc của cơ quan thẩm quyền nếu không sẽ làm mất cơ hội của người nông dân. (Người Đồng Hành 26/5) đầu trang(

Ông Y Khút Niê, Phó Trưởng đoàn ĐBQH chuyên trách tỉnh Đắk Lắk, Ủy viên Hội đồng Dân tộc của Quốc hội đã chia sẻ điều này với Đất Việt bên hành lang Quốc hội chiều 25/5.

Việc người dân trồng cây mắc ca cũng xuất phát từ thông tin bên ngoài. Từ những thông tin như vậy, người dân mới bắt đầu trồng.

Quan sát tới thời điểm hiện tại, khi được trồng ở vùng Tây Nguyên, cây phát triển rất tốt. Hiện trên địa bàn tỉnh có tới 150 ha cây mắc ca phát triển tốt. Điểm đáng lo ngại là đến thời kỳ ra trái (cây đã trồng 5-6 năm nay) thì cho năng suất rất thấp.

Trước kia, Đắk Lắk đã từng xảy ra chuyện vùng trồng cây điều sau 7 năm không cho trái và phải chặt bỏ đi. Và bây giờ cây mắc ca cũng trong tình trạng tương tự.

Hiện Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn đã chính thức khuyến cáo là cần phải đánh giá lại việc trồng cây mắc ca ở các tỉnh Tây Nguyên, trong đó có đánh giá về hiệu quả, năng suất đạt được. Theo ĐB Y Khút Niê, trên cơ sở tổng kết đánh giá như vậy, chúng ta mới tính đến việc mở rộng diện tích quy mô.

Giá thị trường hiện nay của mắc ca nếu chỉ nhìn con số thì rất hấp dẫn. Nhưng như đã nói, năng suất không đáp ứng được yêu cầu mong muốn. Đó là điểm thứ nhất cần lưu ý.

Thứ hai, hiện nay có nhiều nhà sản xuất giống đang sản xuất ào ạt. Để bán được giống họ tuyên truyền rất mạnh rằng trồng cây mắc ca là có lợi nhuận. Họ đưa ra giá đầu ra rất hấp dẫn cho nên mới có tình trạng hai luồng thông tin trái chiều nhau. Trong khi đó, nhiều thông tin dân chưa được tiếp cận đầy đủ.

Đối với người dân, thông tin đến với họ cũng có rất nhiều nguồn. Nhiều người cũng đã trồng rồi mới biết thông tin, cũng có người trồng theo phong trào nên rất nguy hiểm. (Đất Việt 27/5) đầu trang(

Nếu không theo quy hoạch mà làm tự phát sẽ gây đến phá hoại vùng quy hoạch, ảnh hưởng đến năng suất, hiệu quả đầu tư đối với cây mắc ca.

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Bá Thuyền, đoàn Lâm Đồng đã chia sẻ với Đất Việt như vậy bên hành lang Quốc hội kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa 13 về chủ trương phát triển cây mắc ca.

Thực tế cây mắc ca một số nơi trồng cũng cho hiệu quả. Tuy nhiên cũng có nơi không cho năng suất như mong muốn.

Chính vì vậy để phát triển cây này một cách bền vững thì cần phải có quy hoạch. Tức là nhà nước phải đứng ra đánh giá xem thực sự khu nào có thể trồng được và khu nào không nên.

Còn nếu cứ để tình trạng phát triển tự phát thì thực sự đáng lo ngại. Trước mắt từng địa phương cũng phải có quy hoạch cụ thể từng khu vực và nhà nước cũng phải có quy hoạch tổng thể chứ không phải vùng nào cũng lao vào trồng.

Việc trồng tràn lan sẽ rất nguy hiểm gây ra rủi ro cho người nông dân

Thứ hai nữa là phải có quy hoạch về giống. Tức là phải có cơ quan chức năng đảm bảo về giống cho bà con.

Thứ ba là phải có hợp đồng cung cấp vốn và thu mua sản phẩm cho bà con. Phải có cam kết của doanh nghiệp khi đầu tư và cây mắc ca.

Còn nếu chưa đảm bảo được điều này thì không nên mở rộng.

Ngay như Lâm Đồng được cho là khí hậu phù hợp nhưng cũng tùy từng huyện. Ví dụ như 3 huyện phía Nam là không thể trồng được cây này.

Nói như thế để thấy nếu cứ nghe theo một chiều và ồ ạt trồng cây này rủi ro là điều dễ xảy ra.

Tôi cho rằng những ý kiến trái chiều vẫn có, bên ủng hộ thì nói trồng mắc ca cho hiệu quả kinh tế, còn bên không ủng hộ thì đưa ra những dẫn chứng ngược lại.

Điều này có thể lý giải những bước đi ngược chiều nhau vẫn đang tồn tại. Song dù gì đi nữa nếu không theo quy hoạch mà làm tự phát sẽ gây đến phá hoại vùng quy hoạch, ảnh hưởng đến năng suất, hiệu quả đầu tư đối với loài cây này. (Đất Việt 23/5) đầu trang(

Cho tới nay ít có loại cây nào lại gây nên sự bàn thảo sôi nổi ở Việt Nam như cây Mắc ca - Một giống cây trồng mới, có tiềm năng kinh tế cao đang dần được Chính phủ chủ trương hỗ trợ phát triển.

Thị trường này mới chỉ ở giai đoạn phôi thai, tuy nhiên đây cũng là cơ hội cho doanh nghiệp nào biết nắm bắt kịp thời, đầu tư bài bản vào Mắc ca.

Cây Mắc ca với biệt danh “Cây tỷ đô” đã được nghiên cứu trồng khảo nghiệm tại Việt Nam gần 20 năm. Thế nhưng, những kết quả thu được đang còn rất khiêm tốn.

Tại Tây Nguyên, một số địa phương như: ĐăkLăk, Lâm Đồng, hiện tượng bà con vội vàng mua giống thực sinh (giống gieo trồng bằng hạt) kém chất lượng, giá cả, nguồn gốc không rõ ràng với những thông tin thị trường khá lộn xộn vẫn đang diễn ra… Trên thực tế, hiện nguồn cung cấp giống cây đảm bảo chất lượng mới chỉ đếm trên đầu ngón tay. Điểm lại các đơn vị tổ chức, tham gia vào quá trình phát triển loại cây trồng mới này có thể thấy: “Cặp đôi” Công ty CP Him Lam (Him Lam) và Ngân hàng TMCP Bưu điện Liên Việt (LienVietPostBank) tuyên bố đầu tư vào cây Mắc ca. Cụ thể, Him Lam (cổ đông lớn nhất) chiếm gần 15% cổ phần tại LienVietPostBank, trở thành thành viên của Hiệp hội Mắc ca Úc vào cuối quý I/2015 và đang dự kiến sẽ triển khai xây dựng nhà máy chế biến mắc ca tại Việt Nam. Trong khi đó, tại đại hội cổ đông (ĐHCĐ) thường niên năm 2015, LienVietPostBank, cũng công bố sẽ dành khoảng 1 tỷ USD (hơn 20.000 tỷ đồng) cho vay để trồng cây Mắc ca trong năm 2015.

Nguồn cung cây giống Mắc ca tính đến thời điểm hiện nay, có sự góp mặt của Công ty CP Vina Macca (Vinamacca). Đây là doanh nghiệp thực hiện dự án CARD mã số 037/VIE/05 do Chính phủ Úc phối hợp cùng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (NN & PTNT) Việt Nam tài trợ. Riêng ở lĩnh vực chế biến, Công ty CP Thương mại Đầu tư và Phát triển Công nghệ quốc tế (IDT) là đơn vị duy nhất đưa ra thị trường các sản phẩm chế biến từ nguồn nguyên liệu Mắc ca nhập khẩu tại Úc.

Tuy nhiên, IDT cũng chỉ là một trong số ít doanh nghiệp đầu tiên dám đầu tư công nghệ để phát triển sản phẩm chế biến từ mắc ca – vốn là nguyên liệu có giá thành đắt trên thế giới ở thời điểm hiện nay. Bên cạnh đó, Công ty Chế biến – XNK nông sản thực phẩm Đồng Nai (Donafood) cũng là đơn vị đã từng xuất khẩu nhân mắc ca đi một số nước…

Như vậy, các doanh nghiệp hiện nay tham gia phát triển Mắc ca ở Việt Nam cũng mới đầu tư trên một phương diện. Đứng trước thực trạng này, để phát triển bền vững cây Mắc ca tại Việt Nam rất cần có đầu mối đứng ra tổ chức và giám sát các tiêu chuẩn đồng thời phải có doanh nghiệp và nhà đầu tư thực sự mạnh cùng vào cuộc chuẩn hóa chất lượng từ giống đến sản phẩm đầu ra.

Nghị định 210/2013/NĐ-CP của Chính phủ đã được ban hành và trở thành cú đột phá mạnh trong khuyến khích tăng trưởng đầu tư vào phát triển nông nghiệp. Nghị định thể hiện sự quyết tâm của Chính phủ trong phát triển các dự án nông nghiệp quy mô lớn. Theo Nghị định này sẽ có rất nhiều cơ hội cho các DN và nhà đầu tư khi đầu tư vào nông nghiệp. Các DN, Nhà đầu tư khi xây dựng vùng nguyên liệu có hợp đồng liên kết sản xuất nguyên liệu ổn định với người dân được ưu tiên xem xét ưu đãi, hỗ trợ đầu tư. Đối với các dự án đặc biệt ưu đãi đầu tư, nhà đầu tư được miễn toàn bộ tiền sử dụng đất.

Tương tự, DN được giảm 70% tiền sử dụng đất đối với các dự án nông nghiệp ưu đãi đầu tư và giảm 50% tiền sử dụng đất đối với các dự án nông nghiệp thuộc danh mục khuyến khích đầu tư. Ngoài các ưu đãi về đất đai, đầu tư vào nông nghiệp còn có rất nhiều ưu đãi về thuế, tài chính … Đây là một chính sách vĩ mô rất thuận lợi cho việc phát triển trồng cây Mắc ca ở Việt Nam. Tuy nhiên, để thể thực hiện thành công mục tiêu chiến lược xây dựng ngành công nghiệp Mắc ca trong nước vẫn còn nhiều vấn đề phải bàn.

Nói về chiến lược phát triển loại cây trồng mới Mắc ca, ông Nguyễn Trí Ngọc - Nguyên Cục trưởng Cục Trồng trọt (Bộ NN&PTNT) khẳng định: “ - Doanh nghiệp phải dẫn đầu và các hộ nông dân có vai trò quyết định. Bên cạnh đó Nhà nước nước cần có những chính sách đúng đắn, đủ mạnh và hỗ trợ kịp thời....”

Trong bối cảnh khá nhiều doanh nghiệp đang triển khai các hoạt động đầu tư vào mắc ca, Công ty CP Đầu tư và Phát triển Macadamia Quốc tế (gọi tắt là IDMA, được thành lập từ năm 2010) cũng đã nghiên cứu và sản xuất các loại giống Mắc ca, tạo lập vùng nguyên liệu, bắt tay xây dựng mạng lưới thu mua, sơ chế, tinh chế các loại sản phẩm từ hạt Mắc ca.

Trên thực tế IDMA đã đầu tư vào các công ty phát triển Mắc ca tại Điện Biên, Sơn La và Tây Nguyên nhằm tạo ra những vùng nguyên liệu trồng mắc ca tập trung. Ngoài ra, IDMA còn xây dựng thêm các mô hình trồng Mắc ca ở các vùng nguyên liệu, sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm trồng Mắc ca với nông dân thông qua các chương trình đào tạo, hội thảo đầu bờ, từ đó mở rộng, nhân thêm các vùng trồng Mắc ca có chất lượng, hiệu quả.Ông Vũ Hoàng Phương - Tổng Giám đốc IDMA cho biết: Việc xây dựng các vùng nguyên liệu tập trung và mô hình “thị phạm” (trồng mẫu) có ý nghĩa rất quan trọng cho việc phát triển cây Mắc ca ở Việt Nam. Bởi từ việc trồng mẫu với các hội thảo đầu bờ, kết hợp với việc khảo sát và lựa chọn đúng các tiểu vùng thích hợp nhất cho cây mắc ca chúng ta sẽ xác định được những vùng nào có thể trồng được cây Mắc ca đạt hiệu quả tốt nhất.

Hiện nay không ít nông dân vì ham muốn làm giàu nhanh đang đầu tư trồng mắc ca theo hội chứng “đám đông”, mà chưa tìm hiểu kỹ về cây giống nên khi có những luồng thông tin trái chiều dễ bị lâm vào tâm lý hoang mang, lo sợ. Những mô hình trồng mẫu này có tác dụng giúp nông dân khẳng định thêm kiến thức, kỹ năng, tự tin mạnh dạn đầu tư trồng và chăm sóc cây để đạt hiệu quả kinh tế cao như mong muốn…

GS-TS Nguyễn Tử Siêm - Cố vấn trưởng Kỹ thuật Quốc tế, Bộ Ngoại giao & Phát triển Canada cũng đã từng phát biểu: “Sự phát triển thành công Mắc ca quyết định ở tính bền vững của nó trong hệ thống cây trồng và tính cạnh tranh của loại nông sản này trên thị trường. Do vậy, đánh giá đúng tiềm năng cũng như lường hết sự rủi ro chính là đóng góp tốt nhất cho việc thực hiện chủ trương này của Chính phủ.”

Cây Mắc ca đang được nhiều nông dân Việt Nam rất quan tâm và việc có những doanh nghiệp (có kiến thức, quan hệ và tiềm năng tài chính…) đi tiên phong nghiên cứu phát triển Mắc ca một cách bài bản, đồng hành cùng người nông dân là một tín hiệu đáng mừng, khởi sắc cho ngành công nghiệp Mắc ca của Việt Nam trong tương lai. (HN Mới 25/5) đầu trang(

Khu vườn gần chục năm tuổi, rộng khoảng 8.000m2 của ông Lê Đức Ba (Thạnh Mỹ, Đơn Dương, Lâm Đồng) là một trong những vườn mắc ca sai quả nhất mà chúng tôi từng gặp, đặc biệt không ít chùm quả to bất thường.

Thông thường quả mắc ca có đường kính khoảng 3cm nhưng nhiều quả trong vườn của ông Ba to bằng trái chanh hoặc trứng gà với đường kính trên dưới 5cm, hiếm có không chỉ ở Việt Nam mà cả thế giới. Trung bình một cây mắc ca 9 năm tuổi ở Úc cho 9kg hạt/năm (số liệu của Viện Khoa học Kỹ thuật Nông Lâm nghiệp Tây Nguyên), trong khi đó ông Ba cho hay mỗi cây mắc ca của gia đình ông cho năng suất hơn 25kg hạt/năm. Loại hạt tuyển (từ 40-60 hạt/kg) được bán để làm giống, số còn lại bán cho cơ sở sơ chế. Năm 2014, vườn mắc ca mang về cho gia đình ông Ba khoản thu nhập hơn nửa tỷ đồng và năm nay dự kiến còn cao hơn nữa.

Ông Ba kể, cố Phó Thủ tướng Nguyễn Công Tạn (người đưa cây mắc ca từ Úc về Việt Nam - PV) đã từng đến thăm vườn mắc ca của ông và mang hai chùm quả về Hà Nội ươm. Các GS-TS Hoàng Hòe, Nguyễn Lân Hùng và Lê Đình Khả, những chuyên gia hàng đầu về cây mắc ca cũng đã vào tham quan vườn của ông. Một số chuyên gia nhận định khu vườn này được trồng từ những cây giống tốt nên có thể lấy mắt và ghép cho cây làm gốc ghép cung cấp cho nông dân.

Theo ông Ba, vì đây là cây mới nên phải được hướng dẫn cụ thể từ khâu khảo sát, làm cây giống đến kỹ thuật trồng và chăm sóc. “Năm 2005, một Việt kiều từ Mỹ về Việt Nam, ghé thăm vườn nhà tôi. Họ thấy điều kiện nơi này tương đương với vùng trồng mắc ca ở Mỹ nên đã đo nhiệt độ và lấy mẫu đất để kiểm nghiệm. Kế đến, chọn một số hạt giống mắc ca gửi về cho tôi ươm rồi chuyển mắt ghép về để ghép. Tôi trồng và chăm sóc đúng theo kỹ thuật được hướng dẫn và bốn năm sau, cây bắt đầu cho trái”, ông Ba nói.

Đây là cây thụ phấn chéo nên muốn tăng năng suất, sản lượng phải trồng 3 - 4 giống mắc ca khác nhau trong vườn. Ban đầu ông trồng xen mắc ca trong vườn chuối mà mắc ca trồng xen có nhược điểm lên rất cao. Cây cao vống thì khả năng ra trái thấp, do đó trong ba năm đầu phải bấm ngọn, tỉa cành, tạo tán. Ông dày công tìm hiểu cách bón phân, tưới nước sao cho đúng liều lượng và đúng thời điểm để kích thích sinh trưởng, tăng kích cỡ quả. (Tiền Phong 23/5) đầu trang(

“Tôi thấy báo chí nói đến vấn đề mắc ca rất nhiều, các bộ ngành địa phương, các doanh nghiệp cũng tổ chức rất nhiều hội thảo, hội nghị, nhiều kế hoạch, chính sách được đưa ra bàn thảo, thúc đẩy phát triển “cây tỷ đô”. Tuy nhiên, tất cả các kế hoạch đó vẫn đang trên giấy, chưa thấy triển khai gì”.

Đây là sự sốt ruột thực sự của ông Trần Vinh, một người có 140ha mắc ca tại xã Tà Nung (TP Đà Lạt, Lâm Đồng). Ước mơ làm giàu với cây tỷ đô của ông Trần Vinh đang gặp phải thử thách nghiêm trọng vì thiếu vốn.

“Hiện nay diện tích trồng mắc ca của tôi lên đến 140ha, trong đó có 40ha sang năm sẽ cho thu hoạch, một số vườn đã cho thu hoạch từ vài năm trước với năng suất 30kg/cây. Tính đến thời điểm này, sau 10 năm tôi đã đầu tư 56 tỷ đồng cho dự án mắc ca. Đất Lâm Đồng rất thích hợp để trồng mắc ca, dự án của tôi chắc chắn không thất bại, tôi đã chủ động được nguồn giống, chủ động được đầu ra, và khó khăn hiện nay của tôi là không tiếp cận được vốn vay. Tôi cần vài tỷ đồng để duy trì dự án, tuy nhiên vấn đề vay vốn đang gặp rất nhiều khó khăn. Tôi đã liên hệ nhiều ngân hàng, có cả Agribank… họ đánh giá dự án của tôi rất khả thi, nhưng để vay được vốn họ cần có tài sản thế chấp là đất và ngân hàng không chấp nhận để tôi thế chấp bằng vườn mắc ca...” - ông Trần Vinh bày tỏ.

Tiếp tục câu chuyện “nói và làm”, ông Vinh chia sẻ: “Tôi thấy báo chí nói đến vấn đề mắc ca rất nhiều, các bộ ngành địa phương, các doanh nghiệp cũng tổ chức rất nhiều hội thảo, hội nghị, có nhiều kế hoạch, chính sách được đưa ra bàn thảo, một số ngân hàng cũng lên tiếng tạo điều kiện cho người dân phát triển, mở rộng trồng “cây tỷ đô”. Tuy nhiên đến thời điểm này tất cả các kế hoạch đó vẫn đang trên giấy, chưa thấy triển khai gì. Những người trồng mắc ca như tôi đang rất cần sự hỗ trợ thiết thực từ các cơ quan quản lý, từ các tổ chức tín dụng để phát triển vùng trồng mắc ca”.

Liên quan đến chính sách hỗ trợ nhà đầu tư trồng mắc ca, từ năm 2013, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 210/NĐ-CP, trong đó quy định hỗ trợ 15 triệu đồng/ha đối với nhà đầu tư có dự án trồng mắc ca với diện tích từ 50ha trở lên. Tuy nhiên, hầu hết nông hộ riêng lẻ không “tích tụ” đủ đất đai, hoặc không đủ vốn để đầu tư  cho cây mắc ca với diện tích lớn, nên để nhận được ưu đãi của Chính phủ, các nông hộ cần liên kết thành tổ hợp tác, hay hợp tác xã, hoặc liên kết với doanh nghiệp, cơ sở nghiên cứu. Nhưng các hợp tác này cũng đang rất ít trên thực tế. Liệu ai có thể hỗ trợ người dân tạo ra liên kết này?

Theo Giáo sư Hoàng Hòe – Nguyên Viện trưởng Viện Điều tra quy hoạch rừng (Bộ NNPTNT) - một trong những chuyên gia hàng đầu về nghiên cứu mắc ca, bên cạnh những vấn đề lớn như giống, quy hoạch, giải pháp thị trường cho tương lai, thì việc hỗ trợ những nông dân đã và đang trồng mắc ca hiện tại cũng có không ít việc cần làm.

Vào tháng 9 tới đây, tại các vùng trồng mắc ca trong nước, sẽ có khoảng hơn 100 tấn quả được thu hoạch. Hầu hết bà con trồng mắc ca chưa biết rõ khi nào quả chín và thời điểm thu hoạch tốt nhất. Nếu cứ hái non, doanh nghiệp sẽ không mua. Nếu không sấy đúng cách mà đem phơi nắng, hạt hỏng, doanh nghiệp cũng không mua. Vì vậy, doanh nghiệp hoặc các tổ chức liên quan nên hướng dẫn bà con nông dân thu hoạch và sơ chế đúng cách, để đảm bảo chất lượng và giá trị của hạt mắc ca.

Để ngành công nghiệp mắc ca ở nước ta có thể phát triển thành một ngành công nghiệp mới, đi nhanh và bền vững, theo khuyến cáo của Tiến sĩ Nguyễn Trí Ngọc – nguyên Cục trưởng Cục Trồng trọt (Bộ NNPTNT) - hiện là Viện trưởng Viện Nghiên cứu và phát triển Khoa học công nghệ nông lâm nghiệp Thành Tây, cần đặc biệt chú trọng 3 điểm: giống, quy hoạch và vai trò dẫn đầu của doanh nghiệp.

“Để có thể thực hiện thành công mục tiêu và chiến lược xây dựng ngành công nghiệp mắc ca thì doanh nghiệp phải dẫn đầu, hộ nông dân có vai trò quan trọng và quyết định. Nhà nước cần có những chính sách đúng đắn, đủ mạnh và kịp thời”, Tiến sĩ Nguyễn Trí Ngọc nhấn mạnh.

Một trong những doanh nghiệp tham gia thị trường mắc ca sớm nhất tại Việt Nam là Công ty CP Đầu tư và Phát triển Maccadamia quốc tế (IDMA). Trong khi nhiều doanh nghiệp khác đang bàn việc xin đất, huy động vốn trồng cây, thì IDMA (thành lập từ năm 2010) đã nghiên cứu và sản xuất các loại giống mắc ca, tạo lập vùng nguyên liệu, bắt tay xây dựng mạng lưới thu mua, sơ chế biến, đầu tư nhà máy chế biến các loại sản phẩm từ hạt mắc ca. Đây cũng là công ty đầu tiên tại Việt Nam xây dựng thương hiệu sản phẩm mắc ca riêng (Delix).

Doanh nghiệp này đã đầu tư thành lập các công ty thành viên như: Công ty CP mắc ca Điện Biên, công ty CP mắc ca Sơn La, công ty CP Nông lâm nghiệp tại các tỉnh vùng Tây Nguyên để tạo ra những vùng nguyên liệu trồng mắc ca tập trung.  IDMA cũng xây dựng thêm các mô hình trồng mẫu ở các vùng nguyên liệu, sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm trồng mắc ca hiệu quả cho nông dân thông qua các chương trình đào tạo, hội thảo đầu bờ, từ đó mở rộng thêm các vùng trồng mắc ca có chất lượng, hiệu quả.

Theo ông Vũ Hoàng Phương - Tổng Giám đốc công ty IDMA, việc xây dựng các vùng nguyên liệu tập trung và mô hình thị phạm (trồng mẫu) có ý nghĩa rất quan trọng, vì sẽ giúp chúng ta xác định được những vùng trồng mắc ca phù hợp. Hiện nay, nhiều nông dân trồng mắc ca theo xu hướng mà chưa tìm hiểu kỹ về cây giống nên khi có những luồng thông tin trái chiều sẽ có tâm lý hoang mang, lo sợ. Những mô hình trồng mẫu này có tác dụng giúp người trồng trang bị thêm kiến thức, kỹ năng trồng và chăm sóc cây để mang lại hiệu quả cao. (Dân Việt 24/5) đầu trang(

Miệt Thứ, tên gọi chung chỉ vùng đất thuộc các huyện An Biên, An Minh và U Minh Thượng (tỉnh Kiên Giang). Vùng này, kênh rạch chằng chịt, tên địa danh thuộc hàng "độc", phổ biến là "Xẻo" và "Thứ". Dưới đây là câu chuyện ghi vội trong một chuyến về Thứ Tám Rưởi, thuộc ấp Xẻo Quao A, xã Nam Thái A, huyện An Biên, tỉnh Kiên Giang.

Từ Thứ Ba, trung tâm hành chính huyện đi Thứ Tám Rưởi khoảng 20 km, nhưng mất hơn một giờ xe máy. Đường nông thôn lát xi măng rộng 1,2 m, còn 3 km đất gồ ghề, cầu vỉ bằng đước gập ghềnh.

Chủ tịch UBND xã Nam Thái A, Phan Duy Thanh, 30 tuổi, là Chủ tịch xã trẻ nhất vùng đi cùng, cho biết: "Đoạn này nằm ngoài Đê Quốc Phòng nên chưa có kế hoạch làm. Đây là khu vực nằm trong tuyến rừng phòng hộ ven biển Nhà nước giao khoán cho dân quản lý và khai thác theo cách làm bảy-ba, bảy trồng rừng, ba nuôi trồng thủy sản".

Chủ tịch Thanh bảo, chủ trương giao khoán đất rừng cho dân quản lý, làm bảy-ba hay lắm. Ban Quản lý rừng không còn sợ mất rừng, chính quyền nhẹ phần an ninh trật tự liên quan đến phá rừng. Nhiều chương trình dân sinh được triển khai, cuộc sống người dân khá hơn, hộ nghèo giảm, bộ mặt nông thôn từ đó thay đổi rất nhiều.

Ghé nhà ông Trương Văn Nhàn (còn gọi Hai Nhàn, Tổ trưởng Tổ nhân dân tự quản số 1, ấp Xẻo Quao A), gặp anh Nguyễn Thanh Linh, Phó Giám đốc Ban Quản lý rừng An Biên-An Minh đi vận động người dân trồng rừng. Anh Linh cho hay, ông Hai đang bực bội. Từ sáng, ông bám miết ngoài đám đước, với mấy cái vuông nuôi thủy sản. Có lúc, ông nhảy ùm xuống nước lấy tay mò vớt lên đống vỏ sò, đưa lên mũi ngửi, rồi giải thích, sò chết do nước. Trách việc thi công cống Xẻo Quao chậm, nước tắt. Rồi tặc lưỡi tiếc, toi mấy chục triệu tiền sò giống vừa thả.

Được biết, Nhà nước đang đầu tư xây dựng một số cống, đập ngăn mặn ở Xẻo Quao, Xẻo Đôi, Xẻo Bà Lý, Thứ Tư, Thứ Bảy... Do nhiều nguyên nhân nên các công trình chậm tiến độ, ảnh hưởng nghiêm trọng sản xuất của dân. Người dân bức xúc nhưng cảm thông vì lợi ích lâu dài, các cống, đập hoàn thành sẽ bảo đảm sản xuất mặn, ngọt cho cả vùng Miệt Thứ. Như cảng Xẻo Nhàu hoàn thành tàu bè ra vào nườm nượp. Xẻo Nhàu - Thứ Mười Một phát triển sầm uất, trở thành trung tâm nghề cá của cả vùng Miệt Thứ.

Anh Linh cho biết, tuyến rừng phòng hộ ven biển An Biên-An Minh dài hơn 61 km từ Mũi Rảnh xã Tây Yên (huyện An Biên) đến rạch Tiểu Dừa xã Vân Khánh Tây (huyện An Minh), với diện tích 4.092 ha, trải dài qua 10 xã. Rừng gồm có hai đai: chính và phụ. Đai rừng phụ, chủ yếu là cây đước có diện tích gần 3.000 ha, đã giao khoán cho 866 hộ dân. Trước đây, việc giữ gìn tấm lá chắn lắm gian nan, người dân chặt cây đốt than, nuôi thủy sản. Nay giao khoán cho dân, quy định hộ đủ diện tích rừng mới được tác động đến diện tích còn lại, được tỉa thưa rừng, nên mọi người tích cực bảo vệ và trồng rừng.

Bước vào nhà ông Hai cười chào mọi người. Ngồi xuống bộ ván ngựa, ực ly trà đá đầy, ông Hai càu nhàu nói: "Có cái cống thi công mấy năm không xong, không nuôi trồng gì được". Sinh ra ở miệt biển, ông Hai Nhàn gắn cuộc đời với cây đước, bãi bồi. Huê lợi của hơn 6 ha rừng đước chưa giúp ông làm giàu, nhưng cho ông no ấm, con cái đề huề tất cả đã thành gia lập thất. Ông Hai là người kỳ cựu, rất có uy tín ở ấp Xẻo Quao A này.

Ông là một trong số ít người được Ban Quản lý rừng cho tỉa thưa cây đước bán hưởng trọn gần 50 triệu đồng. Phần 30% diện tích rừng được tác động, ông Hai thả cua, tôm, sò... lãi mỗi năm hơn trăm triệu đồng. "Tuy làm không hiệu quả bằng những hộ có nhiều tiền, vì không đủ vốn, nhưng thu nhập khá hơn trước, có dư chút đỉnh", ông Hai bộc bạch. (Nhân Dân 25/5) đầu trang(

Thông tin vừa được Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) công bố cho thấy, trong ngành lâm nghiệp, phân ngành khai thác gỗ và lâm sản đang có sự phát triển mạnh. Xuất khẩu gỗ và các sản phẩm gỗ đang đón được nhiều cơ hội.

Số liệu mới nhất của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho biết, kim ngạch xuất khẩu nông lâm thuỷ sản tháng 5 ước đạt 2,37 tỷ USD, đưa giá trị xuất khẩu của ngành 5 tháng lên 11,4 tỷ USD. Trong đó giá trị xuất khẩu các mặt hàng lâm sản chính ước đạt 2,69 tỷ USD, tăng 7% so với cùng kỳ năm 2014 trong đó có mặt hàng gỗ và các sản phẩm gỗ. Năm 2014, Việt Nam đã vươn lên vị trí thứ tư thế giới về xuất khẩu gỗ, với kim ngạch đạt 6,3 tỷ USD. Còn thị trường trong nước, tiêu thụ gỗ, mặt hàng đồ gỗ mỗi năm ước khoảng 2-2,7 tỷ USD.

Xuất khẩu gỗ đang ghi điểm ấn tượng, có mặt ở 40 thị trường nước ngoài. Hiện nay ngành gỗ đang được đón thêm nhiều cơ hội khi các hiệp định thương mại tự do (FTA) được ký kết và sẽ ký kết. Ông Nguyễn Tôn Quyền- Tổng thư ký Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam (VIFORES) cho hay, FTA Việt Nam - Hàn Quốc vừa được ký kết nhiều dòng thuế được cắt giảm  về 0 có lợi cho ngành, kim ngạch xuất khẩu gỗ Việt Nam vào Hàn Quốc sẽ tăng mạnh. Hiện nhiều sản phẩm gỗ của Việt Nam đang chịu mức thuế nhập khẩu 5-7%, cá biệt một số loại bị đánh thuế 10% khi xuất sang thị trường này. Bên cạnh đó thuế thiết bị sản xuất gỗ cũng giảm, doanh nghiệp Việt Nam sẽ nhập máy móc chất lượng hơn.

Duy trì tốc độ tăng trưởng tốt, gỗ và sản phẩm gỗ có mặt ở nhiều thị trường khó tính như Mỹ, Hy Lạp,Thụy Sỹ… Tuy nhiên, thuận lợi luôn song hành cùng khó khăn. Mở cửa hội nhập giúp ngành gỗ vươn xa, nhưng cũng buộc ngành gỗ cạnh tranh gay gắt hơn.

Đơn cử với FTA Việt Nam - Hàn Quốc, cơ hội của ngành gỗ có thể tăng xuất khẩu vào thị trường Hàn Quốc. Nhưng ngược lại các sản phẩm gỗ của Hàn Quốc cũng tràn ngược lại thị trường Việt Nam. Chưa kể cuối năm nay 2015, cộng đồng kinh tế ASEAN được hình thành, thị trường nội địa Việt Nam sẽ chứng kiến cuộc đổ bộ của các đối thủ  từ bên ngoài.

Bộ trưởng Bộ Kế hoạch Đầu tư Bùi Quang Vinh từng lưu ý, họ mở thị trường cho mình thì mình cũng phải mở cửa cho họ. Nhưng nếu mình yếu mà họ mạnh, nếu DN Việt không chuẩn bị đầy đủ sẽ khó cạnh tranh với DN ngoại có năng suất cao, công nghệ tiên tiến. Điều quan trọng là phải để cho cộng đồng DN hiểu rõ được những cơ hội và thách thức để chuẩn bị sẵn sàng cho tâm thế hội nhập.

Ông Huỳnh Văn Hạnh, Phó chủ tịch thường trực Hiệp hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TP.HCM cho rằng, người Việt có thói quen "ăn chắc, mặc bền”, chuộng gỗ nguyên khối. Tuy nhiên, thế giới lại ưa chuộng gỗ nhân tạo. Hiện nay các DN trong nước đang đầu tư nghiêm túc vào mẫu mã, kỹ thuật ở từng phân khúc để chiếm lĩnh thị trường.

Việc cắt giảm hay xóa bỏ thuế quan sẽ thúc đẩy các DN Việt Nam mở rộng chủng loại hàng hóa xuất khẩu, tận dụng các lợi thế so sánh của hàng may mặc, thủy sản, điện tử, đồ gỗ...Theo lời khuyên của Bộ trưởng Bộ Công thương Vũ Huy Hoàng, các DNphải tận dụng, khai thác các ưu đãi mà hiệp định mang lại, nếu không, các ưu đãi sẽ rơi vào tay người khác. (Đại Đoàn Kết 27/5) đầu trang(

Tháng Tư trước đó, Siberia chứng kiến một thảm họa cháy rừng, cướp đi sinh mạng của 20 người và gây thiệt hại lớn cho chăn nuôi và nông nghiệp.

Khu vực Siberia thuộc Nga đang chứng kiến các vụ cháy rừng lan rộng gây thiệt hại nghiêm trọng, buộc chính quyền các địa phương xung quanh hồ Baikal phải tuyên bố tình trạng khẩn cấp về cháy rừng.

Truyền thông Nga đưa tin, tính riêng trong ngày 25/5 tại Siberia xảy ra hơn 90 đám cháy thiêu rụi khoảng 89.000 hecta đồng cỏ, cây trồng và nhiều nhà dân. Lượng mưa ít và thời tiết khô hanh kéo dài từ giữa tháng 3 được cho là nguyên nhân của các vụ cháy hàng loạt tại khu vực này.

Chính quyền các tỉnh Irkutsk và Cộng hòa Buryatia đã ban bố tình trạng khẩn cấp, kêu gọi chính quyền Trung ương hỗ trợ ngăn chặn cháy rừng. Bộ tình trạng khẩn cấp Nga đã triển khai hàng chục máy bay trực thăng lấy nước từ con sông gần đó để dập tắt đám cháy lan rộng. Tuy nhiên, gió mạnh, thời tiết khô hanh đang cản trở các nỗ lực ngày đêm kiểm soát cháy rừng của lực lượng cứu hỏa.

Tháng tư trước đó, Siberia chứng kiến một thảm họa cháy rừng, cướp đi sinh mạng của 20 người và gây thiệt hại lớn cho lĩnh vực chăn nuôi và nông nghiệp.

Trung tâm dự báo Nga cảnh báo sẽ còn xảy ra nhiều vụ cháy rừng nữa bởi khí hậu vùng Siberia tiếp tục khô hanh và nắng gắt cho tới tháng 10 tới. Kể từ khi bắt đầu mùa hanh khô đến nay, Siberia đã ghi nhận gần 600 vụ cháy rừng với diện tích lên đến hàng trăm nghìn héc ta. (VOV 26/5) đầu trang(

Tại Vương Quốc Anh và xứ Wales, những chú vịt cũng được coi bình đẳng như người tham gia giao thông bình thường khi có làn đường đi bộ riêng. Những ai đi gần khu vực này đều được khuyến cao đi chậm, nếu lấn làn đường của vịt sẽ bị phạt.

Với ý tưởng khuyến khích mọi người nâng cao ý thức quan tâm tới những động vật hoang dã xung quanh, làn đường dành riêng cho vịt đã được xây dựng tại Anh và xứ Wales. Làn đường này dài 3220 km, mang tên Canal & River Trust.

Phần đường bên cạnh làn đường này đủ rộng cho các phương tiện giao thông (chủ yếu là xe đạp) lưu hành bình thường.  Mép ngoài của làn đường được tô đậm bằng vạch vôi trắng, ở giữa làn đường là hình của “chủ nhân” phần đường này. Một khẩu hiệu được đặt ra: “Chia sẻ không gian, giảm tốc độ của bạn”, nhằm thu hút sự chú ý của người tham gia giao thông.

Thực tế, đây không phải là làn đường kỳ lạ nhất thế giới. Năm ngoái, tại thành phố Trùng Khánh (Trung Quốc), làn đường dành riêng cho người nghiện điện thoại di động đã xuất hiện nhằm giảm thiểu nguy cơ xảy ra tai nạn giao thông vì những con nghiện điện thoại chỉ biết “chúi mũi” vào màn hình. (Sống Mới 26/5)đầu trang( ./.

Biên tập: Hương Giang