Nhiều địa phương trên cả nước đang có mức cảnh báo cháy rừng ở cấp 4 và cấp 5 (cấp nguy hiểm và cấp cực kỳ nguy hiểm). Đó là cảnh báo mới nhất của Cục Kiểm lâm, Bộ NN&PTNT về nguy cơ cháy rừng trên toàn quốc.

Các tỉnh ở cấp 5 - cấp cực kỳ nguy hiểm gồm: Bà Rịa-Vũng Tàu, Bình Thuận, Cà Mau, Đăk Lăk, Đồng Nai, Khánh Hòa, Long An, Ninh Thuận, Sơn La. Các tỉnh ở cấp 4 - cấp nguy hiểm bao gồm: Đăk Lăk, Gia Lai, Hà Nội, Phú Thọ.

Cục Kiểm lâm cho biết, các khu vực này đã nhiều ngày không mưa, thời tiết khô hanh kéo dài, rất dễ gây cháy rừng. Do đó, các cấp, các ngành và chủ rừng thuộc các địa phương trên thực hiện ngay các biện pháp phòng cháy, chữa cháy rừng theo quy định. (VTV 6/5)đầu trang(

Ngày hôm nay (6/5), nắng nóng sẽ còn xảy ra và mở rộng ra các nơi khác ở phía Tây Bắc Bộ với nền nhiệt phổ biến 35 - 38 độ C, có nơi trên 38 độ C. Nắng nóng kéo dài nhiều ngày khiến nguy cơ cháy rừng ở nhiều nơi tăng cao. (Tin Tức 6/5)đầu trang(

5/5, Tổ chức Động vật Châu Á cho hay, tổ chức này vừa thực hiện cứu hộ thành công 2 cá thể gấu ngựa từ Trung tâm Cứu hộ Động vật hoang dã trên đảo Ba Mùn - hòn đảo nằm trong vùng lõi của quần thể biển đảo vịnh Bái Tử Long, tỉnh Quảng Ninh.

Đây là chuyến cứu hộ đánh dấu sự mở đầu của chiến dịch chuyển giao toàn bộ 38 cá thể gấu nuôi trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh về Trung tâm Cứu hộ Gấu Việt Nam theo đúng chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Hoàng Trung Hải, tiến tới xóa bỏ hoàn toàn nạn nuôi nhốt gấu trong các trang trại tại đây.

Hành trình giải cứu gấu từ đảo Ba Mùn cũng là lần đầu tiên Tổ chức Động vật Châu Á thực hiện cứu hộ trên biển.

Hai cá thể gấu đều ở trong tình trạng sức khỏe khá yếu. Theo các cán bộ kiểm lâm Quảng Ninh, 2 cá thể gấu này được đưa về Ba Mùn khoảng 4 năm trước, là tang vật tịch thu của một vụ vi phạm.

Trung tâm Cứu hộ Động vật hoang dã Ba Mùn dự định nuôi hai chú gấu này theo mô hình bán hoang dã để sớm thả về tự nhiên, nhưng do hạn chế về kinh phí nên kế hoạch này không thực hiện được. (VOV + Thế Giới & VN + Vietnam+ 6/5)đầu trang(

Ngày 5-5, ông Nguyễn Ngọc Cư, Hạt trưởng Hạt kiểm lâm huyện Chư Pah, tỉnh Gia Lai cho biết sẽ cử người bảo vệ người dân vây bắt lâm tặc nếu bị trả thù.

Liên quan đến việc này, anh Chanh-người tham gia vây bắt hai xe chở gỗ sáng 18-4, cho biết trong quá trình bắt xe, ông Aboy, giáo viên trường tiểu học xã Hà Tây, người bị tố cáo đứng ra thương lượng đưa cho người dân 5 triệu đồng để thả cho hai xe gỗ đi đã có những lời hăm dọa rằng sẽ trả thù những người tham gia vây bắt gỗ. “Ông Aboy hỏi tôi rằng “có phải mày là thằng đứng ra tổ chức bắt xe gỗ không?” và dọa sẽ trả thù”- anh Chanh lo ngại.

Liên quan đến vấn đề này, ông Cư xác nhận là có biết vụ việc trên. "Nếu anh Chanh bị trả thù chúng tôi sẽ cử lực lượng bảo vệ anh Chanh"- ông Cư khẳng định.

Ngoài ra, ông Nguyễn Ngọc Cư cho biết hạt kiểm lâm huyện sẽ tổ chức cuộc họp để kiểm điểm hai kiểm lâm viên địa bàn xã Hà Tây là Trần Đức Thiên Thái và Đỗ Xuân Hoàng vì đã để xảy ra việc lâm tặc phá rừng và vận chuyển gỗ trái phép trên địa bàn quản lý.

Sáng cùng ngày, thượng tá Dương Văn Tuấn- Phó Công an huyện Chư Pah, cho biết với số lượng gỗ trên 20 m3 chắc chắn phải khởi tố vụ án. (Người Lao Động 5/5)đầu trang(

5/5, trao đổi với PV Báo Giao thông, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Nguyễn Văn Nên cho biết, đến thời điểm hiện tại, Chính phủ vẫn chưa nhận được báo cáo của TP Hà Nội liên quan đến vụ chặt hạ hàng loạt cây xanh trên các tuyến phố của Thủ đô.

Trước câu hỏi của PV về việc tại sao sự việc đã xảy ra khá lâu mà Hà Nội vẫn chưa hoàn thành việc báo cáo lên Chính phủ, Bộ trưởng Nguyễn Văn Nên cho biết: “Thực tế thì việc báo cáo luôn phải thực hiện nghiêm ngặt, chặt chẽ, tuy nhiên, trong quá trình làm nhiều khi lại phát sinh một số vấn đề khác nhau, còn vướng mắc chỗ này chỗ kia nên cần có sự chuẩn bị kỹ lưỡng”.

Trước đó, ngày 1/4, trong cuộc họp báo Chính phủ thường kỳ, Bộ trưởng Nguyễn Văn Nên cũng cho biết, Thủ tướng Chính phủ đã có chỉ đạo yêu cầu UBND TP Hà Nội khẩn trương thanh tra, làm rõ, kết luận và xử lý nghiêm trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân theo quy định. Đồng thời phải rà soát, đánh giá các biện pháp, cách thức tổ chức thực hiện; kịp thời điều chỉnh biện pháp, cách làm không phù hợp, khắc phục những tồn tại, bất cập trong quá trình tổ chức thực hiện; Tăng cường quản lý cây xanh đô thị trên địa bàn TP Hà Nội theo đúng quy định.

Thủ tướng Chính phủ cũng yêu cầu Hà Nội thông tin kịp thời, đầy đủ, công khai, minh bạch và tiếp thu ý kiến của các chuyên gia, các nhà khoa học, nhân dân, tạo sự đồng thuận trước khi thực hiện.

Việc UBND TP Hà Nội thông qua đề án chặt hạ, thay thế 6.700 cây xanh trên các tuyến phố trong nội thành đã gây bức xúc mạnh mẽ trong dư luận. Sau khi bị người dân phản ứng dữ dội và các cơ quan báo chí vào cuộc, ngày 20/3, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Thế Thảo đã chỉ đạo Sở Xây dựng và các đơn vị có liên quan dừng việc thay thế, hạ chuyển 6.700 cây xanh trên các tuyến phố và quản lý chặt chẽ cây xanh đô thị theo đúng quy định.

Thường trực Thành ủy Hà Nội đánh giá đơn vị tổ chức thực hiện đề án cải tạo, thay thế cây xanh đã giản đơn, nôn nóng, chưa tuyên truyền sâu rộng, không giải thích kỹ trước khi triển khai nên chưa tạo được sự đồng thuận. Vì vậy, Thành phố cũng sẽ báo cáo Ban Bí thư, Thủ tướng về việc này.(Giao Thông 6/5)đầu trang(

Ông Nguyễn Khắc Sơn, trưởng công an xã Bắc Sơn, huyện Thạch Hà (Hà Tĩnh) cho biết, chiều 5/5, sau khi dập tắt một đám cháy rừng trên địa bàn, người dân đã phát hiện thi thể ông Dương Công Mại (61 tuổi, trú thôn Trung Sơn) giữa bãi tro tàn.

Trước đó, vào lúc 13h, một vụ cháy xảy ra tại khu rừng Vạn Cơm (thôn Kim Sơn, xã Bắc Sơn). Do gió to, nắng nóng nên lửa lan rộng làm cháy nhiều cây keo và thực bì.

Nhà chức trách huyện Thạch Hà đã huy động lực lượng và khoảng 1 h sau đám cháy được khống chế. Trong lúc dọn dẹp hiện trường, những người tham gia chữa cháy phát hiện thi thể ông Mại.

Tại hiện trường, ông Mại nằm giữa tàn tro, nhiều mảng da mặt bị cháy sém. Công an huyện Thạch Hà nhận định có thể ông này bị ngạt khói rồi dẫn tới tử vong.

Vụ cháy đã thiêu trụi gần 1 ha rừng, chủ yếu là thực bì. Khu vực này có những cánh rừng liền kề nhau, rộng hàng chục ha. Đây là những cánh rừng đã được khai thác, trong những ngày vừa qua người dân đã đốt thực bì để trồng cây mới.

Một số người dân cho hay, trước khi xảy ra vụ cháy có nhìn thấy ông Mại đi đốt thực bì. Công an huyện Thạch Hà đang xác minh, điều tra nguyên nhân vụ việc. (VnExpress 5/5)đầu trang(

Đường dây bán hổ nấu cao

Biết được chút ít manh mối, chúng tôi quyết định ngược lên vùng tây bắc xứ Nghệ An để tìm hiểu đường dây bán hổ nấu cao.

Nhờ một nguồn tin từ thành phố Vinh, chúng tôi liên hệ được với một mắt xích trong đường dây mua bán hổ ở giáp ranh xã Nghĩa Thắng và xã Nghĩa Hiếu (huyện Nghĩa Đàn).

Chúng tôi đến trung tâm huyện rồi đón taxi đến nhà “trùm” buôn hổ tên B.. Ngôi nhà bí ẩn cửa đóng kín nhưng khi vừa nhận ra giọng khách gọi như đã hẹn, vợ ông B. ra mở hé cửa. Khi chúng tôi lách vô nhà, cánh cửa nhanh chóng được đóng lại.

Căn nhà hẹp, hun hút như một cái hang sâu ngổn ngang đồ đạc và lờ mờ ánh điện.

Vợ “trùm” B. nhanh nhảu kéo tay chúng tôi đi nhanh vào bên trong. Chưa nói năng gì, bà chủ bật nắp chiếc tủ đông to đùng để khoe “hàng”. Hơi đá bốc lên mờ mịt nhưng chúng tôi vẫn chúi mặt vào để nhìn thấy con hổ. Bà B. bảo: “Hàng mới về đêm qua” .

Trong thùng lạnh, khi hơi đá bốc hết, chúng tôi thấy rõ hình thù con hổ vằn phủ bị đông cứng. Bà B. nói lầm rầm: “Hổ rừng vùng mình màu hồng nhìn tươi hơn hẳn với màu lông hổ nâu sẫm nhập từ Myanmar”.

Chúng tôi đang nhìn con hổ nhe răng hết cỡ giữa hai bộ ria mép kéo dài, thẳng và cứng đơ như sợi cước tua tủa hai bên mép thì thấy máu ứa ra từ miệng nó. Bà B. giải thích: “Hổ rừng vừa bị bắn chết máu còn ứ đầy trong cổ họng”.

Dứt lời, bà dùng sức lật con hổ nằm ngửa, chỉ vào vết thủng dưới eo bụng là vị trí con hổ bị trúng đạn.

Tôi vẫn cố ý hoài nghi: “Đã chắc gì hổ rừng. Rừng của ta đâu còn hổ mà bắn chết như thế này. Hay đây là hổ nuôi nhốt đưa từ dưới xuôi lên?”. Bà B. trở sống dao khẻ lóc cóc vào bàn chân hổ to như một nắm đấm. Vỏ đá lạnh vỡ tung, lòi ra những cái móng nâu nhọn hoắt.

Rồi bà ta móc máy chúng tôi: “Đi mua hổ mà không am hiểu gì về loại hàng đặc chủng này. Hổ nuôi nhốt ăn nằm một chỗ trong chuồng nên móng chân cùn, to bè bè, còn hổ rừng bươn chải trong rừng rú nên móng nhỏ và sắc nhọn như mũi chông. Hổ rừng nặng 30kg là có nanh như thế này, còn hổ nuôi nhốt cùng lứa chưa thể mọc nanh được.

Nếu không phải “hàng” rừng tui biếu luôn cho ông mà không thèm lấy một xu. Có tháng chúng tôi nhập về ba bốn con nhưng có tháng chẳng có lấy một con nào, không dễ kiếm ra đâu”.

Sau khi xem xét kỹ con hổ, tôi vờ ướm giá: Con hổ này bao nhiêu tiền? “Hổ mua theo lứa, bán theo cân. Con này lứa 28 - 30kg, giá 170 triệu đồng không kỳ kèo. Ưng thì tui gọi “đệ” nhen lò, lột da, chặt thành khúc nấu cao luôn. Nhà chật nhưng xung quanh là người bà con bao bọc, không phải sợ” - bà B. trả lời.

Thấy chúng tôi thắc mắc về lai lịch con hổ rừng ướp lạnh, “trùm” B. không giấu giếm: “Hàng của bọn tôi là hàng để nấu cao. Có biết tiếng chúng tôi các ông mới vô được đây nên tôi nói thiệt, đó là hàng xịn do tay chân tin tưởng bắn được bên rừng Lào đấy.

Nếu bẫy được một con hổ sống cỡ này nó phải có giá 250 triệu đồng bán ngay giữa rừng. Nếu đưa lọt qua biên giới về tiếp tục nuôi cho mập (trên 50kg) thì có giá 500 - 600 triệu đồng/con.

Nói vậy thôi nhưng không ai khiêng được hổ sống bươn rừng, vượt hàng chục cây số đường rừng về đến đây đâu. Nếu bẫy được hổ sống thì cũng phải bắn chết để “ôm” về cho dễ. Nghề buôn hổ như chúng tôi rất mạo hiểm. Lơ mơ là mất toi hàng trăm triệu đồng lại bị phạt tiền, phạt tù nên có hàng là phải đẩy ngay”.

Rồi ngay sau câu chuyện về hổ này, ông B. thúc giục chúng tôi: “Nếu ưng thì đề nghị các ông quyết khẩn trương”.

Chúng tôi tỏ vẻ phân vân về việc đưa con hổ về xuôi. Ông B. cả quyết: “Bọn tôi đưa về Vinh và các huyện lân cận nhiều rồi. Đưa ra Ninh Bình, Hà Nội cũng êm luôn. Khách có nhu cầu đưa về đâu là bọn tôi đi đến đó. Tiền công vận chuyển hàng ướp lạnh 10 triệu đồng/con, còn hàng sống giá tăng gấp đôi”.

Thấy chúng tôi chưa định ngã giá nên “trùm” B. vui chuyện nêu kinh nghiệm nấu cao hổ. Theo ông ta, nếu nấu cao cho mình dùng thì nên nấu cao xương pha một ít xương beo và xương sơn dương. Phải chú ý lấy cho được mấy cái bánh chè con hổ và không được vớt bọt trong nồi cao đang sôi vứt đi. Chất bổ nồi cao nằm ở đó.

Tuy cao xương được ít, giá thành cao (khoảng 21 triệu đồng/lạng) nhưng giữ được lâu. Nếu muốn có nhiều cao để làm quà biếu thì không nên dại mà nấu cao toàn tính (tức chỉ toàn xương hổ).

Rồi ông B. cho biết mình làm nghề này đã hơn 15 năm. Ông ta còn khoe: “Mấy ông chủ người Đài Loan khai thác mỏ đá trắng ở huyện Quỳ Hợp (Nghệ An) cũng đến đây mua hổ rừng rồi nhờ chúng tôi chỉ nấu cao. Đám người này có nhiều tiền nên toàn nấu cao toàn tính”.

Rồi ông ta vỗ ngực tự hào nói tiếp: “Làng này không có tay nào dám buôn hổ rừng vì không có đường dây. Để thiết lập được đường dây này, tôi đã phải trả giá hơn chục năm phiêu bạt tại rừng Lào. Hiện tôi có một số tay chân tin cậy chuyên lùng sục nhóm thợ săn, bẫy hổ bên kia rừng biên giới. Có hàng là họ đưa về đây ngay. Tất cả bọn theo nghề này đều đã quen luật im lặng”.

Thấy chúng tôi giả vờ muốn chuyển hướng mua hổ nuôi ở xã Đô Thành (huyện Yên Thành, Nghệ An - địa bàn nổi tiếng về việc nuôi hổ) thì “trùm” B. khoát tay: “Sau vụ một gia đình nuôi hổ ở Đô Thành bị công an bắt hổ thì không ai dám nuôi nữa. Tuy nhiên tôi có mối bán một con hổ đực, một con hổ cái cỡ 60-70kg”.

Chúng tôi hỏi giá cặp hổ này, ông B. gằn giọng: “Nói thật nhé, con hổ đực nặng 70kg, giá 750 triệu đồng. Cứ đặt cọc 1/3 số tiền là họ chuyển về tận nơi”.

Hỏi vận chuyển ngày hay đêm, có chắc ăn không, lỡ bị công an, kiểm lâm bắt thì xử lý ra sao, ông B. lại khoát tay: “Chưa biết chuyển ngày hay đêm. Giới hạn trong một tuần. Nếu trục trặc họ trả lại nguyên tiền. Nhưng mấy ông cứ yên tâm đi, đất có thổ công, sông có hà bá, bọn tôi “lội” qua được hết”.

Chúng tôi ngỏ ý muốn vào tận nơi để xem hổ trước khi xuống tiền cho chắc ăn nhưng ông B. cự tuyệt vì cho rằng những cái “nại” (chuồng nuôi hổ) ấy thuộc phạm vi vùng đặc biệt nhạy cảm. Chúng tôi đành gật đầu đồng ý thì ông ta cầm máy gọi điện và hẹn “trưa là các ông có ảnh của con hổ đực trước khi quyết định mua hay không”. (Tuổi Trẻ 6/5)đầu trang(

Theo Chi cục Kiểm lâm Quảng Nam, trong 4 tháng đầu năm 2015, lực lượng Kiểm lâm đã phối hợp với các ngành chức năng kiểm tra, phát hiện và xử lý 310 vụ vi phạm, trong đó khởi tố 05 vụ án hình sự.

Tang vật, phương tiện tịch thu gồm 145,1 m3 gỗ tròn; 273,8m3 gỗ xẻ. Thu nộp ngân sách nhà nước 3,053 tỷ đồng.

Chi cục Kiểm lâm cho biết thêm, từ nay đến hết năm 2015, tiếp tục đẩy mạnh triển khai các phương án kiểm tra, truy quét các địa bàn trọng điểm về phá rừng, khai thác lâm sản, khoáng sản và vận chuyển, mua bán trái phép lâm sản; tăng cường các biện pháp quản lý, bảo vệ rừng tại các lưu vực hồ thủy điện trên địa bàn tỉnh Quảng Nam; ngăn chặn tình trạng ghe thuyền lưu thông, vận chuyển lâm sản trái phép, lợi dụng đường thủy để vào rừng khai thác gỗ trái phép.

Song song với đó, công tác phát triển rừng được chú trọng thực hiện. Theo kế hoạch của UBND tỉnh giao, trong năm 2015, tổng vốn triển khai kế hoạch trồng rừng và phối hợp với các địa phương giao khoán bảo vệ rừng , khoanh nuôi tái sinh tự nhiên rừng là 22,6 tỷ đồng.

Để thực hiện hiệu quả kế hoạch nêu trên, Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn đã phân bổ chỉ tiêu kế hoạch và chỉ đạo các đơn vị sớm triển khai; tổ chức phúc tra nghiệm thu lâm sinh Dự án kế hoạch bảo vệ và phát triển rừng, các công trình trồng rừng thay thế trên diện tích đất rừng chuyển đổi sang mục đích sử dụng khác; chỉ đạo các chủ đầu tư, đơn vị có diện tích rừng chuyển đổi mục đích sử dụng khẩn trương thực hiện việc trồng rừng thay thế…Đồng thời, các đơn vị cũng gieo ươm trên 5 triệu cây con đạt tiêu chuẩn xuất vườn. (Quangnam.gov.vn 5/5)đầu trang(

Vừa qua, Lotte Mart phối hợp cùng Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên (ENV) thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam đã tổ chức truyền thông giáo dục về việc bảo vệ động vật hoang dã điển hình là tê giác.

Theo thông tin từ ENV cung cấp, Việt Nam hiện đang bị nhìn nhận là một trong những thị trường tiêu thụ sừng tê giác lớn trên thế giới. Một bộ phận người dân vẫn còn tin vào những lời đồn về công dụng chữa bệnh từ sừng tê giác. Từ đó nhu cầu sử dụng sừng tê giác đã khiến cho loài tê giác Java chính thức tuyệt chủng tại Việt Nam khi cá thể cuối cùng bị giết hại.

Chính vì vậy, việc bảo vệ động vật hoang dã nói chung và tê giác nói riêng không chỉ là trách nhiệm của các cơ quan thực thi pháp luật hay của các tổ chức hoạt động trong lĩnh vực bảo tồn mà còn là quyền lợi và nghĩa vụ của cả cộng đồng, đòi hỏi sự tham gia, góp sức của mỗi cá nhân, mỗi tổ chức và mỗi doanh nghiệp.

Trên tinh thần đó, ENV đã và đang tiến hành nhiều hoạt động kêu gọi các cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp cùng tham gia vào các hoạt động bảo vệ tê giác, trong đó có việc phối hợp với Lotte Mart tổ chức các buổi triển lãm bảo vệ tê giác dành cho cộng đồng.

Ngày 6/5/2015, ENV sẽ có buổi truyền thông bảo vệ loài gấu tại Lotte Mart Đồng Nai từ 8-17h. (Công Lý 5/5)đầu trang(

Hiện đang là cao điểm của mùa khô, theo cảnh báo nguy cơ cháy rừng của tỉnh Kiên Giang đang ở cấpV-cấp cực kỳ nguy hiểm.

Vì vậy, ngoài việc thực hiện tốt nhiệm vụ huấn luyện sẵn sàng chiến đấu, cán bộ, chiến sĩ Sư đoàn Bộ binh 4 (Quân khu 9) đóng quân trên địa bàn xã Bình Sơn, huyện Hòn Đẩt còn tích cực tham gia vào công tác phòng, chống cháy rừng ở hơn 2.500 ha rừng đơn vị trực tiếp quản lý và hơn 1.000 ha rừng tràm của các đơn vị khác nằm xen kẽ. (Tin Tức 5/5)đầu trang(

Theo tương truyền của đồng bào Êđê nếu ai dám đến chặt gỗ, phá rừng tại núi Cư H’Lăm (buôn Măp, thị trấn Ea Pốk, huyện Cư M’gar, Đắk Lắk) đều gặp phải quả báo vì đã phạm vào lời nguyền tình yêu của nàng H’Lăm với chàng Y Đhin năm xưa.

Nằm cách trung tâm TP. Buôn Ma Thuột khoảng 15km, 1 khu rừng nguyên sinh xanh rì rộng trên 18ha cùng với thảm thực vật tươi tốt, với nhiều loại cây cổ thụ hàng trăm năm tuổi, những loài động vật quý hiếm sinh sống. Khiến cho nhiều người không khỏi bất ngờ trước việc cánh rừng vẫn sừng sững trước thời gian mà không hề bị sự xâm hại của con người.

Khi được chúng tôi hỏi về việc núi Cư H’Lăm vẫn giữ được nét đẹp hoang sơ và vẫn tươi tốt cho dù đang trong mùa khô hạn, già làng Y Ruê Mlô (66 tuổi, nhiều năm giữ chức trưởng buôn Măp) cho biết, dân làng nơi đây sở dĩ giữ được rừng bởi truyền thuyết tình yêu của nàng H’Lăm và chàng Y Đhin.

Để tiếp câu chuyện, già làng Y Ruê kể bằng giọng chậm rãi, trầm ấm cho chúng tôi nghe về truyền thuyết kì lạ với đầy yếu tố tâm linh, ma mị nơi đây. Từ xưa, nơi đây là 1 vùng đất hoang vu, người dân Êđê sống chan hòa đầm ấm bên nhau, nhưng những người dân buôn làng đều phải tuân giữ mọi luật tục của làng, trong đó có luật những người thuộc anh em họ với nhau thì không được phép nảy sinh tình cảm và yêu thương nhau nếu phạm phải sẽ hứng chịu sự trừng phạt của cả buôn làng và thần linh.

Trong làng lúc bấy giờ, có chàng Y Đhin Niê nổi tiếng tài giỏi, cường tráng, sức khỏe phi thường, tính cách vô cùng hiền lành và nhất là chàng có đôi mắt rất đẹp, cuốn hút nên được nhiều cô gái trong buôn làng “thầm thương trộm nhớ”. Em họ của Y Đhin là nàng H’Lăm Niê, nàng là 1 cô gái vô cùng xinh đẹp, lại rất giỏi giang nàng dệt vải rất nhanh và rất đẹp, nàng còn có giọng hát cao vút như chim sơn ca trong rừng.

Nhưng “tiếng sét tình yêu” đã khiến Y Đhin và H’Lăm đem lòng yêu thương nhau, thề nguyền sống chết bên nhau. Sự việc “động trời” nhanh chóng bị dân làng phát hiện, nên cả 2 đã bị phạt rất nặng và cấm không được ở bên nhau. Quá đau buồn, chàng Y Đhin đã bỏ làng ra đi biệt tích, còn nằng H’Lăm cũng vì thương nhớ người yêu nên đã bỏ làng lên núi ngồi dưới gốc cây cổ thụ khó lóc thảm thiết, đầy ai oán. Nước mắt của nàng thấm ướt cả 1 vùng đất rộng lớn, khiến đất sụt lún thành dòng suối và hồ lớn nước, thân thể của nàng cũng tan biến vào dòng nước xanh biếc tự bao giờ.

Sau ba mùa rẫy bỏ làng ra đi, chàng Y Đhin quyết định quay về để đưa nàng H’Lăm đi đến nơi thật xa để chung sống hạnh phúc. Nhưng khi tới làng nghe tin nàng H’Lăm đã không còn, chàng vội chạy đến nơi nàng đã từng ngồi khóc, chàng thấy 1 dòng suối chảy róc rách như ai oán chảy vào hồ nước lớn như tiếng khóc của nàng H’Lăm. Vì quá thương nhớ và yêu H’Lăm nên chàng đã trầm mình dưới dòng suối nhiều ngày liền cho đến khi thân thể chàng cũng tan vào dòng suối. Linh hồn của cả 2 hòa nhập vào cả khu rừng, khiến ngọn núi trở nên linh thiêng khác lạ, mùa xuân hương thơm lan tỏa khắp nơi, ngày nắng núi đổ mưa như tiếng khóc của nàng H’Lăm, tất cả mọi biến chuyển của khu rừng được ví như tâm trạng của nàng H’Lăm.

“Kể từ đó ngọn núi này mang tên là núi Cư H’Lăm, hồ nước rộng lớn dưới chân núi gọi là hồ H’Lăm hồ nước này được người dân dùng lấy nước tưới cà phê nhưng chưa bao giờ cạn. Ngọn núi này còn để nhắc nhớ người dân làng tưởng nhớ về tình yêu đầy lòng thủy chung của chàng Y Đhin và nàng H’Lăm năm xưa nhưng cũng để răn dạy dân làng không được phạm vào luật tục”, già làng Y Ruê nói.

Theo người dân buôn Măp, khu rừng Cư H’lăm ẩn chứa nhiều điều kỳ bí mà họ không thể lý giải được. Nếu ai đi vào rừng chỉ cần vô tình hay hữu ý nhắc đến tên của nàng H’Lăm và chàng Y Đhin thì lập tức đầu óc trở nên u mê, trống rỗng không tài nào nhớ được đường để đi về nhà, chỉ khi làm lễ cúng xin tha tội mới được trở về. Một điều lạ lùng nữa, là nếu bất kỳ ai chặt cây rừng về đều gặp tai họa, “nếu lấy gỗ về làm nhà, làm lán đều bị voi đến phá nát hoặc bị lửa thiêu rụi hoàn toàn thậm chí còn bị bệnh vô phương cứu chữa”, già làng Y Ruê kể lại.

Tại hồ nước ở khu rừng có rất nhiều khoai môn nước, nhưng người dân chỉ được phép lấy đem luộc rồi ăn tại chỗ chứ dứt khoát không được đem về, nếu không sẽ mắc tai họa cho bản thân. Ngọn núi cũng có rất nhiều động vật quý hiếm sinh sống, nhưng hầu như không ai dám săn bắt, nếu vi phạm sẽ bị phát điên không ngừng.

Theo già làng, cách đây chừng 10 năm về trước có 1 người dân trong làng vào rừng chơi và có bắt 1 con rùa màu vàng đem về nhà, sau đó người này bỗng dưng hóa điên dại, người nhà đã mang rùa vào thả lại vào rừng nhưng người này không thể quay trở lại bình thường được. Chính vì những điều xui sẻo, bất hạnh cho ai có ý đồ xấu với núi Cư H’Lăm nên từ trước đến nay dù cho rừng có nhiều loại cây quý hiếm hàng trăm năm tuổi nhưng ít ai dám bén mảng vào rừng để phá rừng hay săn bắt động vật, chính vì vậy nét hoang sơ nguyên thủy của ngọn núi vẫn được giữ nguyên đến bây giờ.

Theo thống kê sơ bộ của hạt kiểm lâm huyện Cư M’Gar, hệ sinh thái trên núi Cư H’Lăm rất đa dạng, núi có 112 loài cây, trữ lượng gỗ gần 400m3/ha. Trong đó, có nhiều loại gỗ quý, có giá trị như gõ mật, gạo đỏ, xoan mộc, cà te… các loại động vật như kỳ đà, nhím, trăn, hằng trăm loại chim.. sinh sống tại đây.

Ông Trần Cư – Giám đốc Lâm trường Cà phê Ea Pốk, đơn vị được giao quản lý núi Cư H’Lăm chia sẻ: Người dân địa phương rất có ý thức bảo vệ rừng, phía lâm trường cũng đã tiến hành trồng trên 1.000 cây sao, dầu giúp phủ xanh núi. “Vừa qua, cũng có 1 số lâm tặc từ nơi khác đến chặt phá rừng, nhưng đều được ngăn chặn kịp thời. Do rừng nằm gần khu dân cư, cũng sát lâm trường nên sự tuần tra, kiểm soát khá thuận lợi. Nhưng không thể phủ định yếu tố tâm linh có phần hơi hoàng đường về sự hình thành ngọn núi Cư H’Lăm đã góp phần không nhỏ vào việc bảo vệ khu rừng nguyên sinh này”, ông Cư nhấn mạnh.

Ông Bùi Thanh Thịnh – Chủ tịch thị trấn Ea Pốk cho biết: “Giai thoại về núi Cư H’Lăm được người dân nơi đây đồn đại rất nhiều.Tuy nhiên, việc rừng tồn tại giữa lòng thị trấn suốt mấy chục năm qua mà không hề bị tàn phá có công rất lớn của Lâm trường cà phê Ea Pốk và hạt kiểm lâm huyện Cư M’gar đã phối hợp vận động người dân về ý thức bảo vệ rừng và tăng cường kiểm soát, kịp thời ngăn chặn hành vi phá rừng”.

Vào tháng 9/2009,UBND tỉnh Đắk Lắk đã ra quyết định, công nhận Cư H’Lăm là di tích danh lam thắng cảnh cấp tỉnh. Điều này đã khiến người dân nơi đây vô cùng tự hào và càng dâng lên quyết tâm bảo vệ “báu vật” rừng xanh thiêng liêng này mãi trường tồn với thời gian. (Dân Trí 6/5)đầu trang(

Nằm trong hệ thống các khu rừng đặc dụng của Việt Nam, Khu bảo tồn thiên nhiên Bình Châu – Phước Bửu (Khu BTTN BC-PB) được công nhận theo Quyết định số 194/CT ngày 9 tháng 8 năm 1986 của Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng (nay là Thủ tướng Chính phủ).

Đây là khu rừng tự nhiên cây họ Dầu ven biển duy nhất còn sót lại của Việt Nam tại huyện Xuyên Mộc, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, với diện tích 10.432,4 ha, khu bảo tồn bao gồm nhiều dạng sinh cảnh núi, rừng, cồn cát, hồ, biển,…và còn là một địa điểm nghiên cứu khoa học, du lịch sinh thái hấp dẫn với nhiều loại hình du lịch như: nghỉ ngơi, thể thao, leo núi, cắm trại, tắm biển,…

Khu BTTN BC-PB được xếp vào “Kiểu thực vật rừng kín, nửa rụng lá ẩm nhiệt đới”. Thành phần thực vật gồm 796 loài thuộc 134 họ (theo báo cáo kỹ thuật. Trung tâm đa dạng sinh học và phát triển, Viện sinh học Nhiệt đới và Khu bảo tồn thiên nhiên Bình Châu – Phước Bửu, năm 2012), trong đó có nhiều loài quý hiếm như: Cẩm lai Bà Rịa, Gõ đỏ, Gõ mật, Giáng hương, Bình linh nghệ, Dầu cát..., riêng loài Dầu cát (Dipterocarpus costatus) được coi là loài cây đặc hữu của Khu bảo tồn thiên nhiên Bình Châu – Phước Bửu.

Kết quả khảo sát, điều tra về Tài nguyên động vật rừng đã xác định có 325 loài có xương sống thuộc các lớp ếch nhái, bò sát, chim và thú (chiếm ~91% các loài động vật trong toàn tỉnh BR-VT), một số loài quý hiếm có tên trong sách đỏ Thế giới và Việt Nam như: Khỉ đuôi dài, Khỉ đuôi lợn, Gà lôi hông tía, Cu li nhỏ, Rùa núi vàng...

Tuy nhiên, trong những năm gần đây diện tích rừng đang bị thu hẹp đáng kể về số lượng lẫn chất lượng, tình trạng người dân lén lút vào chặt phá rừng, đốt rừng, lấn chiếm rừng đang diễn ra rất phức tạp, chính vì thế môi trường sống của các loài động thực vật đã và đang bị đe dọa nghiêm trọng, số lượng cá thể suy giảm, nhiều loài quý hiếm đã và đang bị dồn đến bờ vực của sự tuyệt chủng. Vì vậy, đa dạng sinh học tại Khu BTTN BC-PB đang phải đối mặt với một thách thức lớn về vấn đề bảo tồn.

Chính vì vậy việc nâng cao nhận thức về bảo vệ rừng cho cộng đồng dân cư sống ven rừng là biện pháp tiền đề quan trọng và có giá trị bền vững nhất trong công tác bảo tồn đa dạng sinh học tại Khu BTTN BC-PB.

Trong những năm qua, Khu BTTN BC-PB đã triển khai nhiều biện pháp, trong đó đặc biệt chú trọng đến công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật bảo vệ rừng đến cộng đồng dân cư với nhiều hình thức như: hàng tháng, BQL Khu bảo tồn đều có bài tuyên truyền Bảo vệ rừng, Bảo vệ môi trường, Phòng cháy chữa cháy rừng, chống chặt phá rừng, chiếm đất rừng trên Đài phát thanh của huyện, UBND 4 xã có rừng, Bản tin NN & TT và Website của Sở NN&PTNT; phối hợp với UBND các xã có rừng phân phát tờ rơi và ký cam kết bảo vệ rừng, bảo vệ môi trường, tuyên truyền lưu động đến từng hộ dân sống ven rừng; tổ chức các lớp tập huấn, hội thảo để tuyên truyền phổ biến pháp luật về Bảo vệ rừng và Phòng cháy chữa cháy rừng,…đây là những hình thức tuyên truyền thiết thực và cần được phát huy.

Bên cạnh các hoạt động trên thì BQL Khu bảo tồn cũng đang tiếp tục triển khai thành lập 04 CLB Xanh tại 04 trường THCS ven rừng, vì học sinh THCS là lứa tuổi đang trong giai đoạn hình thành tính cách và phẩm chất cá nhân, nếu tác động kịp thời những quan điểm đúng đắn và những bài học thuyết phục, các bạn sẽ dễ dàng nắm bắt và nhận thức được vấn đề (năm 2011, được sự tài trợ của Quỹ bảo tồn Việt Nam, Khu bảo tồn đã phối hợp với 04 trường THCS ven rừng thành lập được 04 CLB Xanh, qua một năm thực hiện cũng đã gặt hái được những thành công nhất định, nhưng do kinh phí dự án kết thúc nên không thể duy trì hoạt động).

Mục tiêu của các CLB Xanh là bảo tồn thiên nhiên thông qua các hoạt động thiết thực, vừa học, vừa chơi nhằm nâng cao nhận thức, hiểu biết của các em học sinh trong công tác bảo vệ môi trường, bảo tồn tài nguyên thiên nhiên, định hướng cho các em sống có trách nhiệm với môi trường và có những hành động cụ thể nhằm bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên.

04 CLB Xanh với 100 thành viên, 8 thầy cô giáo và 02 cán bộ khu bảo tồn phụ trách. Hoạt động theo nguyên tắc tự nguyện và chịu sự quản lý của Ban giám hiệu cácTrường, dưới sự giám sát của Ban quản lý Khu bảo tồn. Theo đó,các CLB Xanh sẽ hoạt động ít nhất 1 tháng/lần. Các thành viên của CLB được tham gia vào các hoạt động tình nguyện do CLB tổ chức như: thi viết bài về bảo vệ môi trường theo các chủ đề hàng tháng (rừng, đất, nước, không khí, biến đổi khí hậu, đa dạng sinh học,…) đăng trên bản tin của CLB; tham quan, tuần tra rừng cùng lực lượng bảo vệ rừng Khu bảo tồn; diễu hành tuyên truyền bảo vệ rừng, bảo vệ môi trường; dọn dẹp vệ sinh trường học, khu dân cư và các tuyến đường trung tâm,…

Để công tác tuyên truyền trong thời gian tới đạt chất lượng và hiệu quả hơn nữa nhằm góp phần bảo tồn và phát triển nguồn tài nguyên đa dạng sinh học. BQL Khu BTTN Bình Châu – Phước Bửu rất cần sự quan tâm, phối hợp, hỗ trợ của các cơ quan chức năng, Đài phát thanh huyện, UBND các xã có rừng và Phòng giáo dục huyện, BGH các trường có hoạt động CLB Xanh trong công tác phối hợp tuyên truyền và tổ chức các hoạt động. (Sở NN&PTNT Bà Rịa - Vũng Tàu 4/5)đầu trang(

Thông tin nhanh qua đường dây nóng trên báo Nhân Dân phản ánh: Tình trạng lâm tặc chặt phá, vận chuyển trái phép nhiều cây rừng tại tiểu khu 185, thuộc rừng phòng hộ Đông Bắc Chư Păh, xã Hà Tây (Chư Păh, Gia Lai) chưa được ngăn chặn dứt điểm. (Nhân Dân 6/5)đầu trang(

Từ đầu năm đến nay, các cơ quan chức năng tỉnh Kon Tum đã phát hiện 109 vụ vi phạm luật bảo vệ và phát triển rừng.

Qua đó, ngành chức năng tỉnh đã tiến hành xử lý 104 vụ, tịch thu 496,89m3 gỗ quy tròn các loại, 1 ô tô, 2 xe máy và 4 cưa xăng. (Thanh Niên 6/5)đầu trang(

Thông tin nhanh qua đường dây nóng trên báo Nhân Dân phản ánh: Vẫn diễn ra tình trạng khai thác và vận chuyển lâm sản trái phép tại khu vực rừng phòng hộ hồ Núi Cốc (Đại Từ, Thái Nguyên). (Nhân Dân 1/5)đầu trang(

Lâm trường quốc doanh, nay là các ban quản lý rừng phòng hộ và công ty lâm nghiệp, đang quản lý diện tích lớn đất lâm nghiệp đất rừng phòng hộ. Kết quả giám sát tại Bình Phước, Đồng Nai và Bình Thuận cho thấy, việc sử dụng đất rừng ở phần lớn các đơn vị này chưa thật sự hiệu quả, còn để xảy ra tình trạng lấn chiếm đất rừng phòng hộ.

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến thực trạng nêu trên. Nhưng đây hoàn toàn do vướng về cơ chế, hay còn bởi chính quyền địa phương chưa làm tròn trách nhiệm?

Báo cáo của Chính phủ cũng như thực tế khảo sát tại 3 địa phương cho thấy, tình trạng tranh chấp, vi phạm pháp luật đất đai trong các lâm trường vẫn còn nhiều dưới các hình thức như: lấn chiếm đất đai, cho thuê, cho mượn đất, chuyển mục đích, chuyển nhượng đất trái pháp luật...

Nhiều trường hợp kéo dài đã nhiều năm nhưng chậm được giải quyết. Tại Bình Phước, theo kết quả rà soát của UBND tỉnh, diện tích đất lâm nghiệp bị lấn chiếm từ trước đến nay trên địa bàn là 56 nghìn hécta, tập trung tại hai huyện Bù Đăng và Bù Gia Mập.

Tại Bình Thuận, trong giai đoạn từ năm 2004 đến 2011, diện tích rừng bị phá, lấn, chiếm cũng lên tới hàng trăm hécta. Tình hình khai thác lâm sản trái pháp luật, phá rừng, lấn, chiếm đất diễn ra phức tạp, gay gắt ở một số huyện giáp ranh với các tỉnh Lâm Đồng, Ninh Thuận và địa bàn nội địa huyện Tánh Linh - nơi có Khu bảo tồn thiên nhiên Núi Ông, Ban Quản lý Rừng phòng hộ La Ngà. Còn ở Đồng Nai, diện tích đất lấn chiếm cũng lên tới 2.300ha.

Theo lãnh đạo các địa phương, sở dĩ để xảy ra tình trạng nêu trên có nguyên nhân do nguồn lực đầu tư cho công tác bảo vệ rừng, phát triển rừng còn hạn chế. Cơ sở vật chất phục vụ hoạt động quản lý, bảo vệ rừng, nhất là hệ thống nhà trạm bảo vệ rừng thiếu hoàn chỉnh. Chế độ đãi ngộ cho lực lượng bảo vệ rừng chuyên trách tại các Ban quản lý rừng phòng hộ, rừng đặc dụng chưa tương xứng với điều kiện sống, làm việc khó khăn, vất vả, nguy hiểm của nghề. Chính sách hỗ trợ về chi phí bảo vệ rừng hiện nay (200.000đ/ha/năm) chưa đáp ứng cho chi phí thực tế để thực hiện bảo vệ rừng đối với diện tích rừng phòng hộ và đặc dụng, đồng thời không bảo đảm được đời sống sinh hoạt của tổ chức, hộ gia đình nhận khoán.

Các địa phương cũng thẳng thắn thừa nhận, lâm trường quốc doanh sau sắp xếp, đổi mới thành các ban quản lý, công ty lâm nghiệp thì hiệu quả sản xuất kinh doanh chưa cao so với nguồn lực đất đai được giao. Các công ty lâm nghiệp có nguồn vốn hoạt động hạn chế, việc tiếp cận các nguồn vốn phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh lại gặp khó khăn do không có tài sản thế chấp.

Về mặt chủ quan, công tác quản lý tài chính, tài sản tại một số công ty chưa chặt chẽ, có công ty vi phạm phải kỷ luật cán bộ lãnh đạo, quản lý. Cơ cấu tổ chức ở một số công ty nặng về quản lý hành chính, tỷ lệ nhân lực chưa qua đào tạo còn cao. Một số công ty lâm nghiệp được chuyển đổi từ lâm trường quốc doanh đang là đơn vị sự nghiệp hưởng lương từ ngân sách, nhiệm vụ chính là quản lý bảo vệ rừng nên khi chuyển sang cơ chế tự sản xuất kinh doanh, hạch toán độc lập thì lúng túng. Và một thực tế mà Đoàn giám sát chỉ ra là hầu hết các công ty lâm nghiệp chưa chủ động ứng dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất kinh doanh.

Từ góc độ địa phương, lãnh đạo các tỉnh nêu khó khăn về cơ chế quản lý, sử dụng rừng, liên kết, hợp tác đầu tư, giao khoán đất lâm nghiệp chưa được hướng dẫn thực hiện thống nhất. Theo số liệu của Chính phủ, so với trước khi sắp xếp, diện tích đất lâm nghiệp do các công ty lâm nghiệp tự tổ chức sản xuất giảm còn 66,5%. Nhưng do thiếu nguồn lao động, nguồn vốn nên với hình thức này, một số diện tích rừng và đất của công ty lâm nghiệp hầu như không có người quản lý. Các công ty đã áp dụng các hình thức khoán bao gồm khoán theo năm, khoán theo công đoạn theo Nghị định 01/CP, Nghị định 135/2005, giao khoán và quy định hưởng lợi theo Quyết định 178/2001/QĐ-TTg. Việc tự tổ chức sản xuất hay khoán được thực hiện theo các hình thức khác nhau ở từng địa phương, từng công ty.

Ví dụ ở Công ty TNHH Cao su Phú Riềng - Bình Phước thuộc Tập đoàn Cao su Việt Nam tự tổ chức sản xuất là chủ yếu. Còn tại Công ty lâm nghiệp Sông Dinh, Bình Thuận thì có cả diện tích đất giao khoán theo Nghị định 135 và đất liên doanh, liên kết với các đơn vị khác.

Theo Quyết định số 08/2001/QĐ-TTg, các ban quản lý rừng phòng hộ hoạt động theo cơ chế đơn vị sự nghiệp kinh tế có thu. Bên cạnh nhiệm vụ sản xuất kinh doanh, chức năng quan trọng khác của ban quản lý rừng phòng hộ là quản lý, bảo vệ, xây dựng và sử dụng rừng phòng hộ. Kết quả giám sát thực tế cho thấy hầu hết các ban quản lý hoạt động không có lợi nhuận hoặc lợi nhuận rất thấp. Tại Ban Quản lý rừng phòng hộ Tuy Phong, Bình Thuận - đơn vị được giao quản lý gần 22 nghìn hécta đất, trong đó diện tích đất rừng phòng hộ chiếm hơn 10 nghìn hécta - lợi nhuận sau thuế năm 2014 chỉ là 472 triệu đồng và được nộp lại hoàn toàn cho ngân sách nhà nước.

Theo Ban Quản lý thì đơn vị đã làm tốt công tác quản lý bảo vệ rừng, phát hiện kịp thời nhiều trường hợp vi phạm quy định bảo vệ rừng nghiêm trọng. Tuy nhiên, công tác bảo vệ rừng còn nhiều khó khăn, do thu nhập từ rừng của các hộ nhận khoán bảo vệ rừng chưa bảo đảm được cuộc sống, nên họ chưa thực sự tâm huyết. Lý giải cho tình trạng này, Ban Quản lý rừng phòng hộ Tuy Phong cho rằng do định mức bảo vệ rừng hiện nay không phù hợp. Với định mức 700ha/người, thì thực tế là một người không thể bảo vệ được 700ha rừng, đặc biệt ở các khu vực địa hình hiểm trở.

Ghi nhận phản ánh từ các địa phương, ban quản lý rừng, công ty lâm nghiệp và đúng là cơ chế quản lý bảo vệ rừng hiện chưa thật sự phù hợp với thực tế, song nhiều thành viên Đoàn giám sát thẳng thắn chỉ ra một số nguyên nhân không thuộc về cơ chế. Ví dụ, nhiều địa phương đều hiểu về định mức bảo vệ rừng 700ha/người như Ban Quản lý rừng phòng hộ Tuy Phong, nhưng đây là cách hiểu không chính xác.

Bởi lẽ, 700ha/người là định mứctối đa, có nghĩa là các địa phương có thể chủ động điều chỉnh diện tích đất rừng giao cho mỗi cá nhân bảo vệ phù hợp với tình hình thực tế. Tương tự, mức chi phí bảo vệ rừng là 200.000 đồng/ha/năm chỉ là mức hỗ trợ từ nguồn kinh phí Trung ương. Như vậy tùy tình hình ngân sách, các địa phương cần cân đối để bổ sung nhằm khuyến khích hộ gia đình, tổ chức nhận khoán bảo vệ rừng.

Hiện nay, trong tổng số diện tích rừng giao cho Ban Quản lý rừng phòng hộ Tuy Phong có hơn 50% diện tích là rừng sản xuất và thực tế phần lớn diện tích rừng sản xuất nằm ở đồi núi đá, địa hình hiểm trở. Do vậy, Ban Quản lý rừng phòng hộ Tuy Phong kiến nghị với Đoàn giám sát về việc Nhà nước cần xem xét đầu tư kinh phí bảo vệ đối với diện tích rừng sản xuất. Kiến nghị này đương nhiên không nhận được sự đồng thuận của Đoàn giám sát. Bởi lẽ hiện Chính phủ không quy định về định mức hỗ trợ trong công tác giao khoán, quản lý bảo vệ rừng, mà chỉ có phần hỗ trợ để bảo vệ diện tích rừng phòng hộ, còn đối với rừng sản xuất chỉ hỗ trợ bằng cơ chế khuyến khích.

Thừa nhận thực tế này, song theo báo cáo của Bình Phước, thì do đặc thù của địa phương, diện tích rừng tự nhiên là rừng sản xuất trên địa bàn hiện còn cần được bảo vệ nghiêm ngặt và với diện tích rừng này, Bình Phước đã đóng cửa rừng, nguồn thu từ rừng sản xuất là không có. Do vậy, Bình Phước đề nghị Chính phủ có chính sách hỗ trợ kinh phí khoán bảo vệ rừng.

Tham gia Đoàn giám sát, đại diện Bộ Kế hoạch và Đầu tư đặt câu hỏi: tại sao hơn 50% diện tích đất rừng thuộc ban quản lý rừng phòng hộ lại là đất rừng sản xuất, trong khi diện tích đất rừng này ít giá trị sản xuất mà thực tế là có giá trị phòng hộ? Trách nhiệm thẩm định, quy hoạch và phân loại đất rừng không chính xác như vậy thuộc về ai?

Trong hầu hết báo cáo của các địa phương, ban quản lý rừng hay công ty lâm nghiệp, phần nêu tồn tại, hạn chế của công tác quản lý, sử dụng đất rừng hầu hết đều có điệp khúc: việc triển khai quán triệt tuyên truyền phổ biến chính sách quản lý đất lâm nghiệp, giao khoán đất rừng còn hạn chế, chưa sâu rộng đến tất cả các đối tượng liên quan. Và giải pháp được đưa ra thường là tăng cường, đẩy mạnh công tác tuyên truyền…

Theo Đoàn giám sát thì đây là những nhận định, đánh giá được đưa ra như một công thức, không quy trách nhiệm cho ai và cũng không rõ ràng về giải pháp. Luật Đất đai QH mới sửa đổi năm 2013 đã có nhiều quy định về trách nhiệm của chính quyền địa phương trong quản lý đất đai. Nhưng rõ ràng với tình trạng trách nhiệm không rõ ràng như vậy, dù có thay đổi về cơ chế, thì điều gì bảo đảm hiệu quả sử dụng đất sẽ được nâng lên, đất rừng sẽ được bảo vệ tốt hơn?

Mặt khác, vấn đề trách nhiệm của một số chính quyền địa phương đối với quản lý, bảo vệ rừng trên địa bàn còn thể hiện ở khá nhiều khía cạnh khác. Hiện nay, hoạt động sản xuất kinh doanh của nhiều công ty lâm nghiệp không hiệu quả, do bộ máy quản lý chưa chủ động, không đủ năng lực tổ chức sản xuất kinh doanh, nhưng chính quyền địa phương không thu hồi diện tích đất không được sử dụng hiệu quả này để giao lại cho đơn vị khác, hoặc người dân(?).

Cũng tại các báo cáo này, nguyên nhân của hầu hết các tồn tại, hạn chế trong công tác quản lý, bảo vệ rừng là do khách quan hoặc có nguyên nhân chủ quan, nhưng khá chung chung. Tương tự như vậy, phần kiến nghị cũng không cụ thể, hoặc có thì chủ yếu là đề nghị Trung ương rót thêm vốn, có chính sách hỗ trợ kinh phí khoán bảo vệ rừng…(?)

Trong đợt giám sát Việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng đất đai tại các nông lâm trường quốc doanh giai đoạn 2004 - 2014 tại nhiều địa phương, đơn vị vừa qua, một trong những đề xuất chung được nêu ra là sau giám sát chuyên đề này, QH cần nghiên cứu ra nghị quyết đối với lĩnh vực này. Trên cơ sở đó, có cơ sở pháp lý để đổi mới cơ chế, nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng đất đai tại các nông lâm trường quốc doanh - mô hình đã có lịch sử hình thành và phát triển gần 60 năm qua với những đóng góp to lớn cho công cuộc phát triển kinh tế - xã hội đất nước, xóa đói giảm nghèo, nhất là ở những vùng sâu, vùng xa, vùng còn nhiều khó khăn của đất nước.

Và từ kết quả giám sát thực tế tại Bình Phước, Đồng Nai và Bình Thuận, có thể cần nghiên cứu, bổ sung chế tài để ràng buộc trách nhiệm của các địa phương đối với công tác quản lý, sử dụng đất đai tại các nông, lâm trường trên địa bàn, trong đó có quản lý, bảo vệ rừng đối với chính quyền địa phương. Bởi hơn ai hết, chính quyền địa phương nắm và hiểu rõ nhất tình hình đất đai, đặc điểm địa hình cũng như hoạt động sản xuất kinh doanh của các ban quản lý, công ty lâm nghiệp trên địa bàn.

Có như vậy, chính sách, pháp luật của Nhà nước, nhất là chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng đất đai tại các nông, lâm trường, mới được thực thi, triển khai một cách đầy đủ, chính xác, mang lại hiệu quả như mong muốn, cải thiện đời sống nhân dân trên địa bàn, tránh được tình trạng buông lỏng trách nhiệm đối với đất đai nông lâm trường. (Đại Biểu Nhân Dân 6/5)đầu trang(

UBND tỉnh đã có Văn bản số 754/UBND-KTN về việc phát triển cây mắc ca trên địa bàn.

Theo đó, Sở Nông nghiệåp và PTNT theo dõi, cập nhật thông tin từ Chính phủ và các bộ, ngành, Trung ương về quy hoạch phát triển cây mắc ca tại các vùng miền, kịp thời tham mưu UBND tỉnh triển khai thực hiện cho phù hợp với quy hoạch chung của cả nước. Phối hợp với UBND các huyện, thành phố đánh giá kết quả trong khảo nghiệm cây mắc ca tại các địa phương; căn cứ vào đặc tính của cây mắc ca đã được công bố thông qua các tài liệu chính thống để đề xuất cụ thể quy hoạch chi tiết từng tiểu vùng khí hậu đối với việc phát triển cây mắc ca; báo cáo kết quả thực hiện về UBND tỉnh xem xét trước ngày 30.6.2015. (Đại Biểu Nhân Dân 5/5)đầu trang(

Ông chủ tịch huyện Sơn Tây (Quảng Ngãi) Lê Văn Tùng, nói  tôi dường như đang ngồi vào ‘canh bạc’ với ông trời khi kiên quyết cho trồng cây mắc ca (maccadamia) ở trên mảnh đất miền Trung này.

Cây mắc ca đang nóng sốt với tên gọi ‘cây triệu đô’ vì giá trị của nó. Ở xứ ngàn cau Sơn Tây, cuộc sống người dân vẫn đang bấp bênh với những cây cau, cây keo, cây mì. Đây là một trong những huyện nghèo của cả nước.

Nói chuyện với tôi về cây mắc ca, ông Tùng say sưa lắm. Có lẽ ông đang phập phồng. Nhưng ánh mắt ông rực sáng khi nghĩ đến viễn cảnh thu hoạch.

Sơn Tây đã bỏ vốn ngân sách 1,29 tỉ đồng để trồng thí điểm 6 ha cây mắc ca; trồng tại 3 vùng tiểu khí hậu Sơn Bua, Sơn Liên, Sơn Long. Việc này, từ đầu ông Tùng đã nhận nhiều sự phản đối.

Ông kể, từ khi đi khảo sát mô hình ở các địa phương trong cả nước về định triển khai thí điểm cuối năm 2012 thì huyện không có vốn. Xin ý kiến sở Nông nghiệp thì sở phản biện và không đồng ý.

Đến cuối năm 2013, sở KH-CN lên đặt vấn đề trồng thực nghiệm nhưng sở Nông nghiệp tiếp tục bác không cho.

Huyện phải họp HĐND phiên bất thường, tại đây các đại biểu tranh luận nặng nề nhưng rồi cuối cùng dự án cũng được thông qua.

Rồi bắt đầu triển khai, nhiều người muốn đi theo con đường cũ là giao cho dân nhưng mình đấu tranh tiếp là cái này phải do huyện đứng ra làm mô hình mới đánh giá được thực chất.

Với đội ngũ chuyên nghiệp là cán bộ trạm khuyến nông huyện, giao cho anh em chăm sóc, sau 4 năm nếu ra trái và cho hiệu quả thì mình giao lại cho dân.

Và nếu được thì nó thay đổi hẳn cả lối sản xuất của huyện; khác hẳn với những mô hình không đột phá như trồng cây lúa, nuôi con cá...

“Không cần đến triệu đô, tỉ đô; nếu cây mắc ca trụ được ở Sơn Tây thì giá trị gấp mấy lần cây keo, cây mì. Thế nên chúng tôi vẫn kiên quyết đầu tư, chăm sóc số cây mắc ca đã xuống giống”, ông Tùng nói.

Ông chủ tịch huyện nhẩm, chỉ cần tính giá mắc ca theo mô hình là 50.000đ/1kg thì năm thứ 4 đã thu hồi vốn. Với hơn 300 cây/1ha, đến năm thứ 7, chỉ cần sản lượng 25kg/1 cây thì đã có lãi ròng trên 200 triệu. Trong lúc đó, cùng diện tích thì cây mì lãi ròng khoảng 4-5 triệu. Cây keo lãi ròng 30 triệu.

Hiện tại, các điểm trồng thử nghiệm mắc ca tại Sơn Tây đã triển khai được 8 tháng. Phần lớn các cây giống đều phát triển tốt, có cây đã cao 1,5m. Qua mùa xuân đầu tiên, nhiều cây đã trổ hoa bói.

Khí hậu tại Sơn Tây được cho là lý tưởng với cây mắc ca. Ở đây có độ cao vừa phải, xa biển nên không sợ bão. Ở đây ít mưa, nhiệt độ từ tháng 12 đến tháng 1 khoảng 18 độ C nên phù hợp với mùa ra hoa của mắc ca.

Tuy nhiên, nhiều ý kiến nghi ngại rằng có nhiều vùng trồng mắc ca như ở Ba Vì, Tây Nguyên thất bại khi cây trưởng thành nhưng không có trái. Với một tiểu khí hậu ở miền Trung khắc nghiệt như Sơn Tây cũng sẽ khó mà thành công.

Chưa biết thành công hay thất bại trong ‘canh bạc’ của huyện nghèo Sơn Tây. Nhưng việc mạnh dạn thử nghiệm và chịu trách nhiệm về uy tín của mình hòng tìm hướng đi mới trong sản xuất nhằm giúp địa phương phát triển của ông Lê Văn Tùng xem ra cũng đáng nói.

Vào đầu năm 2015, ông Lê Viết Chữ, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi, khi đi kiểm tra mô hình này đã bày tỏ sự đồng tình, ủng hộ và đánh giá cao sự năng động của Sơn Tây trong việc đưa các mô hình mới vào thực hiện. (Một Thế Giới 6/5)đầu trang(

Ông Trần Hiếu - phó chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk cho biết tỉnh đã chỉ đạo sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn khuyến cáo người dân không phát triển diện tích cây mắc ca.

Ông Trần Hiếu cho biết như trên tại cuộc họp báo định kỳ tháng 4 của tỉnh Đắk Lắk vào chiều 5-5.

Theo đó, đến nay toàn tỉnh Đắk Lắk mới có 110ha được trồng tại ba huyện là M’Đrắk (41ha), Krông Năng (30ha), Lắk (39,3ha). Tuy cây mắc ca trồng đã lâu, sinh trường tốt, ra hoa nhiều nhưng việc đậu quả không đạt.

“Vừa qua dư luận cũng đặt ra vấn đề việc phát triển mắc ca ô ạt sẽ vô cùng nguy hiểm. Trên cơ sở đó tỉnh cũng đã chỉ đạo cần khuyến cáo người dân không phát triển cây mắc ca để tránh thiệt hại. Ngay như một số nước phát triển mạnh về mắc ca họ cũng trồng mấy chục ngàn hecta, trong khi đó nước ta về kinh nghiệm, thị trường không có lại có tham vọng phát triển 200.000ha mắc ca là điều hết sức nguy hiểm” - ông Hiếu nhận định. (Tuổi Trẻ 5/5)đầu trang(

Mắc ca là cây cho quả khô quý hiếm, cây đa tác dụng, trồng dài ngày đem lại giá trị kinh tế cao. Một số vùng ở nước ta đã trồng thử nghiệm thành công và muốn đưa mắc ca vào quy hoạch sản xuất lớn. Tuy nhiên, để phát triển loại cây trồng này thì vẫn còn nhiều nỗi lo.

Theo các chuyên gia nông nghiệp, cây mắc ca chỉ trồng một lần và có tuổi thọ cả trăm năm, cây càng lâu năm càng cho hạt lớn hơn, năng suất cao hơn. Ngoài ra, trồng mắc ca thay thế vườn tạp, để phủ xanh đất trống đồi núi trọc rất hiệu quả. Hạt mắc ca là loại sản phẩm cao cấp, giá bán luôn giữ ở mức trên 100.000 đồng/kg. Theo tính toán, ở khu vực miền núi phía Bắc hoặc Tây Nguyên nước ta, mỗi nhà chỉ trồng 100 cây mắc ca cũng có thể góp phần xóa đói, giảm nghèo bền vững.

Thực tế hiện nay, rất nhiều tập thể và gia đình nông dân đã trồng mắc ca. Tuy nhiên, mắc ca trồng ở vùng Tây Nguyên và Tây Bắc cho kết quả khả quan hơn. Mắc ca đòi hỏi trong năm phải có ít nhất 5 tuần có nhiệt độ dưới 17 độ C thì cây mới phân hóa chồi hoa. Vì vậy, những vùng khí hậu khô, nóng của nước ta không trồng được mắc ca.

Tại Đắk Lắk, nhiều gia đình trồng mắc ca đã cho thu hoạch. Bình thường, cây trồng sau 3 năm là cho quả, tuy nhiên, cũng có những cơ sở mới trồng hơn 2 năm đã bói quả. Đặc biệt, mắc ca có thể trồng chuyên canh hoặc trồng xen với cà phê. Hiện tại huyện Lâm Hà đã có cả trăm héc ta cà phê được trồng xen mắc ca. Điều này mở ra triển vọng cho việc trồng mắc ca với toàn vùng Tây Nguyên mà không phải tìm đất.

Tuy nhiên để mở rộng diện tích trồng mắc ca, theo ông Đoàn Hữu Cường, Chủ tịch HĐQT, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Xuất nhập khẩu nông lâm sản chế biến thì cây giống là vấn đề hết sức quan trọng.

Ông Đoàn Hữu Cường cho biết: "Qua theo dõi nhiều năm, chúng tôi nhận thấy có nhiều giống mắc ca không rõ nguồn gốc xuất xứ trôi nổi trên thị trường. Nếu Nhà nước không có cơ chế quản lý tốt, chắc chắn nhiều người trồng sẽ bị thiệt hại nặng nề. Bởi để sản xuất được cây giống mắc ca chất lượng tốt, điều kiện đầu tiên là phải có vườn cây mẹ ưu tú đã ra quả và phát triển thuần thục để lấy mắt ghép. Ở Việt Nam, số lượng cây mắc ca lâu năm không nhiều. Một số đơn vị mặc dù không đủ điều kiện sản xuất giống mắc ca nhưng vẫn tham gia vào lĩnh vực này để trục lợi. Họ lấy mắt ghép từ các cành cây non (cây chưa thuần thục) hoặc những cây không rõ nguồn gốc xuất xứ, chưa được khảo nghiệm và đánh giá các chỉ số (năng suất, khả năng sinh trưởng phát triển… ở điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu của Việt Nam) để sản xuất cây giống. Do đó chất lượng cây giống không bảo đảm, năng suất thấp, thậm chí không có quả".

Phân tích tình hình thực tế, ông Đoàn Hữu Cường khẳng định: "Nếu quá nôn nóng mở rộng diện tích, nông dân rất dễ mua phải cây giống kém chất lượng. Người chọn tạo giống phải cung cấp giống đã qua khảo nghiệm và được Bộ NN&PTNT công nhận; đồng thời chịu trách nhiệm trực tiếp đối với chất lượng cây giống của mình. Vì đây là một cây dài ngày, nếu trồng sau 3 - 4 năm không có quả thì nông dân có nguy cơ phá sản".Trước những thông tin trái chiều, lo ngại về cây mắc ca thời gian qua, vừa qua, Bộ NN&PTNT đã báo cáo Thủ tướng Chính phủ về tình hình phát triển cây mắc ca và khẳng định hiện chưa đủ căn cứ để phê duyệt quy hoạch phát triển cây mắc ca. Theo Bộ NN&PTNT, mắc ca là cây trồng mới, quá trình khảo nghiệm còn cho kết quả khác nhau.

Mặt khác cần xem xét kỹ các vấn đề về chế biến, thị trường tiêu thụ sản phẩm... Quy trình kỹ thuật nhân giống, trồng, chăm sóc, công nghệ chế biến với loại hạt này đang được các đơn vị chức năng tập trung nghiên cứu, dự kiến ban hành trong năm 2015. Hiện Bộ NN&PTNT đã công nhận 10 giống mắc ca, trong đó có 3 giống quốc gia (dòng OC, 246 và 816), 7 giống tiến bộ kỹ thuật (dòng Daddow, 842, 849, 741, 800, 900, 695). Tổng diện tích cây mắc ca cả nước đến nay khoảng 2.440ha.

Nhằm hạn chế rủi ro cho các tổ chức, cá nhân trồng cây mắc ca, Bộ NN&PTNT cũng có văn bản đề nghị UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương hướng dẫn nông dân trồng mắc ca ở những nơi đã khảo nghiệm thành công hoặc có điều kiện tương tự. Không triển khai trồng cây này trên quy mô lớn trong các khu vực chưa được trồng khảo nghiệm khẳng định hiệu quả; tổ chức đánh giá kết quả khảo nghiệm tại địa phương; xác định cụ thể quy hoạch chi tiết từng tiểu vùng khí hậu với việc phát triển cây mắc ca.

Việc phát triển quy mô lớn, nhất thiết phải bảo đảm các điều kiện trên; tăng cường quản lý chặt chẽ chất lượng giống, cơ sở sản xuất giống, chỉ cho phép trồng các giống cây mắc ca được nhân giống vô tính (cây ghép, chiết) từ các dòng có năng suất, chất lượng cao đã được Bộ NN&PTNT công nhận. (HN Mới 6/5)đầu trang(

Thời điểm này, cùng với việc chuẩn bị mọi điều kiện cho vụ trồng rừng mới, người dân huyện Chợ Mới cũng đang chú ý chăm sóc cho diện tích rừng mới trồng từ những năm trước.

Những diện tích rừng đang được nông dân tích cực chăm sóc là cây rừng được trồng mới trong vụ trồng rừng năm 2014. Người trồng rừng huyện Chợ Mới cho biết, theo kinh nghiệm, cây rừng sau khi trồng được một năm bắt đầu phát triển tốt nhưng cây vẫn còn nhỏ và yếu. Chính vì vậy, việc làm cỏ, bón phân, trồng  dặm cho những cây bị chết và phòng trừ sâu bệnh cho cây rừng là rất cần thiết. Ngoài ra, trong 3 năm đầu tiên, người dân có thể trồng xen các loại cây như: chè, sắn, dong riềng, ngô, lúa nương vào những diện tích rừng trồng mới nhằm tận dụng đất để tăng thêm thu nhập.

Nhờ có sự chăm sóc tốt mà nhiều diện tích rừng trồng trước đây đã cho khai thác và mang lại lợi ích kinh tế khá cho người dân. Riêng trong năm 2014, toàn huyện Chợ Mới trồng được hơn 1.600 ha rừng, tập trung chủ yếu tại các xã như: Thanh Mai, Thanh Vận, Nông Hạ, Nông Thịnh, Quảng Chu. (Đài PTTH Bắc Cạn 5/5)đầu trang(

Sáng 5.5, ông Phạm Triều, Phó chủ tịch UBND huyện Lạc Dương (Lâm Đồng), cho biết Phòng Tài nguyên & Môi trường của huyện vẫn chưa tham mưu việc xử lý Công ty TNHH Thủy điện và du lịch sinh thái Thác Rồng (Công ty Thác Rồng) san ủi trái phép 18.410 m2 đất lâm nghiệp.

Trịnh Xuân Tự, Phó trưởng Ban Quản lý rừng phòng hộ Đa Nhim, huyện Lạc Dương (Lâm Đồng), cho biết đơn vị này đã có báo cáo gởi UBND huyện Lạc Dương về vụ việc này từ ngày 13.4.2015.

Theo ông Trịnh Xuân Tự, ngày 7.1.2015, UBND huyện Lạc Dương có văn bản cho phép Công ty Thác Rồng san ủi 42.772 m3 đất để thực hiện dự án du lịch sinh thái và nông nghiệp công nghệ cao. Ngày 9.1.2015, Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Lạc Dương và các đơn vị chức năng đã cắm mốc vị trí được san ủi, cải tạo đất. Thế nhưng, trong quá trình san ủi, Công ty Thác Rồng đã thuê Công ty TNHH Vân Nhi san ủi trái phép ngoài ranh giới với diện tích trên 18.400 m3.

4.5, PV Thanh Niên Online có mặt tại tiểu khu 120 và121, lâm phần được UBND tỉnh Lâm Đồng giao cho Công ty Thác Rồng thực hiện dự án. Tại đây có 2 xe múc, 1 xe ủi đất đang hoạt động. Cả một thung lũng lớn đã bị san ủi lộ ra màu đất đỏ bazan, có những gốc thông đường kính từ 30-64cm bị đào bới quanh gốc có thể ngã đổ khi gặp gió lớn.

Đến khoảng 9 giờ 30 ngày 4.5, chiếc xe ủi đất màu vàng từ từ bò lên đường cái và được một xe tải Ifa (không gắn biển số) kéo rờ- mooc chở ra khỏi rừng. Xe ủi trên được kéo dọc trên đường tỉnh 723 về Công ty TNHH Vân Nhi ở số 64 thôn Đạ Chais, xã Đa Nhim (Lạc Dương).

Cũng theo ông Tự, ngày 6.4.2015, Trạm Quản lý bảo vệ rừng Đa Nhim, thuộc Ban Quản lý rừng phòng hộ Đa Nhim đã lập biên bản vụ việc san ủi trái phép tại Công ty TNHH Thác Rồng và đình chỉ mọi tác động của Công ty lên diện tích vi phạm nói trên. Tiếp đó, ngày 13.4, Ban Quản lý rừng phòng hộ Đa Nhim có văn bản số 40/BC-ĐN gởi UBND huyện Lạc Dương.

Theo báo cáo trên, có 3 vị trí lâm phần bị san ủi trái phép: Lô d, khoảnh 6 tiểu khu 120 bị san ủi 3.600m2; lô a khoảnh 1 tiểu khu 121 bị san ủi 3.200m2 và lô b, e khoảnh 6 tiểu khu 120; lô b khoảnh 1 tiểu khu 121 bị san ủi 11.610m3.

Dù đã bị đình chỉ tác động trên lâm phần vi phạm, nhưng người dân cho biết trong suốt tuần nghỉ lễ 30.4 và 1.5 vừa qua, các phương tiện cơ giới của Công ty TNHH Vân Nhi vẫn tiếp tục hoạt động “tích cực” tại Công ty TNHH Thác Rồng. (Pháp Luật VN + Tiền Phong + Nhân Dân + Sài Gòn Giải Phóng 6/5; Thanh Niên 5/5)đầu trang(

Đến nay, tỉnh Quảng Ngãi mới chỉ đạt 20,12% kế hoạch Đề án giao rừng, cho thuê rừng. Con số ít ỏi này đã phần nào nói lên thực trạng giao đất, giao rừng ở địa phương vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế, bất cập, đáng chú ý là việc giao rừng nhưng không sản xuất hiệu quả.

Năm 2009, UBND tỉnh Quảng Ngãi đã phê duyệt Đề án giao rừng, cho thuê rừng giai đoạn 2009 – 2013 với tổng nguồn kinh phí gần 17 tỷ đồng. Mục tiêu là đến năm 2013 hoàn thành cơ bản việc giao, cho thuê rừng trên địa bàn tỉnh đến chủ rừng thuộc các thành phần kinh tế để tổ chức quản lý, bảo vệ và phát triển bền vững tài nguyên rừng. Thế nhưng đến nay, địa phương mới chỉ mới chỉ giao và cho thuê được gần 3.200ha, đạt 20,12 % kế hoạch Đề án giao rừng, cho thuê rừng.

Ông Dương Văn Tô – Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Quảng Ngãi thừa nhận, việc giao đất, giao rừng, cấp GCNQSDĐ còn chậm và chưa hoàn thành. Trong đó, một số diện tích đất chưa được rà soát để giao hết cho người dân. Nhiều diện tích đất đã giao cho các ban quản lý rừng cơ sở và UBND các xã quản lý, nhưng chưa được quản lý chặt chẽ. Doanh nghiệp được giao rừng và đất rừng với diện tích lớn trên địa bàn tỉnh sử dụng không hiệu quả.

Chỉ tính riêng ở 2 huyện miền núi Ba Tơ và Trà Bồng, có đến 7 doanh nghiệp được giao hơn 20.300 ha rừng và đất rừng nhưng có gần 7.400 ha để đất hoang hóa và bị người dân chiếm dụng trái phép. Nguyên nhân là do hoạt động kinh tế của các doanh nghiệp nhà nước hiệu quả còn thấp hoặc không hiệu quả và không đủ năng lực quản lý, sử dụng hiệu quả phần lớn đất đai. Ông Huỳnh Thương – Phó Chủ tịch UBND huyện Ba Tơ cho hay: Nhiều năm rồi, cây keo nguyên liệu có giá trị kinh tế khá cao nên người dân càng muốn trồng rừng. Trong khi đó, các công ty nông, lâm nghiệp được Nhà nước giao đất lại bỏ không hàng ngàn ha nên bà con bức xúc.

Về phía người dân, do cuộc sống còn nhiều khó khăn, kiến thức kinh tế và kỹ thuật sản xuất còn hạn chế nên hiệu quả sử dụng đất của nhiều người dân chưa cao… Tình trạng người dân lấn chiếm, xâm chiếm đất đã giao cho các tổ chức và chặt phá rừng tự nhiên lấy gỗ, lấy đất sản xuất diễn ra khá phổ biến, nhưng chính quyền và cơ quan chức năng chưa có những biện pháp xử lý, khắc phục kịp thời, hiệu quả.

Công tác quản lý Nhà nước về đất đai, bảo vệ và phát triển rừng ở các địa phương chưa chặt chẽ, có nơi còn buông lỏng. Các địa phương miền núi vẫn chưa kiểm soát được việc sử dụng đất trái mục đích, không ngăn chặn kịp thời tình trạng chuyển nhượng quyền sử dụng đất trái phép dẫn đến tình trạng thiếu đất sản xuất của các hộ đồng bào dân tộc thiểu số. Điều này dẫn đến tình trạng tranh chấp, khiếu nại đất đai trên địa bàn các huyện miền núi tỉnh Quảng Ngãi có xu hướng gia tăng.

Ông Đỗ Văn Cường, Phó trưởng Ban chuyên trách, Ban dân tộc HĐND tỉnh Quảng Ngãi cho biết: Hiện 2 huyện Ba Tơ và Trà Bồng có hơn 3.200 hộ thiếu đất sản xuất, trong khi vẫn còn hơn 3.000 ha đất đã thu hồi của các tổ chức, doanh nghiệp chưa được bàn giao cho các hộ nghèo thiếu đất.

Trong khi đó, vai trò tham mưu, quản lý Nhà nước của Sở TN&MT và Sở NN&PTNT trong công tác giao đất, giao rừng chưa thật sự tốt. Còn các huyện miền núi như Ba Tơ, Trà Bồng chưa thường xuyên chỉ đạo kịp thời, sâu sát trong công tác quản lý Nhà nước về đất đai, về giao đất, giao rừng, quản lý bảo vệ rừng và cấp giấy CNQSDĐ.

Thực tế đất lâm nghiệp giao cho các tổ chức, cá nhân doanh nghiệp để trồng rừng nhưng bị bỏ hoang, trong khi đó người dân lại thiếu đất để trồng đang diễn ra tại nhiều huyện miền núi của tỉnh Quảng Ngãi, gây lãng phí đất rừng. Tình hình trên đang đặt ra yêu cầu phải tăng cường quản lý, sử dụng đất lâm nghiệp và bảo vệ phát triển rừng ở miền núi thật sự hiệu quả. Các cấp, ngành nâng cao trách nhiệm, triển khai thực hiện đồng bộ các biện pháp về quản lý đất đai và bảo vệ phát triển rừng. Quy định rõ trách nhiệm của các cấp, các ngành liên quan, tăng cường kiểm tra, thanh tra về quản lý sử dụng đất, bảo vệ và phát triển rừng.

Vừa qua, ông Lê Viết Chữ – Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi đã chỉ đạo Sở Tài nguyên và Môi trường chủ trì, phối hợp với Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, UBND các huyện: Ba Tơ, Minh Long, Sơn Hà, Sơn Tây, Tây Trà, Trà Bồng tiếp tục kiểm tra, rà soát việc quản lý, sử dụng rừng và đất lâm nghiệp đã giao cho các tổ chức, cá nhân trên địa bàn nhưng sử dụng không hiệu quả hoặc để người dân lấn chiếm; trên cơ sở đó đề xuất thu hồi để giao lại cho địa phương lập phương án giao rừng và đất lâm nghiệp theo quy định.

Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu UBND các huyện khẩn trương lập phương án giao phần diện tích đất này cho hộ nghèo trên địa bàn thiếu đất sản xuất. Chủ trì, phối hợp với UBND huyện Ba Tơ kiểm tra việc quản lý, sử dụng đất của Công ty cổ phần Tập đoàn Tân Mai. Trên cơ sở đó, có ý kiến tham mưu, đề xuất UBND tỉnh thu hồi diện tích đất đã giao nhưng Công ty không sử dụng (2.514,88 ha). (Tài nguyên & Môi trường 5/5)đầu trang(

Năm 2015, toàn tỉnh có kế hoạch trồng 8.000 ha rừng. Thực hiện kế hoạch, các địa phương tập trung chuẩn bị cây giống, phát dọn thực bì để đảm bảo tiến độ đề ra.

Đến cuối tháng 4, toàn tỉnh đã trồng mới gần 1.700 ha rừng, đạt 21% kế hoạch. Các huyện có tiến độ trồng rừng nhanh là: Lạc Thuỷ gần 400 ha, Đà Bắc trên 370 ha, Yên Thuỷ trên 210 ha, Lương Sơn gần 200 ha, Tân Lạc 150 ha, Lạc Sơn gần 150 ha, Kỳ Sơn trên 100 ha...

Hiện tại các địa phương đẩy mạnh chăm sóc, phòng - chống cháy rừng và bảo vệ diện tích rừng trồng. (Báo Hoà Bình 5/5)đầu trang( ./.

Biên tập: Hương Giang