|
Ngày 04 tháng 05 năm 2015
BẢO VỆ RỪNG
QUẢN LÝ – SỬ DỤNG – PHÁT TRIỂN RỪNG
NHÌN RA THẾ GIỚI
BẢO VỆ RỪNG
Chiều 28-4, phát hiện 1 con voọc chà vá chân nâu bị lạc bầy tìm xuống cánh đồng uống nước, nhiều trẻ em ở thôn Hòa Phước (xã Hòa Phú, H. Hòa Vang, Đà Nẵng) xua đuổi làm con voọc hoảng sợ.
Nhận tin báo, CAX Hòa Phú kịp thời đến hiện trường, cùng với lực lượng Kiểm lâm bảo vệ, vận động các em giải tán để con voọc tự tìm về với bầy. (Công An Đà Nẵng 30/4) đầu trang(
Bắc Giang: Chữa cháy rừng, một người tử vong
Thông tin ban đầu, vụ cháy xảy ra khoảng 15h ngày 27/4 tại khu vực đập Phấn Sơn, thôn Tân Độ, xã Tân Liễu, huyện Yên Dũng.
Vào khoảng thời gian trên, người dân địa phương thấy lửa bốc lên tại khu vực rừng trồng của gia đình ông Thân Văn Cửa, ngoài 70 tuổi, ở thôn Phấn Sơn.
Khi phát hiện vụ cháy, ông Cửa đã cùng người thân tích cực dập lửa chữa cháy. Tuy nhiên, do bất cẩn ông Cửa ngã vào lửa và tử vong.
Vụ việc được báo đến các cơ quan chức năng huyện Yên Dũng. Ngay sau đó, hàng trăm cán bộ của Hạt Kiểm lâm huyện Yên Dũng, Chi cục Kiểm lâm tỉnh Bắc Giang cùng người dân xã Tân Liễu đã tham gia chữa cháy.
Tuy nhiên, đến 20h cùng ngày, ngọn lửa vẫn chưa được khống chế hoàn toàn. Lực lượng chữa cháy phải dùng nhiều biện pháp để ngăn không cho cháy lan sang các khu vực xung quanh.
Theo một số người dân, nguyên nhân vụ cháy có thể do một nhóm trẻ em trong thôn đốt ong và cháy lan vào khu vực rừng trồng của gia đình ông Cửa.
Vụ cháy khiến hơn 10ha rừng sản xuất và rừng phòng hộ trồng keo, bạch đàn sắp đến thời gian thu hoạch bị thiêu rụi. (Petrotimes + Công An Nhân Dân + Nhân Dân 28/4) đầu trang(
Như Báo CAND đã có bài phản ánh “Chi tiền tỷ để bảo tồn, voi vẫn chết”, đây là vấn đề đang được dư luận hết sức quan tâm. Báo CAND tiếp tục trở lại vấn đề này.
Đầu năm 2006, “Dự án bảo tồn voi Việt Nam giai đoạn 2010-2015” được Chính phủ phê duyệt triển khai tại 3 tỉnh Đồng Nai, Đắk Lắk và Nghệ An. Trong đó, tỉnh Đắk Lắk là địa phương đầu tiên thành lập Trung tâm bảo tồn voi. Từ năm 2011, Trung tâm bảo tồn voi Đắk Lắk đi vào hoạt động với nhiệm vụ chăm sóc sức khỏe và sinh sản của đàn voi nhà, giám sát hành trình di chuyển của đàn voi rừng.
Đến năm 2013, UBND tỉnh Đắk Lắk phê duyệt “Dự án khẩn cấp bảo tồn voi tỉnh Đắk Lắk đến năm 2020” với tổng kinh phí gần 85 tỷ đồng (thay cho “Dự án Bảo tồn voi tỉnh Đắk Lắk giai đoạn 2010 – 2015” trước đó). Trong số gần 85 tỷ đồng thực hiện dự án, thì có tới 60% kinh phí từ Trung ương, số còn lại do ngân sách của tỉnh và tài trợ của các tổ chức nước ngoài. Tuy nhiên, trong những năm qua do nguồn kinh phí từ Trung ương chưa được cấp, trong khi đó, nguồn kinh phí của tỉnh chỉ cấp theo kiểu “nhỏ giọt” nên việc triển khai dự án diễn ra một cách ì ạch.
Ông Phạm Văn Láng, Phó giám đốc Trung tâm bảo tồn voi Đắk Lắk bộc bạch: “Chỉ vì thiếu kinh phí mà trong những năm qua, Trung tâm bảo tồn voi chỉ hoạt động trên danh nghĩa bởi trụ sở cơ quan phải đi mượn, đội ngũ nhân viên vừa thiếu lại vừa yếu, nhất là bác sỹ chuyên ngành về chăm sóc voi. Nhiều người trong cơ quan phải kiêm nhiệm nhiều việc khác nhau, kinh phí của tỉnh cấp hằng năm cũng chỉ đủ trả lương cho cán bộ, nhân viên mà thôi”.
Ông Láng cho biết thêm, ngoài việc thiếu kinh phí thì việc giao đất, giao rừng cho việc quy hoạch khu vực xây dựng Trung tâm bảo tồn voi cũng diễn ra khá chậm chạp bởi vướng mắc nhiều thủ tục. “Chỉ đến ngày 30/3 vừa qua, UBND tỉnh Đắk Lắk mới có quyết định giao 200ha đất rừng khộp tái sinh tại Tiểu khu 462, thuộc xã Krông Ana, huyện Buôn Đôn để xây dựng Trung tâm bảo tồn voi. Nếu có đủ kinh phí, trung tâm này cũng cần ít nhất 3 năm nữa mới xây dựng và hoàn thiện được các hạng mục như: bệnh viện voi, khu chăn thả hỗ trợ sinh sản phát triển quần thể voi nhà... Vì thế, hiện trung tâm vẫn chưa có các chuyên gia và máy móc để cứu chữa, điều trị cho những con voi bị ốm hay gặp nạn”.
Cũng chính từ việc triển khai dự án gặp nhiều vướng mắc, diễn ra một cách ì ạch nên từ năm 2007 đến đầu năm 2015 đã có 25 con voi nhà và 19 con voi rừng bị chết. Dù các cơ quan chức năng địa phương xác định voi nhà chết là do già yếu, nhưng các chuyên gia cho rằng một trong những nguyên nhân chính dẫn đến voi chết là do bị khai thác quá sức (voi phục vụ du lịch, sản xuất) và không được chăm sóc tốt (chế độ ăn uống, chăn thả…).
“Voi nhà Đắk Lắk vốn là voi rừng được săn bắt và thuần dưỡng, nên đời sống, tập quán sinh hoạt của chúng vẫn giữ nguyên những thói quen hoang dã. Nhu cầu về thức ăn trong ngày của một con voi nhà rất lớn (khoảng 3 tạ cỏ và hàng trăm lít nước). Voi còn có thói quen ăn và uống nước lai rai liên tục từ 70% - 80% thời gian trong ngày. Khi về buôn làng, voi phải phục vụ cho nhu cầu du lịch của con người, khẩu phần ăn lại thấp, mắc bệnh nhưng không được chữa trị kịp thời. Bởi thế, voi nhà cứ “chết dần, chết mòn” khi bị vắt kiệt sức. Còn việc chuyển đổi diện tích lớn đất rừng sang trồng cây công nghiệp cũng đã khiến môi trường sống của voi rừng bị thu hẹp (từ năm 2005-2012, diện tích rừng tự nhiên của 3 huyện có voi hoang dã sinh sống là Buôn Đôn, Ea Súp và Ea Hleo đã giảm gần 14.000ha), làm voi rừng thiếu thức ăn và chết”, ông Láng lý giải.
Phó Giáo sư - Tiến sỹ Bảo Huy, Trưởng nhóm lập dự án bảo tồn voi Đắk Lắk cho biết: “Sau nhiều năm nuôi nhốt, tập trung phục vụ du lịch, chế độ ăn uống thiếu chất dinh dưỡng, voi bị bệnh tật nhưng không được thả vào rừng để nó tự tìm cây thuốc, môi trường sống của voi bị giới hạn, rừng bị tàn phá, phải ăn những thức ăn mà voi không ưa thích, khiến sức đề kháng của voi giảm sút chính là nguyên nhân dẫn đến đàn voi nhà chết dần chết mòn trong thời gian gần đây”.
Theo dự án bảo tồn voi Đắk Lắk, chủ voi sẽ được trả tiền khi voi đẻ con. Nhưng gần 30 năm qua, khả năng sinh sản của voi nhà Đắk Lắk có tỷ lệ gần như bằng 0 vì môi trường cho việc gặp gỡ, giao phối của voi bị hạn chế bởi chủ voi thường quản lý voi độc lập, ít thả voi sống cùng nhau. Chính việc quản lý voi theo hộ cá thể và theo cách của các công ty du lịch đã gây trở ngại cho việc sinh sản của đàn voi nhà.
Với “tốc độ” voi chết và khả năng sinh sản như vậy, nguy cơ đàn voi nhà Đắk Lắk sẽ bị xóa sổ và đàn voi rừng cũng chịu chung số phận nếu chính quyền địa phương cũng như các cơ quan chức năng không có biện pháp bảo tồn kịp thời. (Công An Nhân Dân 3/5) đầu trang(
1.5, Trung tâm bảo tồn voi Đắk Lắk cho biết vết thương con voi rừng dính bẫy có dấu hiệu tiến triển tốt từ khi áp dụng phác đồ chữa trị có sự tham gia của các chuyên gia Thái Lan.
Đây là con voi đực khoảng 5 tuổi được phát hiện bị thương ở vòi và chân do dính bẫy kẹp trong khu vực Vườn quốc gia Yók Đôn vào giữa tháng 2. Con voi được Trung tâm bảo tồn voi Đắk Lắk với sự hỗ trợ của chuyên gia Tổ chức Bảo tồn động vật hoang dã châu Á cứu hộ, đưa về chữa trị. Qua hai tháng cứu chữa, vết sứt ở vòi voi đã lành, nhưng vết thương ở chân trước bên trái bị mất hết móng có dấu hiệu nhiễm khuẩn, sưng to, con voi tỏ vẻ đau đớn, đi lại khó nhọc.
Ông Phạm Văn Thịnh, bác sĩ thú y của Trung tâm bảo tồn voi Đắk Lắk, cho biết dù đã có kinh nghiệm chữa bệnh cho voi nhà, nhưng khi chữa trị cho con voi mắc bẫy này vẫn gặp khó khăn. “Đây là con voi rừng, bản tính còn hung dữ, rất khó buộc vâng lời. Thời gian qua, chúng tôi điều trị chủ yếu bằng cách chích thuốc kháng sinh hằng ngày, chưa có thuốc gây mê nên không thể tiếp cận, sát khuẩn trực tiếp vết thương ở chân của nó để chữa dứt điểm”, ông Thịnh giải thích.
Theo ông Thịnh, khi thông tin về con voi rừng mắc bẫy bị thương được một số người đưa lên mạng xã hội, các chuyên gia về voi ở Thái Lan tỏ ra rất quan tâm. Qua kết nối, trao đổi, Bệnh viện Lampang (Thái Lan) đã nhận lời đề nghị của Trung tâm bảo tồn voi Đắk Lắk sang VN hỗ trợ kinh nghiệm điều trị cho con voi.
Ngày 18.4, bác sĩ Khaijopat Boonprasert cùng hai quản tượng từ Bệnh viện Lampang đã đến Vườn quốc gia Yók Đôn và đã có một tuần trực tiếp chữa trị cho con voi đang bị vết thương hành hạ. Buổi đầu, nhóm này đóng khung gỗ cố định để khống chế, tiêm thuốc mê cho con voi và phẫu thuật, rửa vết thương, bôi kem kháng khuẩn. Từ ngày thứ hai trở đi, khi con voi trở nên thân thiện hơn, họ không tiêm thuốc mê nữa mà dỗ dành voi để tiếp cận chăm sóc vết thương. Theo bác sĩ Khaijopat, thời gian chữa trị vết thương ở chân cho con voi rừng dính bẫy này có thể kéo dài từ 2 - 3 tháng nữa.
Ông Nguyễn Công Chung, Phó giám đốc Trung tâm bảo tồn voi Đắk Lắk, cho biết hiện vết thương ở chân voi có dấu hiệu tiến triển khá, voi đi lại có vẻ dễ chịu hơn trước. (Thanh Niên 2/5) đầu trang(
Cùng với việc thành lập Trung tâm Bảo tồn voi, tỉnh Đắc Lắc đã phê duyệt Đề án Khẩn cấp bảo tồn voi, với tổng kinh phí 85 tỷ đồng, nhưng đến nay chưa có voi con nào được sinh ra, còn voi lớn thì ngày càng chết dần, chết mòn.
Bên con voi đực lừng lững chờ đón khách đi tham quan sông Sê-rê-pốc, nài voi Y Pral Êban ở xã Krông Na, huyện Buôn Đôn cho biết, cứ một tuần phục vụ du lịch, một tuần voi sẽ được nghỉ ngơi trong rừng. Voi Ba Khăm của gia đình anh đã 50 tuổi nhưng vẫn duy trì sức khỏe là nhờ được thường xuyên thả vào rừng.
Theo anh Y Pral Êban, nếu không ăn những cây cỏ tự nhiên, voi sẽ ốm yếu, dù có được tiêm thuốc bổ: “Nếu chỉ riêng mía với chuối là không đủ chất cho voi ăn. Mình phải thả vào rừng tự nhiên voi mới nhanh hồi sức được, và nó mới dai sức. Phải cho nó ăn những thức ăn tự nhiên từ thiên nhiên thì voi mới có sức khỏe. Nếu mà chích thuốc bổ thì voi cũng chỉ khỏe được một vài ngày thôi chứ không kéo dài được 1 tháng đâu, giống như voi trong công ty du lịch đi chở khách chỉ mấy ngày là nó yếu, còn voi của mình đi cả 2-3 tuần nó vẫn bình thường không làm sao cả”.
Anh Y Rim Rơya, một nài voi ở Khu du lịch Buôn Đôn tâm sự, voi là phải gắn với rừng, nhưng bây giờ ở trong rừng có rất nhiều hiểm họa. Những kẻ săn trộm luôn rình rập tấn công voi để chặt đuôi, cắt ngà. Rừng ngày càng thu hẹp, voi phải đi xa hơn mới kiếm được thức ăn; không may sập vào bẫy thú, rất nguy hiểm. Nhiều lúc gặp hỏa hoạn do người dân đốt rừng làm rẫy, hoặc đối mặt với voi rừng hung dữ, tính mạng voi nhà cũng bị đe dọa. Có khi voi nhà trượt ngã rồi chết do vướng xích sắt trong quá trình kiếm ăn.
Đói ăn, lại bị khai thác phục vụ du lịch quá sức, cộng với những mối hiểm họa từ thiên nhiên và con người, khiến số lượng voi nhà ở tỉnh Đắc Lắc đang suy giảm nghiêm trọng. Ba năm gần đây, có 8 con voi bị chết, trong đó chỉ có 1 con già yếu, còn lại là do bị tấn công, bệnh tật hoặc trượt ngã xuống vực do vướng dây xích.
Chỉ 4 tháng qua, đã có 4 con voi nhà và 1 voi rừng ở Đắc Lắc bị chết. Một con voi rừng khác đang phải cứu hộ do mắc bẫy. Toàn tỉnh hiện chỉ còn 44 con voi nhà, hầu hết đã trên 35 tuổi. Voi nhà thuộc sở hữu của các gia đình nên họ tùy ý khai thác du lịch để kiếm thu nhập.
Bác sỹ thú y Phạm Văn Thịnh ở Trung tâm bảo tồn voi Đắc Lắc khẳng định: Thiếu thức ăn là nguyên nhân trực tiếp đe dọa sự sống của đàn voi nhà. Hiện nay, công tác bảo tồn voi chủ yếu là tuyên truyền vận động, tập huấn cho chủ voi và nài voi quan tâm chăm sóc voi.
“Việc cần nhất là phải có khu chăn thả để dưỡng voi, tại vì voi trong dân nếu cứ để tình trạng như hiện tại thì nó sẽ chết dần chết mòn hàng năm. Nguồn thức ăn cho nó, đặc biệt là vào mùa khô như hiện nay ở Lắk hay Buôn Đôn thì không có cây cỏ gì cả, chỉ còn một số ít bên bờ suối bờ sông thôi, việc cung cấp thức ăn cho voi là điều rất quan trọng mà chưa làm được”.
Trước nguy cơ xóa sổ đàn voi, năm 2011, UBND tỉnh Đắc Lắc đã thành lập Trung tâm bảo tồn voi và phê duyệt “Dự án khẩn cấp Bảo tồn voi tỉnh Đắc Lắc đến năm 2020” với tổng kinh phí 85 tỷ đồng. Thời gian qua, Trung tâm bảo tồn voi Đắc Lắc đã tiến hành khám sức khỏe định kỳ, phát hiện chữa bệnh kịp thời cho đàn voi nhà. Đồng thời, kiểm soát hoạt động sử dụng voi phục vụ du lịch bằng cách phân lịch trực hàng tuần. Tỉnh đã hỗ trợ kinh phí cho một số chủ voi trong quá trình dưỡng voi sinh sản. Công tác tuyên truyền, tập huấn cách chăm sóc voi nhà, bảo vệ và phòng tránh xung đột với voi rừng cũng được triển khai.
Ông Phạm Văn Láng, Phó Giám đốc Trung tâm bảo tồn voi Đắc Lắc cho biết, vừa qua UBND tỉnh Đắc Lắc đã giao cho đơn vị 200 ha rừng tự nhiên tại Buôn Đôn để thành lập khu chăn thả voi, nhưng ít nhất 3 năm nữa khu vực này mới có thể đưa voi vào thả tự do.
“Đây là một khu vực có sinh cảnh rất phù hợp với điều kiện tập tính sinh lý của loài voi, tức là có rừng khộp và trong đó có những mảng rừng bán thường xanh, ở giữa có hồ nước, về giao thông cũng rất thuận lợi… Về tiến độ rất mừng là năm nay đã được trung ương bố trí vốn đầu tư xây dựng 15 tỷ đồng, trước mắt chúng tôi xúc tiến nhanh cơ sở vật chất kỹ thuật, những hạng mục cấp bách nhất, mua sắm những trang thiết bị cần thiết nhất, để có thể sớm đưa khu đó vào hoạt động”.
Theo ông Khajohnpat Boonprasert, chuyên gia Trung tâm bảo tồn voi Thái Lan, quan trọng nhất là phải tạo được ý thức bảo vệ voi cho người dân trong vùng, và kiến thức cho những người trực tiếp nuôi dưỡng voi nhà. Chỉ khi con người không tìm cách trục lợi từ voi, không xâm môi trường sống của nó, thì đàn voi mới có cơ hội sống. Việc này chính quyền địa phương cần có thêm những cách tiếp cận, tuyên truyền, hỗ trợ người dân nhiều hơn.
“Ở Thái Lan chúng tôi có những lớp huấn luyện để những người nài voi chủ voi cách thức chăm sóc voi, không chỉ là vệ sinh cá nhân, cho voi ăn, mà còn làm bạn với voi nữa. Mỗi khóa huấn luyện như vậy kéo dài trong 1 tuần, và mỗi năm chúng tôi tổ chức 1 lớp; giúp các nài voi hiểu làm thế nào chăm sóc voi tốt, đồng thời, họ cũng có thêm kiến thức chăm sóc bản thân khi tiếp xúc với voi”, ông Khajohnpat Boonprasert chia sẻ.
Bảo tồn voi không chỉ là bảo vệ một loài động vật quý, mà còn là bảo tồn một biểu tượng văn hóa của vùng đất Đắc Lắc - Tây Nguyên. Nếu không có những biện pháp quyết liệt và hữu hiệu hơn, thì chỉ trong thời gian nữa, đàn voi nhà ở tỉnh Đắc Lắc có lẽ chỉ còn trong tiềm thức. (VOV 28/4) đầu trang(
Cục Kiểm lâm cho biết, hiện có 14 địa phương trong cả nước nhiều ngày không mưa, thời tiết khô hanh kéo dài, có nguy cơ xảy ra cháy rừng.
Các địa phương cần triển khai ngay những biện pháp phòng cháy, chữa cháy rừng, đặc biệt là các khu vực đang ở cấp cực kỳ nguy hiểm, gồm: Bà Rịa-Vũng Tàu; Bình Thuận; Cà Mau; Khu vực Ea Kar, Krông Bông, M'drắk (Ðác Lắc); Ðồng Nai; Khu vực Krông Pa, TX Ayun Pa (Gia Lai); Khánh Hòa; Long An. (Nhân Dân 3/5) đầu trang(
Đến ngày 26-4, Hạt kiểm lâm H. Chư Pah (Gia Lai) xác nhận, qua kiểm tra, Hạt đã phát hiện có 40 cây gỗ bị chặt hạ và 19 gốc được vận chuyển ra ngoài khỏi rừng trót lọt. Cũng liên quan đến vụ việc trên, lãnh đạo UBND H. Chư Pah, chính quyền địa phương đã nắm được tình trạng phá rừng ở xã Hà Tây, (H. Chư Pah) từ trước và cũng đã tiến hành kiểm tra.
Theo ông Nguyễn Ngọc Quang- Phó Chủ tịch UBND H. Chư Pah, cho hay: Lâm tặc thường vận chuyển gỗ bằng đường sông và đường bộ đi từ làng Kon Sơ Lă (cũ). Sau khi chặt hạ gỗ, lâm tặc dùng bò kéo qua con đường mới được mở, hoặc lợi dụng đường sông để thả bè. "Về thông tin, cứ khoảng 2-3 ngày là lâm tặc lại dùng xe chở gỗ đi qua làng Kon Sơ Lă mà người dân cung cấp thông tin cho báo chí là đúng, cơ quan CA đang phối hợp với lực lượng kiểm lâm vào hiện trường kiểm tra. Với số lượng gỗ như báo cáo của Hạt kiểm lâm thì đã đủ cơ sở để khởi tố án", ông Quang khẳng định.
Khu vực rừng bị lâm tặc khai thác trái phép là rừng sản xuất, thuộc lô 2, lô 5, lô 8 khoảnh 1, khu 187 có đến 40 gốc sến, dầu bị lâm tặc chặt hạ. Đã có 19 gốc được vận chuyển ra ngoài khỏi rừng trót lọt, còn 21 gốc vẫn nằm trong rừng. Tổng khối lượng gỗ tính được khoảng 49,381m3, trong đó đã có 6 hộp gỗ được xẻ (khối lượng 6,35m3) và 23 lóng đã được cắt (khối lượng 43,031m3).
Sau khi báo chí phản ánh vụ việc trên, Văn phòng UBND tỉnh Gia Lai đã có công văn chỉ đạo UBND H. Chư Pah, Chi cục Kiểm lâm Gia Lai phối hợp với các cơ quan có chức năng tổ chức kiểm tra, truy quét, ngăn chặn việc khai thác rừng, vận chuyển gỗ trái phép tại xã Hà Tây. UBND tỉnh Gia Lai cũng yêu cầu chính quyền địa phương báo cáo cụ thể việc 2 xe vận chuyển gỗ bị dân làng Kon Sơ Lă bắt giữ vào ngày 18-4-2015, làm rõ trách nhiệm của chủ rừng, lực lượng kiểm lâm, chính quyền địa phương...(Công An Đà Nẵng 27/4) đầu trang(
Nếu không kịp thời ngăn chặn tình trạng chặt hạ rừng thông dầu tại thôn Thạch Kiều (xã Tam Xuân 2, H.Núi Thành, Quảng Nam), nhiều diện tích đất sẽ tiếp tục bị người dân chiếm dụng để trồng keo.
Trung tuần tháng 4, chúng tôi được một cán bộ Xí nghiệp lâm nghiệp Quảng Nam (đơn vị chủ rừng) dẫn vào khoảnh 9 (tiểu khu 592, tại thôn Thạch Kiều) để tận mắt chứng kiến cảnh rừng thông bị đốn hạ. Giữa trưa nắng, hàng chục cây thông 30 tuổi bị chặt ngang gốc tươm dầu lênh láng. Cạnh đó, những thân cây dài khoảng 20m, đường kính thân rộng 40cm nằm chỏng chơ. Tại một khu vực khác, nhiều ngọn thông héo vàng còn sót lại sau khi phần thân bị lâm tặc cưa ngắn đem bán. “Khu rừng này bị người dân địa phương chặt phá liên tục. Đặc biệt từ sau tết đến nay, tình trạng phá rừng diễn ra ngày càng phức tạp”, cán bộ này cho biết.
Tiếp tục đến một khu vực rừng trồng keo sát cầu Máng (thuộc thôn Thạch Kiều), đập vào mắt chúng tôi là cả chục khối gỗ thông nằm gọn trong một cái hồ lớn đã cạn nước. Theo vị cán bộ dẫn đường, sau khi chặt trộm thông xong, “lâm tặc” đã đem vùi số thông dưới hồ nước để qua mặt lực lượng tuần tra, chờ thời cơ đem đi tiêu thụ.
Ông Bùi Văn Sâm, Đội trưởng Đội Quản lý bảo vệ rừng (thuộc Xí nghiệp lâm nghiệp Quảng Nam) cho biết qua kiểm đếm, trong khoảng vài tháng trở đây, số cây thông bị chặt trộm khoảng 60 cây, khối lượng gỗ gần 20m3.
Theo ông Sâm, khu vực rừng bị phá trước đây thuộc rừng phòng hộ, sau đó được quy hoạch thành rừng sản xuất. Dù vậy, theo chủ trương của tỉnh Quảng Nam diện tích rừng này phải được bảo vệ và chỉ được khai thác nhựa.
Ông Mai Đình Thanh, Trưởng công an xã Tam Xuân 2 thông tin thêm những “lâm tặc” chặt hạ rừng thông được xác định là những người dân trú tại thôn Thạch Kiều. Trước đây, người dân trộm thông bằng cách cắt vỏ cây để thông chết dần dần rồi triệt hạ. Nhưng từ sau tết đến nay, rừng thông bị chặt hạ một cách trắng trợn.
“Trước tình trạng này, chúng tôi đã thành lập tổ tuần tra liên ngành để kiểm tra. Nhưng khi vào đến thực địa thì đoàn công tác bị “lâm tặc” dùng đá để ném trả quyết liệt, buộc chúng tôi phải ẩn nấp. Có đêm, khi vào đến khu vực rừng bị phá, nghe tiếng cưa máy nhưng không ai dám vào, có súng nhưng vẫn sợ. Vì họ ở trong rừng, mình vào họ ném đá trúng thì cũng chết...”, ông Thanh lo lắng.
Theo Xí nghiệp lâm nghiệp Quảng Nam, đơn vị hiện đang quản lý 200ha rừng thông dầu tại xã Tam Xuân 2, tình trạng chặt hạ thông chỉ xảy ra tại điểm “nóng” về lấn chiếm đất rừng Thạch Kiều. Theo số liệu do ông Sâm cung cấp, hiện diện tích đất rừng bị người dân lấn chiếm để trồng keo đã lên đến 150ha. Khi tổ kiểm tra liên ngành gồm kiểm lâm, chủ rừng, công an địa phương... hoạt động, đã tiến hành bắt giữ 3 vụ chặt trộm thông và “lâm tặc” cũng chính là người dân thôn Thạch Kiều. “Người dân chặt trộm gỗ thông để bán chỉ là một trong những mục đích. Mục đích lớn nhất của họ là để lấn chiếm đất của xí nghiệp, lấy đất trồng keo”, ông Sâm nói.
Công an xã Tam Xuân 2 cũng xác nhận thực trạng này và cho biết, rạng sáng 15.4, tổ công tác kiểm tra tại khu vực đã nêu thì bị nhóm người đang vận chuyển 2,4m3 gỗ thông chống trả. Hậu quả, một kiểm lâm viên bị Huỳnh Xuân Sỹ (45 tuổi, trú thôn Thạch Kiều) tấn công dẫn đến bị thương. Cầm đầu vụ việc này theo lực lượng công an là Huỳnh Xuân Thạch (35 tuổi, trú cùng thôn).
Sáng cùng ngày, khi lực lượng công an đến hiện trường để xử lý vụ việc thì bị hàng chục người dân ngăn cản, Công an H.Núi Thành phải tăng cường lực lượng 3 lần với 12 cán bộ, chiến sĩ đến mới vãn hồi trật tự. Thiếu tá Phạm Minh Quang, Phó trưởng Công an H.Núi Thành khẳng định trong vụ việc này, dấu hiệu phạm tội trộm cắp đã có và sẽ tiếp tục làm việc với ông Thạch.
Ông Đinh Duy Toản, Giám đốc Xí nghiệp lâm nghiệp Quảng Nam cho biết có 3 dạng xâm lấn đất rừng của đơn vị. Trong đó, dạng thứ nhất người dân tự phát đốt diện tích vùng đệm để trồng keo; dạng thứ 2 người dân bất chấp ngăn cản vẫn trồng rừng trên đất của đơn vị quản lý và dạng thứ 3 là phá rừng thông để lấn chiếm.
“Nếu rừng thông bị chặt hết cây thì chắc chắn sẽ mất đất. Cho nên, chúng tôi đã phối hợp với các ngành chức năng tuần tra, kiểm tra nhưng lại gặp rất nhiều khó khăn...”, ông Toản nói.
Liên quan đến tình trạng này, mới đây UBND tỉnh Quảng Nam đã có văn bản chỉ đạo UBND H.Núi Thành và các ngành liên quan xử lý sự việc. Lãnh đạo tỉnh yêu cầu công an phải điều tra, làm rõ hành vi và xử lý nghiêm các đối tượng vi phạm nhằm giải quyết triệt để tình trạng lấn chiếm đất rừng.
Công an H.Núi Thành phối hợp với kiểm lâm điều tra, xử lý những đối tượng quá kích, lôi kéo, kích động người dân ngang nhiên phát quang lấn chiếm đất rừng để trồng rừng...(Thanh Niên 2/5) đầu trang(
Trước tình hình nắng nóng kéo dài, ngành chức năng và người dân ở các lâm phần thuộc tỉnh Cà Mau đang dốc toàn lực để hạn chế nguy cơ cháy rừng.
Theo ông Lê Văn Hải, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm Cà Mau, đến thời điểm này, trên địa bàn có 11.294 ha rừng tràm và rừng cụm đảo đang báo động cháy cấp 4; 27.395 ha dự báo cháy cấp 5. Các khu vực báo động cháy cao là Phân trường Trần Văn Thời (xã Khánh Bình Tây Bắc), Vườn quốc gia (VQG) U Minh Hạ và Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp U Minh Hạ. Tại VQG U Minh Hạ, trong 8.527 ha rừng đang được bảo vệ nghiêm ngặt có gần 7.000 ha không còn nước tưới.
Ông Huỳnh Minh Nguyên, Giám đốc VQG U Minh Hạ, cho biết mấy ngày nay nắng gay gắt, nước bốc hơi nhanh khiến cho diện tích vùng lõi của VQG gần như bị khô hạn hoàn toàn. Dự báo những ngày tới, nắng liên tục kèm gió mạnh sẽ làm diện tích rừng bị kiệt nước tăng thêm và nguy cơ cháy ở cấp cực kỳ nguy hiểm. Ngoài ra, nước ở các kênh rạch đang cạn dần cũng gây khó khăn cho việc di chuyển phương tiện, dụng cụ chữa cháy khi xảy ra tình huống xấu.
Ông Trần Văn Hiếu, Giám đốc Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp U Minh Hạ, cho hay 11.000 ha rừng tràm trồng theo mô hình quảng canh của công ty cũng đang đứng trước nguy cơ thiếu nước trầm trọng, gây ảnh hưởng đến sự phát triển của cây cũng như nguồn nước dự phòng để phòng chống cháy rừng.
Để chủ động ứng phó cháy rừng, Cà Mau đã huy động hàng ngàn lực lượng túc trực 24/24 ở 126 tháp, chốt canh lửa. Hiện 86 tổ máy bơm công suất lớn với gần 64 km ống dẫn nước chữa cháy đã được triển khai đến từng vị trí trọng điểm trong rừng. Ngoài ra, các đơn vị chủ rừng đã san gạt thông thoáng hơn 90 km đường lưu thông xuyên rừng, gần 210 km đường kênh rạch và 80 vỏ máy luôn sẵn sàng làm nhiệm vụ tuần tra, kiểm tra bảo vệ rừng...
Công ty Khí Cà Mau cũng điều động xe chữa cháy chuyên dụng vào ứng trực tại rừng để bảo vệ đường ống dẫn khí đi ngang VQG U Minh Hạ. Toàn bộ xe chữa cháy của Phòng cảnh sát Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ, Công an tỉnh Cà Mau cùng lực lượng của Chi cục Kiểm lâm vùng 3 đang sẵn sàng chi viện khi có yêu cầu.
Theo dự báo của ngành chức năng, nắng gắt sẽ tiếp tục kéo dài trong thời gian tới. Ông Hiếu cho biết điều đáng lo nhất hiện nay là hơn 90 km kênh bao quanh khu vực rừng tràm do đơn vị quản lý đã bị bồi lấp, làm thiếu nước chữa cháy nghiêm trọng. Thêm vào đó, lâm phần rừng tràm U Minh Hạ đang có trên 5.479 hộ nhận khoán đất rừng, với tổng số hơn 20.000 nhân khẩu.
Riêng Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp U Minh Hạ có 2.593 hộ, với diện tích rừng giao khoán là 17.590 ha. Những hộ dân này nhận đất rừng sản xuất theo mô hình lâm - ngư - nông kết hợp sinh sống xen kẽ và ven rừng nên đời sống còn nhiều khó khăn, thu nhập chủ yếu từ khai thác lâm sản, cá đồng, lúa, hoa màu và cây ăn trái. Mùa khô cũng là mùa người dân cải tạo đồng ruộng, khai thác mật nên tình trạng đốt đồng, đốt tổ ong lấy mật cũng thường xuyên diễn ra. Đây là một trong những nguyên nhân gây cháy rừng trong những năm qua.
Trước tình hình mùa khô năm 2015 sẽ còn kéo dài và nguy cơ xảy ra cháy rừng cao, ông Lê Dũng, Phó chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau, đã chỉ đạo các sở ban ngành đẩy mạnh công tác tuyên truyền để nâng cao ý thức của người dân sống trong và xung quanh lâm phần; đồng thời yêu cầu tăng cường kiểm tra, có biện pháp ngăn chặn từ đầu đối với các đối tượng có ý định vào rừng khai thác mật. (Thanh Niên 1/5) đầu trang(
New York Times, tờ báo của Mỹ, vừa có bài viết về nạn buôn bán động vật hoang dã quý hiếm ở Việt Nam. VRNEWS xin giới thiệu bài viết trên.
1. Luc Van Ho nhẹ nhàng xuyên qua khu rừng như một vũ công. Những mảnh tre và lá tràm khô dưới mặt đất gần như không gãy vụn dưới đôi chân trần, chỉ có mùi khói thuốc lá làm lộ ra sự hiện diện của anh ta.
Luc, thợ săn 45 tuổi, rời căn nhà lợp tre trong rừng U Minh từ khi rạng sáng để kiểm tra khoảng 6 chiếc bẫy tự chế trong bụi rậm và trên bờ kênh.
Những bẫy này được đặt theo dấu vết của động vật, thường là rắn và rùa. Ông dừng lại ở một chiếc làm bằng gỗ và dây phanh xe đạp, được phủ kín bằng lá cây. Chiếc bẫy trống, không có gì bất thường.
"Trước đây, khu rừng này rất khác", ông Luc nói. "Bây giờ, động vật có quá ít nên hầu hết thợ săn đã đổi nghề". Thế nhưng, hai tuần trước Luc đã bắt được 9 con rùa hộp Đông Nam Á và rùa ăn ốc Malaysia; 5 con rắn vòi voi; một số chim nước và hai con kền kền Himalaya hiếm.
Để an toàn, ông Luc giấu kền kền ở nhà anh trai mình, nhốt chúng trong phòng ngủ cho đến khi tìm được hướng tiêu thụ.
Ông Luc trước đây thường săn được nhiều động vật quý hiếm, trong đó có tê tê. Còn được gọi là thú có vẩy ăn kiến, tê tê là một trong những động vật có vú được buôn bán nhiều nhất trên thế giới. Bạn hàng của Luc thường là các thương nhân sẵn sàng mua tê tê sống với giá 60 USD/gần nửa cân.
Mặc dù chỉ bắt được hai con tê tê vào năm ngoài, cái giá hời này cũng khiến Luc tiếp tục săn lùng chúng. Ông biết nguồn lợi này là hữu hạn, "tê tê sẽ sớm bị tuyệt chủng", ông nói nhưng không hề có ý định ngừng đi săn.
Luc là một trong hàng nghìn thợ săn bất hợp pháp tại Việt Nam, một trong những quốc gia có hệ động vật đa dạng nhất thế giới. Tê giác tại đây đã tuyệt chủng, các nhà bảo tồn ước tính Việt Nam chỉ còn vài con hổ.
Ngay cả những loài ít được biết đến hơn như rùa mai mềm và cầy hương cũng đang bị săn bắt để làm thuốc, thực phẩm, vật nuôi và đồ trưng bày.
Buôn bán động vật hoang dã bất hợp pháp là một trong những "ngành" buôn lậu lớn nhất thế giới, có giá trị ước tính khoảng 19 tỷ USD một năm, chưa tính buôn bán thủy sản và gỗ bất hợp pháp.
Tất cả các nước Đông Nam Á và nhiều bên khác có liên quan đến vấn nạn này và Việt Nam là một điểm nóng. Việt Nam được coi là "trạm trung chuyển lớn" để tuồn động vật hoang dã từ Campuchia, Thái Lan, Lào, Malaysia, Indonesia và châu Phi sang Trung Quốc.
Nỗi lo ngại về vấn nạn ngày càng gia tăng, nhưng các hội nghị, chiến lược mới và biện pháp nghiền nát ngà voi vẫn chưa làm nên chuyện. Giới chức vừa chặn đứng việc vận chuyển trái phép 7.500 rùa mũi lợn được bảo vệ ở Indonesia, một con hổ đông lạnh tại Việt Nam và 190 rùa ao đen có nguy cơ bị tuyệt chủng tại Singapore.
Khi động vật hoang dã biến mất tại Đông Nam Á, những kẻ săn trộm tăng cường chuyển hướng sang châu Phi.
Gần 700 kg ngà voi và hai tấn da tê tê bị chặn ở Uganda hồi tháng một. Năm ngoái chỉ riêng tại Nam Phi có 1.215 tê giác bị giết để lấy sừng. Giới chức chỉ có thể ngăn chặn 10 đến 20% số vụ này.
"Chúng ta có thể làm gián đoạn mạng lưới vi phạm, nhưng không thể triệt phá tận gốc", Scott Roberton, đại diện Việt Nam và điều phối viên khu vực của các chương trình ngăn chặn nạn buôn bán động vật thuộc Hiệp hội Bảo tồn Động vật Hoang dã cho biết. "Tình hình ngày càng trở nên tồi tệ", ông nói.
2. Ông Luc cho biết những người săn trộm như ông ít khi vướng vào rắc rối pháp lý. Họ hiếm khi bị khiển trách hay trừng phạt, nếu có thì cũng chỉ phạt nhẹ.
"Những người bị bắt vì sở hữu hổ hay sừng tê giác rất ít khi phải ngồi tù", Douglas Hendrie, trưởng cố vấn kỹ thuật của Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên, tổ chức phi lợi nhuận tại Việt Nam, cho biết.
Có thể dễ dàng mua sản phẩm từ động vật hoang dã tại thành thị Việt Nam.
Một nhà hàng sang trọng tại TP.HCM quảng cáo tê tê, gấu, nhím, dơi và nhiều loài động vật khác trên thực đơn. Tê tê được bán với giá 150 USD cho gần nửa cân, khách hàng muốn mua phải đặt món và đăt cọc trước hai, ba giờ. Khi khách đến, nhà hang mang tê tê sống lên bàn, sau đó cắt tiết ngay tại chỗ để chứng minh là thịt tươi sống và không bị tráo đổi.
"Tê tê được ưa chuộng vì chữa được nhiều bệnh", Quốc Trung, quản lý nhà hàng cho biết. Nhân viên của ông sẽ làm khô và đóng gói vảy tê tê còn thừa. Đây là một thành phần phổ biến trong thuốc đông y ở Việt Nam.
Do thiếu sự tham gia của cơ quan chức năng, các tổ chức bảo tồn ở Việt Nam là bên phải đứng đầu "tiền tuyến" trong cuộc chiến chống vấn nạn này. Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên gần đây khảo sát các nhà hàng, khách sạn và cửa hàng ở 12 quận, huyện Hà Nội và TP.HCM, ghi lại từng hành vi vi phạm về động vật hoang dã và yêu cầu chính quyền xử lý những vụ việc này.
Vài tháng sau, tổ chức tại tiến hành khảo sát và nhận thấy các sản phẩm bất hợp pháp như rượu rắn cho đến mật gấu tại các cơ sở này đã giảm gần 60% ở 8 quận huyện. "Nếu chính quyền ra tay một cách hiệu quả và nhất quán thì chúng tôi sẽ không còn phải làm việc này nữa", ông Hendrie nói.
Trung tâm nghiên cứu và bảo tồn động vật hoang dã Save Vietnam’s Wildlife (SVW), tổ chức phi lợi nhuận có trụ sở tại Vườn Quốc gia Cúc Phương tổ chức khóa đào tạo trên toàn quốc cho kiểm lâm và cảnh sát, mở các chương trình giáo dục cộng đồng và điều hành một trong những trung tâm cứu hộ cho động vật bị tịch thu.
Tuy nhiên, nhiều động vật hoang dã bị tịch thu lại bị tuồn ra chợ đen. Nguyen Van Thain, người sáng lập SVW, thường phải tức tốc đến hiện trường tịch thu để cố gắng thu hồi động vật trước khi việc này xảy ra.
Ông Nguyen giúp giải cứu 20 con tê tê chỉ trong ba tháng qua, nhưng trung tâm của ông chỉ có sức chứa tối đa là 50 con. Với ngân sách chỉ có 90.000 USD một năm, ông có ít tiềm lực để mở rộng trung tâm và thuê thêm nhân viên.
Ông Nguyen cho rằng không thể thay đổi kịp nhận thức của người Việt để cứu động vật hoang dã. "Vấn đề bảo tồn động vật ở Việt Nam vẫn còn mới". ông nói.
"Người Việt Nam cần nghiêm túc coi trọng những thứ chúng ta đang có. Chúng ta cần phải bảo vệ môi trường và động vật hoang dã nếu muốn còn tài nguyên trong tương lai". (Pháp Luật VN 29/4) đầu trang(
Một diện tích lớn thông dầu 30 năm tuổi thuộc tiểu khu 592, xã Tam Xuân 2, Núi Thành, Quảng Nam thuộc lâm phần Xí nghiệp Lâm nghiệp Quảng Nam đang bị lâm tặc ngang nhiên đốn hạ.
Trời nắng như đổ lửa, tuyến đường gồ ghề vào tiểu khu 592 vẫn đông người với dụng cụ xẻ gỗ vào ra. Tổ bảo vệ rừng thuộc Xí nghiệp (XN) Lâm nghiệp Quảng Nam thay nhau tuần tra, nhưng không xuể vì địa bàn phức tạp, rộng lớn. Tiếng máy cưa vang cả góc rừng, tiếng cây đổ ngã rào rào.
Thấy động, một nhóm người ngừng tay cưa, ánh mắt đầy nghi ngờ hướng về phía phóng viên, rồi trong chốc lát chạy nhanh vào rừng ẩn nấp. Tại hiện trường, hơn 50 cây thông đường kính từ 30 - 50 cm đã bị đốn hạ ngổn ngang. Những khúc gỗ thông được cắt ngắn chất thành đống chờ vận chuyển.
Ông Bùi Văn Sâm, Đội trưởng đội quản lý bảo vệ rừng (XN Lâm nghiệp Quảng Nam), cho biết, rừng thông được trồng từ năm 1988, được tỉnh giao cho XN khai thác lấy mủ (nhựa), không được khai thác gỗ. Tình trạng người dân, lâm tặc ngang nhiên vào rừng đốn hạ thông xảy ra từ giữa năm 2013 đến nay.
Riêng xã Tam Xuân có 200 ha rừng thông, trong đó nhiều diện tích đã bị đốn hạ. Cách khu vực vừa bị đốn hạ không xa là một bãi tập kết gỗ thông. Các đối tượng lợi dụng hồ nước làm nơi cất giấu gỗ. Nắng hạn, hồ trơ đáy, hàng chục mét khối gỗ thông lộ thiên được lực lượng chức năng phát hiện.
Theo ông Sâm, cánh rừng thông ở xã Tam Xuân 2 có chức năng phòng hộ, nhưng bị nhiều người dân và lâm tặc chặt hạ để lấy gỗ bán và chiếm đất để trồng keo. Đến nay đã có khoảng hơn 150 ha đất rừng do XN quản lý bị xâm hại nghiêm trọng. Tuy nhiên, cơ quan chức năng địa phương chỉ bắt được 3 vụ với hơn 3m3 gỗ, xử phạt hành chính 2 đối tượng.
Ông Mai Đình Thanh, Trưởng Công an xã Tam Xuân 2, cho biết, các đối tượng chặt phá rừng thông chủ yếu ở thôn Thạch Kiều. Chính quyền xã đã nhiều lần cùng kiểm lâm huyện, công an huyện thành lập tổ công tác tuần tra, vây bắt, xử lý các vụ lấn chiếm đất rừng nhưng luôn gặp phải sự chống đối của các đối tượng. Thậm chí, có trường hợp cán bộ kiểm lâm bị đánh nhập viện, tổ công tác bị dân bao vây không thể thực hiện nhiệm vụ.
Tháng 3/2013, trong lúc xử lý vụ việc lấn chiếm đất rừng tại khu vực thôn Thạch Kiều, 13 cán bộ là công an xã, huyện cùng hàng chục kiểm lâm, nhân viên XN Lâm nghiệp Quảng Nam khi vào tiểu khu 592 để xử lý việc người dân lấn chiếm hơn 17ha rừng phòng hộ thì bị các đối tượng hô hào người dân vây đoàn công tác, cố tình tạo sức ép. Nhiều đối tượng dùng gậy gộc, dao rựa uy hiếp cán bộ, dùng đá ném vào đoàn công tác, buộc Công an huyện Núi Thành phải nổ súng bắn chỉ thiên để giải vây.
Mới đây nhất, ngày 15/4, Tổ kiểm tra liên ngành của Hạt Kiểm lâm huyện Núi Thành phối hợp công an xã và XN Lâm nghiệp Quảng Nam tuần tra tại khu vực thôn Thạch Kiều (Tam Xuân 2), phát hiện xe ô tô mang BKS 92C 040.71 đang chở gỗ thông dầu khai thác trộm trong tiểu khu 592.
Thấy lực lượng tuần tra, người điều khiển xe ô tô bỏ trốn. Tổ tuần tra tổ chức truy đuổi. Tổ này có 5 người, trong đó có ông Trần Văn Toàn, Trạm trưởng Trạm Kiểm lâm số 1 (Hạt kiểm lâm Núi Thành, làm tổ trưởng) và ông Ngô Xuân Linh, kiểm lâm viên. Khi ông Toàn và ông Linh đuổi kịp ô tô, tiến lại kiểm tra xe thì bị các đối tượng tấn công, khiến ông Linh bị thương và phải đi bệnh viện.
Đối tượng chính trong vụ việc là Huỳnh Xuân Thạch (35 tuổi, trú tại thôn Thạch Kiều) sau đó được mời lên công an xã làm việc. Tuy nhiên, trong quá trình làm việc, đối tượng Thạch cố tình đập đầu vào bàn tự gây ra thương tích nhằm tạo áp lực và có chủ ý nhằm tố cáo việc công an đánh người. Vụ việc hiện được Công an huyện Núi Thành tiếp tục làm rõ.
Theo ông Đinh Duy Toản, Giám đốc XN Lâm nghiệp Quảng Nam, tình hình phá rừng diễn ra rất phức tạp, tuy nhiên rất khó bắt quả tang do hình thức khai thác tinh vi, diễn ra vào ban đêm và các đối tượng rất manh động, sẵn sàng tấn công cán bộ làm nhiệm vụ bảo vệ rừng. Mới đây, UBND tỉnh Quảng Nam chỉ đạo các ngành cùng vào cuộc, tuy nhiên, tình trạng khai thác rừng thông hàng chục năm tuổi vẫn diễn ra thường xuyên.(Tiền Phong 4/5) đầu trang(
Cách thị trấn P'rao (H. Đông Giang, Quảng Nam) khoảng 20 km về hướng Tây Nam, khu rừng giống cây bản địa, gồm lim, kiền kiền... thuộc địa bàn thôn A Sờ (xã Macooih, H. Đông Giang) được Nhà nước xếp vào loại rừng quý hiếm, cần được bảo vệ khẩn cấp.
Nhưng xem ra mọi nỗ lực bảo vệ của các lực lượng chức năng vẫn như "muối bỏ bể" trước sự tàn phá của lâm tặc. Nghiêm trọng hơn, tình trạng khai thác gỗ trái phép tại rừng lim giống A Sờ diễn ra trong một thời gian dài nhưng không bị các cơ quan chức năng phát hiện, xử lý.
Trung tuần tháng 4-2015, P.V Báo Công an TP Đà Nẵng đã có chuyến thực địa khu rừng giống trên để ghi nhận tình trạng lâm tặc tàn phá rừng tại đây. Khi đến Đồn CA bảo vệ thủy điện A Vương, chúng tôi được Trung tá Nguyễn Đăng Thời trực tiếp dẫn đường vào khu rừng giống thuộc quyền quản lý của BQL rừng phòng hộ A Vương. Khi đến khu vực Km 471+115 đường Hồ Chí Minh, trước mắt chúng tôi là một cây đinh hương vừa bị chặt hạ, ngã ra choán cả mặt đường, cạnh đó là những bìa gỗ do lâm tặc bỏ lại sau khi đã lấy đi phần lõi. Cách đấy chưa đầy 10m là một cây gỗ lim có đường kính gần 1m vừa được chặt hạ không lâu vẫn còn để lại trong rừng.
Trao đổi cùng chúng tôi về công tác quản lý, bảo vệ rừng, ông Phan Thanh Tuấn- Cán bộ phụ trách lâm nghiệp xã Macooih cho biết: Trách nhiệm quản lý, bảo vệ rừng giống A Sờ do BQL rừng phòng hộ A Vương quản lý nhưng thời gian qua, lâm tặc đã tìm mọi cách để khai thác trái phép. "Nhìn bề ngoài thì rừng còn xanh tốt nhưng khi vào bên trong thì trống chẳng khác gì... sân bay", ông Tuấn nói.
Tiếp đó, chúng tôi đến khu vực Km 473 đường Hồ Chí Minh, những gốc lim xanh có đường kính vừa người ôm vừa bị triệt hạ bày ra trước mắt. Nhiều cây lim, đinh hương đã bị xẻ, gỗ thành phẩm được vận chuyển đi hết để lại những miếng bìa nằm rải rác khắp rừng. Lần theo con đường mòn vừa 1 người đi do lâm tặc tạo ra, chúng tôi tiếp tục đi sâu vào rừng, rất nhiều cây gỗ có đường kính từ 0,8m trở lên bị triệt hạ trơ gốc, có nhiều cây gỗ đã bị đốn hạ nhưng lâm tặc chỉ mới cưa xẻ thành những lóng gỗ nằm ngổn ngang trong rừng.
Lý giải về thực tế trên, Trung tá Nguyễn Đăng Thời cho hay: Lâm tặc thường chặt hạ hàng chục cây một lần rồi để tại chỗ cho lá rụng, cây khô mủ... mới quay lại cưa xẻ thành từng phách nhỏ, vận chuyển ra khỏi rừng. Theo thống kê sơ bộ của chúng tôi, tại khu rừng lim giống A Sờ có hàng trăm cây lim có độ tuổi hàng trăm năm, với khối lượng gần 1.000m3 gỗ bị lâm tặc khai thác trái phép trong thời gian qua.
Theo già làng A Rất Bốc (thôn A Đền, khu tái định cư Cut Chrun, xã Macooih): "Dân làng mình rất bức xúc, lâm tặc khai thác gỗ quý ầm ầm ngoài rừng nhưng mình cũng... chịu thôi. Thấy phá rừng có nhiều tiền nên nhiều thanh niên trong làng không chịu làm ruộng, phát rẫy mà theo lâm tặc phá rừng. "Mình khuyên không được làm lâm tặc là mang tội với rừng nhưng họ đâu chịu nghe, họ cứ thấy có tiền là làm thôi...".
Tiếp tục tìm hiểu sự việc, chúng tôi có buổi làm việc cùng ông Vũ Phúc Thịnh, Giám đốc BQL rừng phòng hộ A Vương và được biết: Rừng giống A Sờ được Nhà nước quy hoạch từ năm 2005 có diện tích 160ha thuộc khu vực rừng phòng hộ thủy điện A Vương, có những cây bản địa như: lim, chò, kiền kiền, xoan đào. Từ trước đến nay chỉ khai thác được 400kg hạt lim, ươm 100.000 cây kiền kiền con nhưng không tiêu thụ được nên chủ yếu là làm công tác bảo tồn gien.
Đối với công tác bảo vệ rừng, BQL thành lập 2 trạm bảo vệ đóng tại cổng vào Nhà máy thủy điện A Vương (xã Macooih) và tại xã A Tiêng (H. Tây Giang, Quảng Nam). Công tác tuần tra được thực hiện thường xuyên nhưng từ đầu năm 2015 đến nay chỉ phát hiện 2 vụ khai thác gỗ trái phép, thu giữ 12 phách gỗ (khoảng 1m3). Riêng việc lâm tặc hoành hành tại khu vực rừng giống, BQL rừng phòng hộ A Vương biết nhưng không thể ngăn chặn được (?!).
Còn theo ông Đỗ Tài- Chủ tịch UBND H. Đông Giang: UBND huyện chưa nhận bất cứ thông tin nào liên quan đến việc khai thác rừng trái phép tại A Sờ (!).
Với kiểu tù mù thông tin hoặc biết nhưng không làm hết trách nhiệm giữ rừng trên, những năm qua rừng giống A Sờ nằm trong khu rừng phòng hộ A Vương đã và đang bị lâm tặc khai thác công khai. Hàng ngàn mét khối gỗ quý hiếm bị "bốc hơi" khỏi rừng cho thấy việc quản lý, bảo vệ rừng của các cơ quan chức năng còn quá lỏng lẻo, thiếu trách nhiệm. Mong rằng, các cơ quan chức năng tại Quảng Nam cần sớm vào cuộc, làm rõ sự việc để xử lý theo pháp luật. (Công An Đà Nẵng 30/4) đầu trang(
TT-Huế: Không có chuyện phá cao su bán gỗ
Đó là khẳng định của ông Phan Hữu Tuế - bí thư Đảng ủy xã Hương Bình và ông Nguyễn Đại Hóa - chủ tịch xã Bình Điền (thị xã Hương Trà, Thừa Thiên - Huế).
Trước đó có thông tin người dân ở hai xã này phá rừng cao su để bán gỗ và chuyển sang trồng cây keo vì cao su không mang lại hiệu quả kinh tế.
Ông Phan Hữu Tuế cho biết với những diện tích cao su mà cây đã đến tuổi già, không còn cho mủ nữa, người dân phải chặt bỏ để khai thác gỗ. Sau khi chặt bỏ, người dân đã và đang trồng lại cây cao su con.
Ông Tuế cho biết thêm một số trường hợp rất ít chuyển sang trồng keo là vì gia đình thiếu lao động do con cái lớn đã lập gia đình riêng, tuổi già sức yếu chứ không phải vì trồng cao su thiếu hiệu quả.
Bà con nông dân ở hai xã trên cũng khẳng định không có việc chặt bỏ cây cao su để trồng keo.
Ông Nguyễn Chánh Thanh, một người dân ở thôn Bình Toàn, xã Hương Bình, cho biết gia đình ông có 3ha cao su, trong đó khoảng 1ha trồng từ năm 1994 đã đến tuổi già, không còn cho mủ nữa, nên ông chặt bỏ và đã trồng lại lứa cao su mới.
Theo lãnh đạo xã, xã Bình Điền có hơn 400ha cao su và xã Hương Bình có hơn 1.000ha cao su. Cuộc sống người dân nơi đây đã trở nên khá giả cũng nhờ cây cao su. (Tuổi Trẻ 29/4) đầu trang(
Thông tin từ ông Nguyễn Sơn Lâm (Hạt trưởng hạt kiểm lâm huyện Chư pưh, Gia Lai) cho biết,vừa qua kiểm lâm địa bàn đã tiến hành kiểm tra và tạm giữ xe 57L - 0312 và số gỗ trên xe chưa rõ nguồn gốc...
Ông Lâm cho biết, đêm ngày 4/4, nhận được tin báo từ người dân có xe chở gỗ có dấu hiệu bất thường tại xã Iablứ ( thuộc huyện Chư puh, Gia Lai) nên đã phân công anh em cơ động và kiểm lâm địa bàn tiến hành kiểm tra xe 57L- 0312.
Trong quá trình kiểm tra, lái xe có xuất trình một bộ hồ sơ chứng minh nguồn gốc gỗ những bộ hồ sơ này không hợp lệ vì hồ sơ thì ở một nơi còn gỗ thì lại ở một nẻo, số gỗ vận chuyển không phù hợp nên đã tiến hành lập biên bản ra quyết định tạm giữ để chờ xử lý.
Do chưa làm việc được với chủ lô gỗ trên nên kiểm lâm địa bàn đã cho lập văn bản giữ bằng chứng lại đối với lái xe và vụ việc đang tiến hành điều tra để xử lý, ông Lâm cũng cho biết thêm theo quy định nếu xe chở trên 20m3 quy tròn thì có thể khởi tố hình sự. (Tầm Nhìn 3/5) đầu trang(
Sau gần 6 tiếng đồng hồ nỗ lực chữa cháy, đến 14h chiều 3/5, đám cháy rừng dương phòng hộ ở khu Đôn, xã Nhơn Lý, thành phố Quy Nhơn đã cơ bản được dập tắt. Diện tích rừng dương thiệt hại ước khoảng 5,5 hecta.
Đám cháy được người dân phát hiện vào khoảng 9h20’ sáng 3/5 tại khu rừng dương phòng hộ ở khu Đông xã Nhơn Lý, thành phố Quy Nhơn. Ngay khi nhận được tin báo, UBND thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định chỉ đạo Hạt Kiểm lâm liên huyện Tuy Phước - Thành phố Quy Nhơn phối hợp với Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng, Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Bình Định huy động hơn 250 cán bộ chiến sỹ cùng dân quân địa phương tham gia dập lửa, không cho lửa cháy lan sang các khu rừng bên cạnh. Tuy nhiên do thời tiết nắng nóng, gió thổi mạnh nên đến 14 giờ chiều nay đám cháy mới cơ bản được khống chế.
Ông Nguyễn Tiến Dũng, Phó Chủ tịch UBND thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định cho biết: “Khi dập tắt đám cháy, tôi đã chỉ đạo lực lượng của lâm trường Quy Nhơn phối hợp với Hạt Kiểm lâm liên huyện Tuy Phước - Thành phố Quy Nhơn cử người ứng trực để chống tái cháy. Do ngày hôm nay nhiệt độ cao, gió Nam thổi mạnh nên cũng thiệt hại khoảng 5,5 hecta chủ yếu là rừng phi lao”. (Công An Đà Nẵng + Công An Nhân Dân 4/5; VOV 3/5) đầu trang(
Thống kê trong các tháng đầu năm nay, toàn tỉnh đã xảy ra 33 vụ phá rừng trái phép, với diện tích rừng bị phá trên 20 ha.
Tình trạng xâm hại rừng vẫn diễn biến phức tạp ở tỉnh Điện Biên. Cùng thời gian này, các địa phương trong tỉnh cũng để xảy ra 8 vụ cháy rừng, gây thiệt hại 10 ha rừng, chủ yếu là rừng đầu nguồn, rừng tái sinh. Ngoài ra, việc người dân khai thác măng đắng, sâu chít, hạt dẻ...cũng ảnh hưởng không nhỏ tới công tác bảo vệ và phát triển rừng tại địa phương.
Trước thực trạng này, lực lượng kiểm lâm tỉnh Điện Biên đang đẩy mạnh nhiều giải pháp nhằm làm tốt công tác bảo vệ, phát triển rừng, phấn đấu đến hết năm nay tỷ lệ che phủ rừng của tỉnh đạt 41,84%.
Ông Phạm Văn Khiên, Chi cục phó Chi cục Kiểm lâm tỉnh Điện Biên cho biết:“Chúng tôi tập trung vào công tác tuyên truyền, xác định rõ diện tích đã quy hoạch để phát triển rừng và diện tích đã quy hoạch cho sản xuất đất nương, chỉ rõ cho người dân biết để không có những hành vi lấn chiếm đất rừng và phá hoại rừng để làm nương trái pháp luật. Trên địa bàn tỉnh Điện Biên hiện nay có một số vùng không có chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng, đây là vấn đề khó khăn. Do vậy, Chi cục kiểm lâm đã báo cáo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tham mưu cho Ban chỉ đạo tỉnh về bảo vệ và phát triển rừng xem xét các chính sách hỗ trợ cho những vùng không nằm trong các lưu vực được chi trả dịch vụ môi trường rừng với mức khoảng 200.000 đồng/1 ha khoán bảo vệ để làm tốt hơn công tác quản lý bảo vệ rừng tại địa phương). (VOV 3/5) đầu trang(
2/5, thông tin từ UBND thị xã Gia Nghĩa, tỉnh Đắk Nông cho biết, UBND thị xã vừa có quyết định đình chỉ công tác đối với ông Phạm Công Chiến, Chủ tịch UBND xã Quảng Thành, thị xã Gia Nghĩa để làm rõ trách nhiệm trong việc buông lỏng quản lý dẫn đến rừng bị tàn phá với diện tích lớn nhưng không có biện pháp ngăn chặn cũng như báo cáo kịp thời.
Trong những năm qua, hàng trăm héc ta rừng tự nhiên trên địa bàn xã Quảng Thành do Xí nghiệp Lâm nghiệp Nghĩa Tín (do Công ty TNHH MTV Gia Nghĩa) quản lý đã bị tàn phá nặng nề. Việc triển khai thực hiện chính sách giao khoán đất rừng theo Nghị định số 135/2005/NĐ-CP bị buông lỏng, giao khoán rừng một cách tràn lan, không theo quy hoạch, không đúng đối tượng.
Nhiều thành phần không phải là người địa phương vẫn được nhận rừng dẫn đến rừng bị tàn phá tràn lan nhưng đơn vị chủ quản (xã Quảng Thành) vẫn không có biện pháp ngăn chặn, không báo cáo lên cấp trên để có biện pháp xử lý.
Theo thống kê của Hạt Kiểm lâm thị xã Gia Nghĩa, chỉ tính riêng 3 tháng đầu năm 2015, trên lâm phận do Xí nghiệp Lâm nghiệp Nghĩa Tín quản lý đã để xảy ra 51 vụ phá rừng, làm thiệt hại hơn 108ha rừng tự nhiên. Đơn vị chủ quản rừng chỉ phát hiện được 24 vụ với hơn 38ha rừng bị tàn phá, bỏ sót 27 vụ với hơn 70ha rừng. (Tầm Nhìn 4/5; Công An Nhân Dân 3/5) đầu trang(
Từ trung tuần tháng 3-2015 cho đến nay, Bộ chỉ huy Quân sự tỉnh Đồng Tháp điều động hơn 60 quân giúp công tác tuần tra bảo vệ và phòng cháy chữa cháy rừng ở Vườn Quốc gia Tràm Chim mùa khô năm 2015.
Ông Nguyễn Văn Hùng, Giám đốc Vườn Quốc gia Tràm Chim cho biết, hơn một tháng nay, Vườn Quốc gia phối hợp với Bộ chỉ huy quân sự tỉnh đưa quân vào sẵn sàng cho công tác phòng cháy chữa cháy rừng. Đặc biệt, Vườn Quốc gia không chủ quan, lơ là trong dịp nghỉ lễ 30-4 và 1-5.
Theo Chi cục Kiểm lâm tỉnh, Vườn Quốc gia có 4 khu A1, A3, A4 và A5 có dự báo cháy rừng cấp cực kỳ nguy hiểm, có khả năng cháy lớn và lan tràn nhanh. Theo dự báo trên, Vườn Quốc gia Tràm Chim đưa lực lượng xuống các điểm nóng như: C hốt bảo vệ Phú Đức 2, chốt bảo vệ Phú Hiệp, chốt bảo vệ Cà Dâm và dọc theo bìa rừng tràm. Các chốt bảo vệ được Vườn Quốc gia đưa phương tiện, trang thiết bị xuống tận địa bàn trọng điểm để phát hiện kịp thời ứng phó khi có cháy xảy ra, đặc biệt là trực 24/24 giờ.
Ngoài việc giúp Vườn Quốc gia bảo vệ và tuần tra phòng cháy chữa cháy, lực lượng bộ đội còn tổ chức huấn luyện nghiệp vụ cho cán bộ chiến sĩ. Qua đó, góp phần cùng Vườn Quốc gia củng cố và thành lập các tổ chuyên môn trực thuộc, tổ chức tập huấn các đội phòng chống cháy rừng ở 5 xã, thị trấn xung quanh về cách vận hành máy chữa cháy, cách bố trí đội hình phối hợp với lực lượng bộ đội, lực lượng phòng cháy chữa cháy rừng của Vườn Quốc gia khi có cháy xảy ra.
Lực lượng chuyên trách và không chuyên trách phòng cháy, chữa cháy rừng của Vườn Quốc gia hiện có hơn 400 người. Hiện, Vườn Quốc gia Tràm Chim sẵn sàng cho công tác phòng cháy, chữa cháy rừng như tổ chức 19 trạm bảo vệ và 9 đài quan sát, chòi canh, chuẩn bị 14 máy bơm, gần 15 ngàn mét dây chữa cháy, hàng trăm bình xịt, cùng bàn cào dập lửa, lăng phun nước… Trong Vườn Quốc gia, 80km kênh, mương, ao hồ sẵn sàng trữ nước cho công tác lực lượng phòng cháy chữa cháy rừng. Vườn Quốc gia còn tổ chức các giải pháp lâm sinh cho công tác phòng cháy.
Vườn Quốc gia Tràm Chim là Khu Ramsar thứ 2000 của Thế giới có diện tích 7.313 ha, chủ yếu là rừng tràm có tuổi thọ từ 10 đến hơn 20 năm. (Quân Đội Nhân Dân 2/5) đầu trang(
Hầu hết các vùng trọng điểm về cháy rừng tại đây tập trung ở các vùng đồi núi bị chia cắt, có độ dốc lớn, phương tiện cơ giới di chuyển rất khó khăn, chủ yếu là đi bộ. Tỉnh Bình Thuận vẫn đang tiếp tục phải đối mặt với nguy cơ cháy rừng do nắng hạn kéo dài.
Cảnh báo nguy cơ cháy rừng ở cấp độ 5 - cấp cực kỳ nguy hiểm đã được đưa ra đối với hàng trăm ngàn ha rừng trên địa bàn tỉnh. Tình hình rất đáng lo ngại khi công tác phòng chống cháy rừng ở Bình Thuận đang gặp rất nhiều khó khăn cho dù địa phương và Chi cục Kiểm lâm tỉnh đã làm tốt công tác dự báo và triển khai các phương án phòng chống cháy rừng.
Theo Chi cục Kiểm Lâm tỉnh Bình Thuận, trên địa bàn tỉnh có trên 351.000 ha rừng thì số diện tích có nguy cơ cháy và dễ cháy hiện nay là hơn 241.000 ha, chiếm gần 69%.
Từ ngày 26/2/2015, tỉnh Bình Thuận đã nâng mức cảnh báo cháy rừng lên cấp 5 - cấp cực kỳ nguy hiểm. Nếu như mọi năm, vào cuối tháng 4, mức cảnh báo này sẽ được dỡ bỏ, nhưng trước tình hình nắng hạn kéo dài, mức cảnh báo cháy rừng cấp 5 sẽ tiếp tục được duy trì đến tháng 5, muộn hơn 1 tháng. (VTV 1/5) đầu trang(
QUẢN LÝ – SỬ DỤNG – PHÁT TRIỂN RỪNG
Để có thể lên phương án tổng thể sắp xếp, đổi mới các công ty nông, lâm nghiệp thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (NN-PTNN), Chính phủ yêu cầu Ngân hàng Nhà nước (NHNN) sửa đổi bổ sung cơ chế xử lý các khoản nợ cũ tại các doanh nghiệp trên, song NHNN muốn từ chối.
Các nông, lâm trường quốc doanh thuộc quyền quản lý của các địa phương và Bộ NN-PTNN, quản lý hàng chục triệu héc ta đất rừng trên toàn quốc cần phải được đổi mới, sắp xếp lại dưới hình thức các công ty cổ phần để thoát khỏi bao cấp, nâng cao hiệu quả kinh doanh. Tuy nhiên, các khoản vay nợ cũ của các công ty nông, lâm trường tồn tại từ nhiều năm nay, qua nhiều đời lãnh đạo, quản lý là gánh nặng khó xử lý để chuyển đổi mô hình hoạt động tại đây.
Tại Hội nghị giao ban mới đây về tái cơ cấu DNNN quý 1-2015, Chính phủ giao NHNN phối hợp với Bộ Tài chính hướng dẫn xử lý về các khoản vay nợ cũ của các công ty nông, lâm nghiệp, đồng thời đề xuất sửa đổi cơ chế xử lý các khoản nợ cũ kể cả nợ gốc, nợ lãi đối với các công ty này khi sắp xếp lại.
Theo đó, Chính phủ muốn NHNN xây dựng Thông tư hướng dẫn xử lý các khoản nợ vay của các công ty nông, lâm nghiệp tại các tổ chức tín dụng khi thực hiện sắp xếp, đổi mới theo Nghị định 118/2014 (về sắp xếp, đổi mới và phát triển, nâng cao hiệu quả hoạt động của các công ty nông, lâm nghiệp). Tuy vẫn hoàn thiện dự thảo về thông tư này song NHNN, trong một báo cáo cuối tháng 4-2014, cho rằng họ đã gặp một số vướng mắc vì hiện nay các quy định về xử lý nợ đối với các DNNN nói chung và các công ty nông, lâm nghiệp nói riêng đã và đang có hiệu lực thi hành.
Nếu ban hành thêm thông tư hướng dẫn có thể tạo ra sự trùng lặp, chồng chéo với các quy định hiện hành. Ngay từ khi xây dựng Nghị định 118, NHNN đã có ý kiến đề nghị không đưa nhiệm vụ của NHNN trong việc xủ lý các khoản nợ của các công ty nông, lâm nghiệp vì cơ chế xử lý nợ được quy định cụ thể tại rất nhiều văn bản.
Điều quan trọng là việc thực hiện cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi vay, cho vay mới của tổ chức tín dụng đối với các công ty nông, lâm nghiệp thuộc thẩm quyền xử lý của các tổ chức tín dụng cho vay, không phải thẩm quyền của NHNN.
Khi kế thừa nghĩa vụ nợ trong trường hợp chuyển đổi hình thức sở hữu thì theo quy định hiện hành, các công ty nông, lâm nghiệp khi thực hiện chuyển đổi sở hữu có trách nhiệm kế thừa các khoản nợ phải trả cho các chủ nợ theo cam kết, kể cả các khoản nợ thuế, ngân sách, thanh toán các khoản nợ đến hạn trong quá trình chuyển đổi. Việc bán nợ, chuyển nợ thành vốn góp cũng đã có quy định cụ thể…
Do vậy, NHNN cho rằng muốn ban hành được thông tư kiểu như vậy thì về nguyên tắc vẫn phải xử lý các khoản vay nợ của nông trường, lâm trường tại các ngân hàng theo cách bảo toàn trong quá trình sắp xếp, đổi mới. Trừ các công ty nông, lâm trường giải thể nhưng không có khả năng thanh toán các khoản nợ phải trả và không còn tài sản xử lý thì Thủ tướng mới xem xét để xử lý. (TBKTSG Online 3/5) đầu trang(
Thực hiện chủ trương sắp xếp đổi mới các nông lâm trường quốc doanh theo Nghị định 170/2004/NĐ-CP ngày 22/9/2004 và Nghị định 200/2004/NĐ-CP ngày 3/12/2004 của Chính phủ về sắp xếp đổi mới và phát triển nông, lâm trường quốc doanh, từ năm 2004 đến nay, các ngành chức năng tỉnh Quảng Ngãi đã rà soát, thu hẹp diện tích thuộc các công ty nông lâm nghiệp từ hơn 110.900 hecta xuống còn khoảng 23.000 hecta.
Thế nhưng tình trạng lãng phí trong sử dụng đất lâm nghiệp của các đơn vị này vẫn tiếp tục diễn ra. Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên lâm nghiệp Trà Tân (huyện Trà Bồng) hiện quản lý gần 2.500 ha đất lâm nghiệp, nhưng chỉ sử dụng 240 ha đất để trồng cây nguyên liệu, chiếm chưa tới 10% diện tích được cấp. 90% diện tích còn lại công ty bỏ hoang và bị người dân lấn chiếm. Trong khi đó, hàng trăm hộ dân nghèo ở các xã Trà Tân, Trà Bùi lại không có đất sản xuất. Nghịch lý này đã xảy ra nhiều năm nay nhưng chưa được quan tâm giải quyết, gây bức xúc trong người dân địa phương.
Ông Hồ Văn Vĩ - một người dân ở xã Trà Tân, nói: Vẫn biết đây là đất lâm nghiệp của công ty, nhưng mười mấy năm nay họ sử dụng không hiệu quả. Trong khi dân muốn sản xuất lại không có đất, nên người dân cứ lấn chiếm dần; mong chính quyền sớm có hướng giải quyết để đất không bị bỏ phí.
Ông Hà Việt Bồng, Phó Chủ tịch UBND xã Trà Tân, cho biết: Hiện tại, người dân không có đất, mà đất của Công ty lâm nghiệp Trà Tân thì lại gần nhà, nên họ lấn chiếm để trồng keo, quế. Xã cũng nhiều lần kiến nghị lên cấp trên nhưng chưa thấy giải quyết, vì công ty họ chỉ sở hữu trên danh nghĩa, chứ không quản lý, sử dụng hiệu quả, gây lãng phí lớn.
Không chỉ riêng ở Công ty lâm nghiệp Trà Tân, mà tình trạng lãng phí đất lâm nghiệp cũng xảy ra tại nhiều công ty khác, như ở Công ty lâm nghiệp Ba Tô (huyện Ba Tơ). Công ty lâm nghiệp Ba Tô sau khi thực hiện đề án sắp xếp đổi mới hoạt động theo Nghị định 200 của Chính phủ, được giao hơn 7.400 hecta đất để phát triển lâm nghiệp. Dù việc sắp xếp hoàn thành đã lâu, nhưng đến nay công ty chỉ mới trồng mới được hơn 600 hecta cây lâm nghiệp, diện tích đất còn lại vẫn bị bỏ hoang. Diện tích đất bỏ hoang này cũng nằm ngay cạnh các hộ dân xã Ba Tô nên rất thuận lợi cho việc sản xuất. Thiếu đất sản xuất, đồng bào nơi đây đã nhiều lần đề nghị công ty lâm nghiệp Ba Tô nhượng lại đất cho người dân canh tác nhưng không được chấp thuận.
Theo báo cáo kết quả thanh tra, kiểm tra của ngành Tài nguyên và Môi trường tỉnh Quảng Ngãi cho thấy, hiện có trên 60% diện tích đất lâm nghiệp do 5 công ty nông lâm nghiệp trên địa bàn tỉnh quản lý bị bỏ hoang, với diện tích khoảng 9.000 hecta. Do các công ty nông lâm nghiệp không có nguồn vốn đầu tư, lại quản lý diện tích quá rộng lớn nên nhiều nơi người dân đã tự ý lấn chiếm để trồng cây lâm nghiệp với diện tích trên 2.000 hecta. Do có sự tranh chấp giữa người dân địa phương và công ty, nên nhiều công ty không thể làm sổ đỏ để vay vốn phát triển sản xuất theo đề án đã được phê duyệt.
Ông Đỗ Kim Bảy, Giám đốc Công ty Trách nhiệm hữu hạn một thành viên lâm nghiệp Ba Tô, cho biết: Để trồng mới cây lâm nghiệp trên diện tích đất do công ty quản lý thì cần một khoản kinh phí lớn, trong khi đó, hiện nay, công ty không thể làm sổ đỏ do có một diện tích đất bị người dân lấn chiếm từ trước tới nay. Do vậy, công ty cũng không thể vay vốn ngân hàng để đầu tư sản xuất.
Hơn 9.000 hecta đất lâm nghiệp bị bỏ hoang là con số đáng báo động về tính hiệu quả trong hoạt động của các công ty nông lâm nghiệp trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi. Trong khi đó người dân lại không có đất sản xuất. Các cơ quan chức năng ở Quảng Ngãi cần có giải pháp để sử dụng hiệu quả diện tích đất lâm nghiệp này. (Tin Tức 2/5) đầu trang(
Để đạt tiêu chuẩn rừng quốc tế do Hội đồng Quản trị Rừng thế giới (FSC) cấp, người trồng phải tuân thủ hàng loạt nguyên tắc nghiêm ngặt về lợi ích kinh tế, môi trường và xã hội
Sáng sớm, khu rừng trồng keo tràm đạt chứng chỉ FSC ở khu vực thôn Bến Ván, xã Lộc Bổn, huyện Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên - Huế đã có đông người vào chăm sóc.
Không giống như những khu rừng khác, những người vào đây đều được trang bị áo quần, mũ bảo hộ và mang theo thuốc men sơ cứu rất cẩn thận. Khi chuẩn bị bước chân vào rừng, ông Hồ Đa Thê, trưởng thôn kiêm trưởng nhóm của 20 hộ dân có rừng ở thôn Bến Ván, đã nhắc nhở mọi người không được hút thuốc.
Trong các lô rừng rất sạch sẽ với những cây keo to và thẳng tắp, phía dưới tán có rất nhiều thực bì được người dân phát quang. Ông Thê cho biết năm 2005, hơn 240 hộ dân xã Lộc Bổn được chuyển về đây sinh sống để nhường đất cho công trình hồ chứa Tả Trạch. Từ đó, khoảng 200 hộ dân Bến Ván bắt đầu tham gia trồng rừng theo dự án WB3 với diện tích gần 150 ha.
Người dân được tập huấn trồng và chăm sóc rừng, được làm sổ đỏ và vay tiền với lãi suất ưu đãi... Tham gia vào dự án này, họ đã thay đổi hẳn tập quán trồng rừng. Thay vì sau khi phát rừng sẽ đốt, giờ đây những người trồng rừng đã không đốt nữa mà để lại dưới những gốc cây nhằm tạo phân hữu cơ và hạn chế dòng chảy của nước khi mưa lũ nên không gây xói mòn rừng.
Đặc biệt năm 2012, hơn 30 ha rừng keo của 20 hộ dân Bến Ván được cấp chứng chỉ FSC. Sau 2 năm được cấp chứng chỉ, vào đầu tháng 4 vừa qua, đã có 3 hộ dân bán khoảng 700 tấn gỗ keo, thu lợi trên 1 tỉ đồng. “Mỗi ha rừng đạt chứng chỉ FSC bán lãi ròng 200 triệu đồng, gấp rất nhiều so với rừng trồng bình thường bởi quy định gỗ có đường kính từ 10-15 cm được bán với giá 1,4 triệu đồng/tấn, từ 15-20 cm giá 2,5 triệu đồng/tấn, trên 20 cm là 2,5 triệu đồng/tấn” - ông Thê nói.
Tuy nhiên, để được cấp chứng chỉ FSC thì hoàn toàn không đơn giản. Rừng phải đạt 10 tiêu chí với 56 nguyên tắc nghiêm ngặt và do các chuyên gia rừng thế giới kiểm tra, đánh giá mới cấp chứng chỉ được.
Những nguyên tắc này phải bảo đảm 3 vấn đề về môi trường, xã hội và kinh tế. Trong đó, về mặt môi trường có những tiêu chí nghiêm ngặt nhất, như: không được đốt thực bì, bảo vệ được dòng chảy tự nhiên, không được sử dụng hóa chất, khai thác đúng quy trình, bảo vệ các loài động vật hoang dã, quá trình khai thác cũng không được để lại dấu tích của xe cộ, các loại chất thải. Còn về mặt xã hội phải bắt buộc người dưới 18 tuổi không được vào rừng, bảo đảm an toàn lao động và công bằng về giới. Trong khi về mặt kinh tế, các lô rừng này không có xâm hại đến lợi ích của người khác...
“Chúng tôi phải có nhật ký lô rừng, được tập huấn rất kỹ, đặc biệt khi khai thác phải bảo đảm các tiêu chuẩn nghiêm ngặt. Hằng năm, những chuyên gia của FSC lại đến kiểm tra một lần và xem xét xem quy trình trồng cũng như khai thác của người dân có đạt chuẩn không” - ông Thê cho biết.
Theo quy định của FSC, những khu rừng có độ tuổi trên 5 năm mới được khai thác và bảo đảm nguyên tắc không quá 10 ha mỗi lần và gỗ phải bán cho các doanh nghiệp được FSC cấp chứng chỉ thu mua nhằm sản xuất những mặt hàng xuất khẩu. “Khi mới chuyển về, toàn thôn có trên 60% hộ nghèo nhưng nhờ trồng rừng theo chuẩn FSC mà giờ hộ nghèo chỉ còn 20%. Không những thế, trồng rừng theo tiêu chuẩn quốc tế còn giúp bảo vệ môi trường rất tốt, vậy nên hiện có rất nhiều hộ dân trong thôn đăng ký trồng rừng theo tiêu chuẩn này” - ông Thê tự hào.
Ông Phạm Đình Văn, Chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Thừa Thiên - Huế, cho biết toàn tỉnh hiện có gần 300 ha rừng keo trồng đạt tiêu chuẩn FSC. “Trồng rừng theo tiêu chuẩn thế giới có ý nghĩa rất lớn trong việc bảo vệ môi trường, chống khí thải nhà kính bởi tuân theo các quy định nghiêm ngặt của thế giới” - ông Văn khẳng định.(Người Lao Động 27/4) đầu trang(
Phát tích từ thời đại Hùng Vương dựng nước, rừng quốc gia Đền Hùng (Phú Thọ) bao trùm khu di tích lịch sử Đền Hùng, có hệ sinh thái động, thực vật đa dạng, phong phú. Chỉ tính riêng tại núi Nghĩa Lĩnh có tới 636 loài thực vật thuộc 429 chi của 144 họ. Trong đó có 15 loài quý hiếm, có giá trị khoa học như: trầm hương, kim giao, gõ đỏ, sến mật, lát hoa, chò nâu, giáng hương...
Nhiều cây có tuổi đời cao như cây thiên tuế trên 800 tuổi và hàng trăm cây có tuổi từ 100 đến 500 tuổi; cây chò nâu cao 30 m, đường kính gốc 80 cm... là minh chứng của sức sống, thể hiện sự trường tồn của dân tộc Việt. Với những giá trị ấy, ngày 12/7/2002, rừng Đền Hùng đã được Thủ tướng Chính phủ quyết định thành lập rừng quốc gia Đền Hùng.
Rừng quốc gia Đền Hùng đã được bảo tồn, tôn tạo, làm giàu hệ sinh thái thông qua dự án “Hỗ trợ khôi phục hệ sinh thái rừng nhiệt đới Khu di tích lịch sử Đền Hùng”. Dự án được thực hiện từ năm 1997 đến năm 2000, đã đưa lại hiệu quả tốt. Rừng Đền Hùng không còn khoảnh đất trống. Hàng chục héc ta cây bản địa nay đã tốt tươi, cành lá đan xen nhau đã thay thế cho cây bạch đàn trước kia, trồng ở chân núi Nghĩa Lĩnh, đồi Ngự, ngã ba vào Đền Giếng và các đồi xung quanh. Những cây tiêu biểu cho làng quê như đa, gạo, si, bồ đề, trám được trồng trên đường lên đền Thượng và quanh núi Hùng, đường vào đền Giếng...
Để tận mắt chứng kiến những hàng cây khổng lồ đang mọc lên tươi tốt, ông Lưu Quang Huy, Giám đốc Khu di lích lịch sử Đền Hùng dẫn chúng tôi đi từ chân núi Nghĩa Lĩnh rồi xuống Đền Giếng, vừa đi ông Huy vừa giới thiệu từng loại cây cụ thể, kể cả những cây bị cưa, chặt bỏ... Ông Huy cho biết: Rừng quốc gia Đền Hùng có tổng diện tích 538 ha, trong đó có 32 ha thuộc diện bảo vệ nghiêm ngặt chủ yếu tập trung ở trên núi Nghĩa Lĩnh, núi Vặn và núi Trọc với một tập đoàn cây bản địa, nhiều loại cây gỗ quý hiếm trăm tuổi, tầng tầng, lớp lớp đua nhau vươn cao, thế thẳng, tán tròn, tạo thành một hệ thực vật phong phú về chủng loại, đa dạng về sinh học. Rừng quốc gia Đền Hùng như một viên ngọc bích khổng lồ giữa thành phố công nghiệp đang phát triển...Vườn cây lưu niệm số 1, nằm sát khu đồi vải với diện tích 3 ha, là nơi để các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các bộ, ban, ngành Trung ương và 63 tỉnh, thành phố trong cả nước hướng về đất Tổ. Sau 10 năm trồng, rừng cây phát triển rất nhanh, hội tụ các chủng loại cây của ba miền Bắc, Trung, Nam. Hơn 300 cây của hơn 60 tỉnh, thành, 54 dân tộc anh em và của các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước trồng ở Vườn quốc gia Đền Hùng tiêu biểu cho sức mạnh đại đoàn kết dân tộc đã được hun đúc, nay đang được tỏa sáng tại vùng đất thiêng. Mỗi một thế cây, nhành hoa, ngọn cỏ trong quần thể hệ sinh thái rừng quốc gia Đền Hùng, đều có cốt cách riêng, như thầm nhắc nhủ mỗi người dân đất Việt hãy vì màu xanh của núi rừng Nghĩa Lĩnh, vì một môi trường sống ôn hòa và trong lành...
Từ lâu, rừng quốc gia Đền Hùng được biết đến với hệ thống di tích các ngôi đền, lăng tẩm trên núi Hùng (Nghĩa Lĩnh) và nhiều ngôi đền khác như đền Mẫu Âu Cơ, đền Quốc tổ Lạc Long Quân…Từ khi có quyết định của Thủ tướng Chính phủ về việc thành lập khu rừng quốc gia Đền Hùng đến nay, các ngành chức năng tỉnh Phú Thọ đã phối hợp, triển khai và thực hiện hiệu quả trên các công việc: Cải tạo rừng bạch đàn để trồng mới 6,7 ha cây bản địa với 80 loài cây (như si, lim, đa, lát, sấu, trám, kim giao…).
Khu rừng bản địa này cây sinh trưởng và phát triển tốt, tạo nên hệ sinh thái và thảm thực vật khá đặc trưng. Khu cũng đã trồng bổ sung các loại cây gỗ quý, cây sinh cảnh vào diện tích rừng 30 ha thuộc núi Nghĩa Lĩnh, bổ sung 18.000 cây các loại vào diện tích 45 ha khu núi Vặn. Ngoài vườn cây lưu niệm quốc gia, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Phú Thọ đã xây dựng vườn ươm 7 ha, với mục tiêu cung cấp nguồn cây giống và bảo vệ nguồn gen của cây rừng Đền Hùng, phục vụ trồng và phát triển rừng quốc gia Đền Hùng theo quy hoạch.
Khu di tích lịch sử Đền Hùng cũng đã trồng, cải tạo 2 khuôn viên cũ 10 ha trồng xà cừ, bạch đàn sang trồng cây bản địa, cây sinh cảnh, hoa các loại và thảm cỏ; trồng mới hàng chục ha tại khuôn viên đền thờ Lạc Long Quân và khu hồ cảnh quan; đồng thời trồng bổ sung, trồng mới hàng nghìn cây bóng mát, cây sinh cảnh trên các trục đường vào khu di tích…
Ông Lưu Quang Huy, Giám đốc Khu di tích lịch sử Đền Hùng cho biết: Cùng với việc trồng, chăm sóc, tu bổ, rừng quốc gia Đền Hùng luôn được bảo vệ nghiêm ngặt. Khu di tích lịch sử Đền Hùng có phòng quản lý rừng với 45 cán bộ, viên chức và người lao động chuyên làm công tác chăm sóc, tu bổ, bảo vệ rừng. Phòng bảo vệ có 1 đội chuyên quản lý, bảo vệ rừng là chính. Đặc biệt, khu di tích đã phối hợp chặt chẽ với chính quyền các xã có rừng và ký hợp đồng chăm sóc, bảo vệ rừng với 18 hộ dân của xã Hy Cương nhằm tạo sức mạnh tổng hợp trông coi, bảo vệ rừng. Đồn Công an thành phố Việt Trì tại Đền Hùng cũng tăng cường thêm 1 đội cảnh sát bảo vệ mục tiêu, bảo vệ Khu di tích lịch sử Đền Hùng, trong đó có bảo vệ rừng quốc gia…
Ông Đinh Ngọc Tĩnh, Trưởng phòng quản lý rừng Đền Hùng cho hay: Ban quản lý Khu di tích lịch sử Đền Hùng thường xuyên phối hợp với các ngành chức năng liên quan tuần tra, kiểm tra để bảo vệ, giữ gìn tuyệt đối rừng quốc gia đặc dụng Đền Hùng, nhất là khu vực Tam sơn cấm địa, nơi tọa lạc các công trình di tích thờ cúng các Vua Hùng. Bên cạnh đó thường xuyên xây dựng phương án, chủ động phòng cháy chữa cháy rừng. Nhờ vậy, hơn 500 ha rừng Đền Hùng luôn được bảo vệ, giữ gìn và ngày càng phát huy giá trị.
Để làm tốt hơn nữa công tác bảo vệ và quản lý rừng quốc gia Đền Hùng, ông Hà Kế San, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ cho biết: Việc bảo vệ rừng không chỉ là trách nhiệm của lực lượng kiểm lâm, Khu di tích lịch sử Đền Hùng, các ngành chức năng mà còn là trách nhiệm của mỗi người dân. Vì vậy, mỗi người dân khi hành hương về đất Tổ cần nâng cao hơn nữa ý thức bảo vệ rừng quốc gia Đền Hùng.
Tỉnh Phú Thọ sẽ tiếp tục chỉ đạo quyết liệt để các ngành chức năng, các cấp chính quyền nâng cao nhận thức, ý thức, xây dựng kế hoạch, chủ động và tích cực hơn nữa trong việc tuần tra, bảo vệ rừng và công tác phòng chống cháy rừng. Bên cạnh đó, đẩy mạnh công tác tuyên truyền về việc giữ gìn và phát huy tài nguyên rừng quốc gia đền Hùng; có chính sách hợp lý để người dân xung quanh rừng nâng cao nhận thức và tích cực bảo vệ rừng…
Về thăm Đền Hùng, thắp nén tâm nhang tri ân công đức các Vua Hùng, hòa mình trong cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp của núi rừng Nghĩa Lĩnh. Mỗi một thế cây, nhành hoa, ngọn cỏ trong quần thể hệ sinh thái rừng quốc gia Đền Hùng đều như có cốt cách gắn liền với dấu ấn lịch sử và thời gian, cùng với các công trình văn hóa, các đền, chùa, lăng tẩm tạo nên sự linh thiêng đặc biệt của Khu di tích lịch sử Đền Hùng. (Tin Tức 29/4) đầu trang(
Đến thời điểm hiện nay, đàm phán “Hiệp định đối tác tự nguyện về thực thi Lâm luật, quản trị rừng và Thương mại Lâm sản” (VPA/FLEGT) giữa Việt Nam và EU đang vào giai đoạn chuẩn bị kết thúc. Tuy nhiên, vẫn còn ý kiến băn khoăn, khi Chính phủ Việt Nam với EU ký kết VAP/FLEGT thì EU có ràng buộc thêm điều kiện, thủ tục nào về gỗ hợp pháp hay không?
Câu trả lời của các chuyên gia, các nhà quản lý là: “Không”! Ông Trần Văn Triển, Phó Trưởng phòng Điều tra, xử lý vi phạm về lâm nghiệp, Cục Kiểm lâm, cho hay: “Các tổ chức và cá nhân tham gia chuỗi cung ứng từ khâu trồng rừng, khai thác, vận chuyển, chế biến, xuất khẩu… chỉ cần thực hiện đúng quy định của pháp luật Việt Nam là đáp ứng được các yêu cầu về nguồn gốc gỗ hợp pháp mà EU đặt ra. EU sẽ không có quy định thêm so với pháp luật hiện hành của Việt Nam”.
“Một trong những nội dung khó và quan trọng nhất về khuôn khổ định nghĩa gỗ hợp pháp, đến nay hai bên đã thống nhất chia định nghĩa này thành hai nhóm: “Nhóm tổ chức” và “Nhóm hộ gia đình” với yêu cầu pháp lý khác nhau. Về chủ trương đối với hộ gia đình sẽ hạn chế tối đa các thủ tục hành chính trong việc xác minh tính hợp pháp của gỗ” - bà Nguyễn Tường Vân, Chánh văn phòng Ban chỉ đạo FLEGT và Lacey - Tổng cục Lâm nghiệm (TCLN), cho biết.
Theo Bản góp ý Dự thảo 6 định nghĩa gỗ và sản phẩm gỗ hợp pháp của TCLN, nhóm “Tổ chức” bao gồm các công ty lâm nghiệp, lâm trường, ban quản lý rừng phòng hộ, ban quản lý rừng đặc dụng, công ty chế biến gỗ và các loại hình công ty kinh doanh lâm nghiệp như: công ty buôn bán gỗ, công ty vận chuyển gỗ, công ty xuất, nhập khẩu gỗ và sản phẩm gỗ đang hoạt động ở Việt Nam. Còn nhóm “hộ gia đình” bao gồm các hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư thôn ở trong nước; cá nhân người nước ngoài có hoạt động khai thác, vận chuyển, chế biến, kinh doanh, cất giữ lâm sản ở Việt Nam.
Đối với đặc thù của nhóm “Hộ gia đình”, bà Nguyễn Tường Vân lý giải: “Hoàn cảnh cụ thể của Việt Nam chúng tôi đã giải thích với bạn (đoàn đàm phán EU) là do lịch sử để lại. Trồng rừng, khai thác rừng và sử dụng gỗ thì không chỉ các công ty tham gia như ở châu Âu (họ được quyền sở hữu tư nhân về đất đai, tích tụ và trồng hàng nghìn hecta). Còn ở nước ta, đất đai thuộc sở hữu toàn dân, được giao cho hộ gia đình để sử dụng vào mục đích trồng rừng. Chúng tôi đã đưa họ đến thực địa để tận mắt chứng kiến. Sau khi đi hiện trường về họ đã đồng ý và chỉ chấp nhận đối với VN có hộ gia đình trồng rừng”.
Tổng cục Lâm nghiệp cho rằng, “gỗ hợp pháp” được xác lập trên cơ sở pháp luật Việt Nam và tuân thủ các quy định về giấy phép FLEGT. Đó là tập hợp các các qui định luật pháp của Việt Nam liên quan đến khai thác, nhập khẩu, vận chuyển, chế biến đến khi xuất khẩu gỗ sản phẩm gỗ, bao gồm cả các qui định về đất đai, lao động, môi trường, tài chính mà các chủ rừng, hộ gia đình, các tổ chức kinh doanh trong lĩnh vực này cần phải tuân thủ.
Chẳng hạn, yêu cầu đối với gỗ và sản phẩm gỗ hợp pháp của “Nhóm tổ chức” theo mô tả của Tổng cục Lâm nghiệp, đòi hỏi doanh nghiệp phải tuân theo 7 nguyên tắc, bao gồm: Khai thác gỗ trong nước tuân thủ các qui định về quyền sử dụng đất, sử dụng rừng, quản lý và môi trường; Tuân thủ các qui định xử lý gỗ tịch thu; các qui định về nhập khẩu gỗ; về vận chuyển, mua bán gỗ; chế biến gỗ; Tuân thủ qui định về xuất khẩu và Tuân thủ các qui định về thuế. Tương ứng với các nguyên tắc đó là các giấy tờ, hồ sơ dựa trên văn bản pháp luật cụ thể do các cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam ban hành và đang có hiệu lực.
Được biết, các cơ quan tham mưu đã thống kê đầy đủ văn bản quy phạm pháp luật đang có hiệu lực đến ngày 31/3/2015 gửi cho đoàn đàm phán EU tại Việt Nam rà soát, để chứng minh các quy định của pháp luật Việt Nam đã đầy đủ đảm bảo tính hợp pháp của gỗ và các sản phẩm gỗ theo tiêu chí của EU.
Phó Chủ tịch thường trực Hội mỹ nghệ và chế biến gỗ TPHCM Huỳnh Văn Hạnh, dự báo: “Nguồn cung gỗ rừng trồng, gỗ cây cao su và gỗ từ các cây trồng phân tán trong nước hiện chiếm khoảng 50%. Một nửa còn lại tổng nhu cầu gỗ nguyên liệu đều nhập từ các nước có trình độ quản lý rừng trồng tốt nên đều là nguồn gỗ hợp pháp. Đây là cơ sở để Việt Nam trở thành một nước sản xuất và nhập khẩu gỗ hợp pháp”. (VOV 4/5) đầu trang(
Thực hiện chiến lược phát triển lâm nghiệp Việt Nam 2006-2020, với chủ trương xã hội hóa nghề rừng theo Nghị định 99/2010/NĐ-CP về chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng (DVMTR), những năm qua, Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng Hà Tĩnh luôn cố gắng thực hiện tốt nhiệm vụ mới này, góp phần phát triển rừng bền vững và hiệu quả.
Hà Tĩnh hiện có 364.800ha rừng và đất lâm nghiệp, chiếm 60,2% diện tích tự nhiên. Nhu cầu đầu tư bảo vệ rừng khá lớn trong khi nguồn thu từ DVMTR lại thấp, mấy năm lại đây bình quân nguồn thu chỉ đạt chưa đầy 3 tỷ đồng/năm. Vì thế, Hà Tĩnh đang áp dụng thu 3/5 đối tượng được quy định tại Nghị định 99/2010/NĐ-CP, đó là: Sản xuất thủy điện, sản xuất nước sạch và kinh doanh dịch vụ du lịch.
Được biết, Hà Tĩnh có 6 đơn vị sử dụng DVMTR, bao gồm: 3 nhà máy thủy điện, 1 công ty sản xuất nước sạch (Nước khoáng Sơn Kim) và 2 đơn vị kinh doanh du lịch sinh thái. Mặc dù mới được thành lập hơn một năm, nhưng được sự quan tâm của Chính phủ, các bộ, ngành Trung ương và tỉnh Hà Tĩnh nên Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng Hà Tĩnh hoạt động rất hiệu quả. Bên cạnh đó, quỹ cũng đã tổ chức rà soát, thống kê, tham mưu cho UBND tỉnh phê duyệt danh sách các đối tượng sử dụng phải chi trả tiền DVMTR gồm: 3 cơ sở sản xuất thủy điện, 6 cơ sở sản xuất, kinh doanh nước sạch với 2 cơ sở kinh doanh dịch vụ du lịch và đã đàm phán ký kết hợp đồng ủy thác chi trả tiền DVMTR được 5/6 đơn vị với số tiền đạt 8,150 tỷ đồng.
Đồng thời, xác định diện tích, hiện trạng rừng trong lưu vực: Đã phê duyệt được 2 hồ sơ trong lưu vực của Nhà máy Thủy điện Hố Hô và Nhà máy Thủy điện Hương Sơn. Tổng diện tích lưu vực sử dụng đạt 25.624ha, tập trung 3 chủ rừng chính: Ban QLRPH Ngàn Phố (Hương Sơn) 3.402ha; Ban QLRPH Ngàn Sâu; Công ty Lâm nghiệp Chúc A (Hương Khê) 22.223ha; 3 xã Hương Lâm, Hương Liên, Hương Vĩnh (Hương Khê): 1.187ha.
Hướng dẫn 3 chủ rừng ký cam kết bảo vệ rừng với Sở Nông nghiệp và PTNT trên diện tích 24.437ha; hơn 130 hộ gia đình, cộng đồng dân cư thôn cũng đã ký cam kết bảo vệ rừng với UBND huyện Hương Khê 1.187ha. Bước đầu đã đưa lại kết quả khả quan, người dân cũng như các chủ rừng có lưu vực phấn khởi tham gia, thực hiện tốt công tác bảo vệ rừng.
Theo báo cáo từ Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng Hà Tĩnh, năm 2014, nguồn vốn của quỹ đạt gần 25 tỷ đồng, trong đó nguồn ngân sách tỉnh cấp bổ sung vốn điều lệ là 9 tỷ 700 triệu đồng, thu từ nguồn trồng rừng thay thế hơn 6 tỷ đồng, tiền chi trả DVMTR hơn 8 tỷ đồng…
Hà Tĩnh có diện tích rừng lớn nên công tác bảo vệ rừng gặp nhiều khó khăn. Trong khi nguồn ngân sách đầu tư cho công tác này còn ít; nguồn thu DVMTR lại thấp nên chưa thể đáp ứng được nhu cầu công tác bảo vệ rừng. Mức chi trả DVMTR giữa các lưu vực còn có sự chênh lệch giữa các loại rừng dịch vụ. Để đảm bảo nguồn thu chi, Nhà nước cần có hướng dẫn cụ thể việc giải ngân nguồn truy thu DVMTR từ năm 2011-2013, còn tồn quỹ chưa giải ngân được. Một số đơn vị sử dụng DVMTR nhận thức chưa đầy đủ, chưa làm tròn trách nhiệm trong việc thực hiện chi trả DVMTR như: Công ty Thủy điện Kẻ Gỗ…
Về nhiệm vụ và giải pháp thực hiện trong năm 2015, Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng Hà Tĩnh tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, phối hợp với Sở Nông nghiệp và PTNT, Sở Thông tin và Truyền thông, các cơ quan thông tin báo chí… để mọi đối tượng nhận thức rõ về trách nhiệm, chi trả tiền DVMTR, góp phần tích cực cho công tác bảo vệ rừng đạt hiệu quả cao. Tập trung thực hiện tốt nhiệm vụ trồng rừng thay thế năm 2015 đối với các chương trình dự án chuyển đổi mục đích sử dụng rừng theo Chỉ thị 02 của Thủ tướng Chính phủ. Đồng thời, tổ chức nghiệm thu giai đoạn hoàn thành công tác trồng rừng thay thế kế hoạch 2014-2105 theo quy định; tiếp tục thực hiện hoàn thành công tác giao đất, giao rừng đến từng hộ gia đình, nhằm phục vụ tốt nhiệm vụ bảo vệ rừng và thực hiện tốt chính sách chi trả DVMTR.
Nói về những khó khăn trước mắt trong thời gian tới, Phó giám đốc Nguyễn Công Tố mong muốn cấp trên có hướng dẫn cụ thể để đẩy nhanh việc áp dụng thu đối với các loại hình DVMTR còn lại (dịch vụ hấp thụ carbon của rừng, cung ứng bãi để nguồn thức ăn, con giống trong nuôi trồng thủy sản, nước công nghiệp) nhằm huy động tối đa nguồn thu phục vụ công tác BV-PTR bền vững.
Ông Tố cho rằng, nếu những yêu cầu trên được sự quan tâm của Trung ương, các bộ, ngành và tỉnh thì chắc chắn Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng Hà Tĩnh sẽ được nâng tầm và công tác bảo vệ - phát triển rừng bền vững sẽ đạt hiệu quả. (Kinh Tế Nông Thôn 27/4) đầu trang(
Lâm trường Hương Sơn là đơn vị quốc doanh được thành lập từ năm 1955, có vị trí địa lý thuận lợi, giáp với huyện Thanh Chương (Nghệ An), nước bạn Lào và các xã Sơn Hồng, Sơn Lĩnh. Sau nhiều lần đổi tên, năm 2008, UBND tỉnh Hà Tĩnh quyết định chuyển đổi thành Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp và Dịch vụ Hương Sơn.
Với nhiệm vụ chính là quản lý, bảo vệ trên 42.000ha rừng và đất lâm nghiệp, đồng thời phát triển rừng, khai thác chế biến nông - lâm sản, sản xuất nông - lâm kết hợp, sản xuất kinh doanh vật liệu xây dựng, trong suốt chặng đường lịch sử 60 năm xây dựng và phát triển, dưới sự lãnh đạo,chỉ đạo của các cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương, doanh nghiệp đã được Đảng, Nhà nước 2 lần phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Anh hùng Lao động trong thời kỳ đổi mới, được Thủ tướng Chính phủ nhiều năm tặng cờ thi đua xuất sắc của ngành lâm nghiệp.
Trong công cuộc đổi mới, Công ty luôn thực hiện nghiêm chỉnh các chính sách quản lý sử dụng đất đai. Toàn thể cán bộ cốt cán, công nhân viên và người lao động đã học tập Nghị quyết 28-NQ/TW của Bộ Chính trị, Nghị định 200/2004/NQ-CP của Chính phủ, Luật Đất đai 2003, 2013, Luật Bảo vệ và Phát triển rừng…; đồng thời tổ chức xây dựng phương án đổi mới nông - lâm trường quốc doanh theo tinh thần Nghị định 200/2004/NĐ-CP trình các cấp thẩm quyền phê duyệt.
Với diện tích rừng và đất lâm nghiệp ban đầu được Nhà nước giao quản lý sử dụng là 42.097ha, sau khi thực hiện chủ trương giao đất, khoán rừng cho người dân trong vùng và các tổ chức, đến nay, Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp và Dịch vụ Hương Sơn chỉ còn 19.755,1ha rừng tự nhiên trên 19 tiểu khu, trong đó đất rừng phòng hộ đầu nguồn là 6.190,3ha, đất rừng sản xuất 13.555,3ha. Sau khi hoàn tất thủ tục chuyển giao, Công ty đã thực hiện đầy đủ các quy định về quản lý sử dụng, quy hoạch, đo đạc cắm mốc. Hiện, Công ty đang làm quy trình xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và rừng lâm phần mình quản lý.
Ông Lê Tiến Cát, Giám đốc Công ty, tâm sự, hơn 60 năm trưởng thành và phát triển, với truyền thống bảo vệ và phát triển rừng bền vững, Công ty luôn được Bộ Nông nghiệp và PTNT ghi nhận, đánh giá là một trong những đơn vị dẫn đầu cả nước về quản lý, phát triển rừng có hiệu quả, bền vững. Mặc dù thời tiết khí hậu ngày càng khắc nghiệt, nạn phá rừng ngày một gia tăng nhưng Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp và Dịch vụ Hương Sơn luôn giữ được độ che phủ rừng đạt trên 95%, tạo việc làm cho cộng đồng dân cư sống ven rừng và tham gia cùng chính quyền bảo vệ rừng.
Với tổng doanh thu 230,542 tỷ đồng, nộp ngân sách 28,542 tỷ đồng, nộp nghĩa vụ cho người lao động 19,218 tỷ đồng, đầu tư lại cho rừng 28,208 tỷ đồng, lợi nhuận Công ty đạt được là 2,426 tỷ đồng, đảm bảo việc làm và thu nhập bình quân cho 423 lao động. Nhờ sự đóng góp của Công ty, trong những năm qua, tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn luôn được giữ vững.
Bên cạnh những thành công đạt được, Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp và Dịch vụ Hương Sơn vẫn đang gặp phải những khó khăn nhất định như: Chưa quan tâm đúng mức việc quy hoạch sử dụng đất, hiệu quả sử dụng đất còn thấp, năng lực quản lý đất đai, tài nguyên rừng chưa đáp ứng nhu cầu; việc giao khoán đất lâm nghiệp trước đây phần nào đã để lại nhiều bất cập cho công ty, dẫn đến hiệu quả sản xuất kinh doanh chưa tương xứng với tiềm năng đất đai hiện có.
Để khắc phục khó khăn và hạn chế trên, Công ty đã đề ra một số giải pháp trong thời gian tới, đó là: duy trì, củng cố, phát triển và tái cơ cấu công ty lâm nghiệp có diện tích rừng sản xuất là rừng tự nhiên chưa được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt; phù hợp các nguyên tắc, tiêu chí sắp xếp các công ty lâm nghiệp, phù hợp xu thế quản lý, sử dụng rừng theo cơ chế chính sách mới; không phát sinh tăng biên chế,...
Để thực hiện tốt chính sách pháp luật về quản lý sử dụng đất đai, Công ty đã đưa ra những đề xuất, sửa đổi bổ sung chính sách liên quan đến giao đất, giao rừng, thuê rừng, hưởng lợi từ rừng và khai thác tiềm năng, khuyến khích thu hút đầu tư, góp phần bảo vệ môi trường, đảm bảo chính sách phụ cấp cho lực lượng cán bộ, công nhân; tập trung ưu tiên hoàn thiện cơ sở hạ tầng, hệ thống đường lâm nghiệp. Đồng thời, tập trung giải quyết vấn đề định giá rừng để chủ rừng thực sự có trách nhiệm với khối tài sản rừng được giao quản lý và khi đó việc công nhận đăng ký, chuyển nhượng, tặng, cho, thế chấp, bảo lãnh, góp vốn, thừa kế quyền sử hữu rừng mới có cơ sở để thực hiện.
Cũng theo ông Cát, Nhà nước cần có chính sách đặc thù hoặc phụ cấp cho lực lượng cán bộ, công nhân bảo vệ rừng. Bởi hiện nay, công việc này tương đối phức tạp, nguy hiểm nhưng chế độ tiền lương của lực lượng này lại quá thấp. Cần bố trí kinh phí đầu tư cho công tác bảo vệ và phát triển rừng vì hạ tầng lâm nghiệp miền núi hết sức yếu kém, lạc hậu, nhất là hệ thống đường lâm nghiệp. Đây là một trong những nguyên nhân kìm hãm sự phát triển của lâm nghiệp cũng như phát triển kinh tế của đồng bào vùng núi. Vì thế, Nhà nước cần có cơ chế ưu đãi tín dụng vay vốn lãi suất thấp, thời gian dài cho phù hợp chu kỳ sản xuất, kinh doanh đối với lâm nghiệp cả nước nói chung, Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp và Dịch vụ Hương Sơn nói riêng.
Trong quá trình hoạt động của mình, lâm nghiệp Hà Tĩnh đã chuyển hướng từ lâm nghiệp truyền thống sang phát triển lâm nghiệp xã hội, góp phần không nhỏ trong việc xóa đói giảm nghèo, nâng cao thu nhập cho người dân.
Với chặng đường 60 năm xây dựng, phát triển bền vững, hy vọng Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp và Dịch vụ Hương Sơn sẽ luôn phát huy bề dày truyền thống lịch sử, vượt qua mọi khó khăn thử thách, góp phần xây dựng Hà Tĩnh ngày càng giàu mạnh, cho rừng Hương Sơn mãi xanh. (Kinh Tế Nông Thôn 27/4) đầu trang(
Hiện nay, hầu hết các nhà máy thủy điện vừa và nhỏ trên địa bàn tỉnh Sơn La chưa thực hiện nghĩa vụ nộp tiền về Quỹ Bảo vệ và phát triển rừng tỉnh theo quy định, với tổng số nợ khoảng trên 50 tỷ đồng.
Ông Lương Thái Hùng, Giám đốc Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh Sơn La vừa cho biết, hiện nay hầu hết các nhà máy thủy điện vừa và nhỏ trên địa bàn tỉnh chưa thực hiện nghĩa vụ nộp tiền về Quỹ Bảo vệ và phát triển rừng tỉnh theo quy định với tổng số kinh phí các đơn vị đang nợ khoảng trên 50 tỷ đồng. Điều này gây ảnh hưởng không nhỏ đến việc triển khai nhiệm vụ phát triển rừng.
Nguyên nhân là do một số đơn vị ý thức chưa cao, mặt khác hiện nay các bộ, ngành Trung ương chưa ban hành hướng dẫn cụ thể về chế tài xử lý đối với các đơn vị sử dụng dịch vụ môi trường rừng không thực hiện nghĩa vụ chi trả tiền, hoặc chi trả chậm so với quy định.
Sơn La là tỉnh nằm ở vị trí trung tâm Tây Bắc, có diện tích đất quy hoạch cho lâm nghiệp hơn 934.000 ha, chiếm 65% diện tích tự nhiên toàn tỉnh và chiếm 40% diện tích rừng 4 tỉnh Tây Bắc. (Thời Báo Tài Chính VN 27/4) đầu trang(
Được UBND tỉnh Đắk Lắk ký quyết định cho thuê đất để trồng rừng và trồng cao su, nhưng nhiều Cty chây ì không triển khai thực hiện hoặc triển khai không đúng với cam kết. Điều này đã gây ra lãng phí lớn.
Tháng 7/2010, UBND tỉnh Đắk Lắk quyết định cho Cty Cổ phần Đầu tư xây dựng Tân Phú Hưng (tại xã Ea Sol, huyện Ea H’leo) khai hoang 371,9ha đất để trồng cao su.
Theo tiến độ trong dự án đầu tư, Cty sẽ trồng hết diện tích cao su theo quy hoạch vào trong 2 năm 2010 và 2011. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại, Cty chỉ mới trồng được 26ha cao su, hầu hết diện tích còn lại đều bị xâm canh, lấn chiếm.
Tháng 12/2012, Cty Cổ phần Cao su Phú Riềng Kratie (tại xã Cư M’lan, huyện Ea Súp) được UBND tỉnh cho thuê đất, thuê rừng trồng thí điểm 100ha cao su. Thế nhưng đến nay, Cty vẫn chưa triển khai trồng cao su như kế hoạch.
Trong khi đó, một số Cty nhận đất để trồng rừng bằng cây keo lai nhưng lại sử dụng đất theo mục đích khác.
Cty TNHH Thương mại và sản xuất Lộc Phát (tại tiểu khu 106, xã Ea Hiao, huyện Ea H’leo) và Cty Cổ phần Địa ốc Thái Bình Phát (tại tiểu khu 267, 268 xã Ea Bung, huyện Ea Súp) thay vì trồng rừng như cam kết lại triển khai trồng cà phê và sắn. Trước tình hình trên, UBND tỉnh đã nhiều lần có văn bản yêu cầu 2 Cty khắc phục trồng lại rừng trên diện tích đã trồng cà phê, sắn sai mục đích nhưng Cty vẫn cố tình không thực hiện.
Đầu năm 2012, Cty TNHH Anh Quốc (tại tiểu khu 239, xã Cư M’lan, huyện Ea Súp) hoàn thành việc trồng thí điểm 100ha cao su trên diện tích đất tỉnh cho thuê. Dù vậy, theo ý kiến của địa phương, hiện nay Cty TNHH Anh Quốc có biểu hiện thiếu năng lực để tiếp tục thực hiện dự án.
Năm 2013, UBND tỉnh tổ chức kiểm tra, kết quả cho thấy, tại dự án của Cty này nhiều diện tích cao su sinh trưởng kém, tỉ lệ chết tương đối cao do bị ngập úng và bị chết khô do tỉa cành không đúng kỹ thuật, đầu tư chăm sóc chưa đúng mức.
Đến nay, tình trạng trên của Cty vẫn chưa được khắc phục. Diện tích cao su bị cháy 27ha, còn lại khoảng 30ha sinh trưởng kém, không có khả năng phục hồi do Cty đã ngừng chăm sóc từ đầu năm 2014.
Trước những sai phạm trên, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh đã đề nghị UBND tỉnh giao Sở Tài nguyên & Môi trường lập các thủ tục để thu hồi đất của các Cty trên.
Nghiêm trọng hơn, một số Cty đang chờ UBND tỉnh xem xét hồ sơ nhưng lại tự ý khai hoang trái phép. Điển hình như Cty TNHH 27/7 (tại xã Ea Bung, huyện Ea Súp) được UBND tỉnh quyết định cho thuê đất, thuê rừng vào tháng 7/2012. Tháng 10/2012, hồ sơ thiết kế kỹ thuật cải tạo rừng của Cty được Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn thẩm định, trình UBND tỉnh xin chủ trương xử lý gỗ bài thải trên diện tích cải tạo rừng. Tuy nhiên, trong thời gian chờ UBND tỉnh xem xét giải quyết, Cty tự ý khai hoang trái phép 38,66ha trong diện tích quy hoạch cải tạo rừng khi chưa được các cấp thẩm quyền cho phép và tiến hành trồng 24,43ha cao su, 2ha điều.
Cty Cổ phần Bảo Ngọc (tại tiểu khu 235, 237 xã Ea Bung, huyện Ea Súp) cũng vi phạm trong việc tự ý san ủi 7ha rừng quản lý bảo vệ.
Cty Cổ phần Xây dựng thương mại Đại Hưng (tại tiểu khu 225 xã Ia R’vê, huyện Ea Súp) cũng tự ý cày xới hơn 57ha rừng và đất rừng trong diện tích quy hoạch cải tạo rừng khi chưa được cấp có thẩm quyền cho phép. Đối với các Cty này, hiện Hạt Kiểm lâm huyện Ea Súp đã trưng cầu giám định thiệt hại, khởi tố vụ án chuyển cơ quan công an xử lý. (Thanh Tra 28/4) đầu trang(
Cty Cao su Hà Tĩnh là đơn vị thành viên thuộc Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam, được thành lập từ năm 1997. Cty có trách nhiệm quản lý, sử dụng hơn 13 ngàn ha rừng và đất lâm nghiệp.
Sau hơn 10 năm xây dựng, phát triển đến nay Cty có tổng diện tích trên 7.000 ha cao su đứng, trong đó số diện tích đưa vào khai thác trên 2.000 ha, sản lượng mủ đạt từ 1,4-1,8 tấn/ha. Ngoài sự nghiệp phát triển cao su, Cty còn phát triển thêm các loài cây lâm nghiệp, cây nguyên liệu, phát triển các mô hình kinh tế khác như kinh doanh xăng dầu, sản xuất gạch nung tuynen, mô hình chăn nuôi bò, lợn, gà… tạo việc làm ổn định cho gần 2.000 cán bộ công nhân viên (CBCNV) với hơn 500 hộ gia đình nông dân nhận khoán, chăm sóc bảo vệ vườn cây.
Ông Nguyễn Khánh Toàn- Phó Tổng Giám đốc, phụ trách Cty tâm sự: Mặc dầu khó khăn chồng lên khó khăn, nhưng với sự đồng lòng chia sẻ của CBCNV, sự đoàn kết trong nội bộ lãnh đạo, đặc biệt là sự quan tâm của lãnh đạo Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam, lãnh đạo tỉnh Hà Tĩnh, Công ty đang từng bước ổn định, đi vào hoạt động có hiệu quả. Với sự cố gắng vươn lên của cả tập thể đơn vị, chắc chắn Công ty Cao su Hà Tĩnh sẽ vượt qua mọi thử thách khó khăn, để tiếp tục xây dựng và phát triển Cty bền vững hơn. (Nông Nghiệp VN 28/4) đầu trang(
NHÌN RA THẾ GIỚI
Trung tâm khẩn cấp của Ukraine đã kêu gọi người dân tại các khu vực xung quanh nhà máy điện hạt nhân Chernobyl giữ bình tĩnh, khi một vụ cháy rừng đang lan rộng bất chấp nỗ lực từ các đội cứu hộ. Hôm nay, hàng loạt tờ báo địa phương đã đồng loạt đăng tải thông tin cháy rừng xung quanh Chernobyl.
“Mức độ bức xạ nền vẫn ở mức bình thường…đừng hoảng sợ! Mọi thứ đều nằm trong tầm kiểm soát của các cơ quan chức trách,” người đứng đầu trung tâm khẩn cấp Ukraine, Zoryan Shkiryak, phát biểu trên các phương tiện truyền thông địa phương, với mục đích trấn an người dân. Ông cho biết hiện tình hình vẫn nằm trong tầm kiểm soát của chính quyền, mặc dù vụ cháy vẫn tiếp tục lan rộng.
Nhiều người cho rằng vụ cháy tại khu vực bị ô nhiễm do tai nạn của nhà máy điện hạt nhân Chernobyl sẽ khiến mức độ phóng xạ tăng cao trở lại. Người dân lo ngại bụi phóng xạ sẽ di chuyển cùng với khói lan đến các khu vực mới, làm tăng nguy cơ ung thư cho cư dân tại đây.
Năm 1986, một khu vực có bán kính 30km xung quanh nhà máy điện hạt nhân cũ dưới thời Liên Xô đã được chính quyền phong tỏa, và tiến hành sơ tán mọi người dân ra khỏi nơi nguy hiểm. Theo nghiên cứu cho biết, thành phần đất và mức độ phóng xạ tại đây đã vượt quá tiêu chuẩn ô nhiễm phóng xạ của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế. Thủ tướng Ukraine Arseniy Yatsenyuk khẳng định đám cháy đã được kiểm soát và dập tắc tại một số địa điểm cách nhà máy 20km, báo chí địa phương đưa tin.
Trước đó, Tổ chức môi trường Greenpeace vào hôm thứ Tư bày tỏ lo ngại rằng chính phủ Ukraine có thể đã hạ thấp mức độ của đám cháy. Thông tin cho biết, ngọn lửa hiện đã thiêu cháy 400 ha đất trồng, các khu vực ảnh hưởng bao gồm cả rừng, đầm lầy và một số thành phần rừng khác.
Thảm họa điện hạt nhân Chernobyl đã gây ra cái chết cho ít nhất 28 người liên quan đến bệnh do bức xạ phóng xạ gây ra, tăng tỷ lệ ung mắc bệnh ung thư lên gấp nhiều lần tại các khu vực xung quanh nhà máy điện hạt nhân và Belarus. Ngoài ra, một diện tích lớn đất đai cũng bị ôi nhiễm do thảm họa gây ra.
Nhà khoa học Nikolaos Evangeliou nhận xét, cháy rừng tại các địa điểm xung quanh nhà máy điện hạt nhân Chernobyl sẽ tăng độ ôi nhiễm và rủi ro cho người dân. Ông Evangeliou nhận định: “Một thảm họa hạt nhân mới sắp diễn ra, tuy nhiên rủi ro do bức xạ là không đáng kể”. (Một Thế Giới + Thanh Niên + Tin Tức 30/4; VOV + Tuổi Trẻ 29/4) đầu trang(
Thảm họa hạt nhân năm 1986 tại Chernobyl từng làm hơn 330.000 người dân phải sơ tán. Gần 30 năm sau, nơi đây đã trở thành “nhà” của nhiều động vật hoang dã và là địa điểm nghiên cứu mức độ phơi nhiễm phóng xạ của các nhà khoa học.
Những camera tự động được đặt tại Vùng cấm Chernobyl (Chernobyl Exclusion Zone), Ukraine đã hé mở nhiều bí mật về cuộc sống thiên nhiên hoang dã nơi đây. Dự kiến trong năm 2015, các camera sẽ được đặt tại 84 địa điểm khác nhau. Các nhà khoa học sẽ sử dụng thông tin từ những thiết bị này để xác định những loài động vật đi qua khu vực và nơi chúng lựa chọn để cư ngụ lâu dài. Trong ảnh, một con sói xám đang quan sát xung quanh tại Vùng cấm Chernobyl.
Mạng lưới camera sẽ giúp các nhà khoa học lựa chọn những cá thể phù hợp để cài những chiếc đai cổ có lắp máy đo nồng độ phơi nhiễm phóng xạ. "Chúng tôi cần tìm những con vật đi qua nhiều khu vực có nồng độ ô nhiễm khác nhau, Mike Wood, trưởng dự án từ Đại học Salford, Anh giải thích. "Vì vậy, chúng tôi sẽ chọn một số động vật lớn, ví dụ như chó sói. Cách động vật di chuyển qua khu vực thực sự có ảnh hưởng đến mức phơi nhiễm phóng xạ của chúng". Trong ảnh, bầy sói đi qua vùng cấm, chúng dường như thích nghi tốt với môi trường có ít sự tác động của con người.
Ngựa Przewalski, loài động vật có nguy cơ tuyệt chủng, được thả vào vùng cấm trong một chương trình bảo tồn sinh vật. Tiến sỹ Wood nhận xét "loài ngựa này thích nghi khá tốt với cuộc sống ở đây. Chúng di chuyển theo đàn lớn".
Dự án của Wood thuộc một nghiên cứu kéo dài trong 5 năm mang tên Di chuyển, Phơi nhiễm, Hậu quả (TREE), nhằm "tăng độ chính xác trong việc ước tính nguy cơ phơi nhiễm phóng xạ của con người và động vật hoang dã, và giảm tải những tính toán không cần thiết".
Cuối năm ngoái, một cộng sự của Wood là Sergey Gashchak ghi lại những hình ảnh cho thấy loài gấu nâu có mặt tại khu vực này. Tuy nhiên, các nhà khoa học không đeo đai cổ đo phóng xạ cho loài này vì hiếm khi thấy chúng xuất hiện.
Việc cài đai cổ cho những động vật nhỏ như cáo cũng có nhiều hạn chế vì các nhà nghiên cứu sẽ phải giảm tải kích cỡ pin của bộ đo. Trong khi đó, để bắt được động vật lớn, họ sẽ phải sử dụng súng gây mê. "Có khó khăn trong việc dùng súng ở Ukraine. Chúng tôi cần có thêm giấy phép để sử dụng tại đây", Tiến sỹ Wood nói.
Các nhà khoa học chủ yếu sử dụng mồi nhử để bẫy động vật vào lồng, sau đó cài đai cổ và kiểm tra sức khỏe cho các cá thể trước khi thả chúng về rừng.
Săn bắn bất hợp pháp cũng là một vấn nạn tại Vùng cấm Chernobyl. Trong hình, một con nai sừng tấm bị những tên săn trộm làm bị thương chân trước.
Tiến sỹ Wood nói rằng nhóm của ông cũng phải xét đến hoạt động săn bắn phi pháp khi lựa chọn loài vật để đeo đai cổ. Ông giải thích rằng nếu những cá thể mang đai bị giết thì dữ liệu thu được sẽ bị hạn chế hoặc thậm chí sẽ mất đi. Trong ảnh là một con hoẵng trong khu vực.
"Một con linh miêu cách bạn chỉ 18-25 m thôi nhưng bạn chưa chắc nhìn thấy nó. Màu lông giúp chúng ngụy trang rất tốt trong môi trường này", ông Wood nói. (VnExpress 30/4) đầu trang(
Cựu kỹ sư NASA Lauren Fletcher vừa đưa ra ý tưởng BioCarbon Engineering - dùng đội máy bay drone để trồng rừng trên quy mô công nghiệp với năng suất 1 triệu cây mỗi năm. Theo đó, đội dronesẽ tự động thu thập dữ liệu, lên kế hoạch khu vực trồng, sau đó bắn hạt giống từ trên cao xuống theo mô hình đã dựng sẵn nhằm tối đa hóa năng suất trồng. Đây hứa hẹn sẽ là một trong những biện pháp tốt nhằm giải quyết vấn đề chặt phá rừng vô tội vạ như hiện nay, đồng thời vẫn đảm bảo nguồn nguyên liệu cần thiết phục vụ nhu cầu của con người.
Theo ước tính, đội robot máy bay drone nói trên sẽ trồng được 1 triệu cây xanh mỗi năm mà không cần phải sử dụng quá nhiều nguồn nhân lực. Cách làm này cho phép trồng rừng trên quy mô công nghiệp nhanh hơn nhưng vẫn đảm bảo giá thành thấp. Hơn nữa, Fletcher cho rằng mục tiêu cuối cùng ở đây là càng tối thiểu hóa chi phí trồng cây càng tốt và theo tính toán của ông, phương pháp trồng cây bằng drone có thể giảm tới 15% so với cách làm truyền thống.
Vậy drone sẽ làm điều đó như thế nào? Không phải là nó vừa bay vừa rải hạt giống cây vung vãi xuống bên dưới. Thay vào đó, những cỗ máy này sẽ liên tục bay và thu thập dữ liệu về bản đồ địa hình, thổ nhưỡng,… và thông tin về các loài động vật đang sinh sống tại khu vực cần trồng cây. Cuối cùng là hình thành nên những vùng có "tiềm năng phục hồi". Ngay khi khu vực tiềm năng được xác thực và được xử lý để đủ điều kiện trồng cây, drone sẽ hình thành nên mô hình bố trí cây tối ưu để áp dụng trong thực tế. Và cuối cùng, những chiếc drone sẽ bắn hạt giống từ trên cao xuống đất với tốc độ 10 hạt/phút.
Tuy nhiên, công việc của đội drone vẫn chưa dừng lại ở đó. Chúng sẽ tiếp tục quan sát theo dõi quá trình lớn lên của những đám cây và cả hệ sinh thái gần đó theo thời gian. Một mặt, điều này giúp các nhà quản lý có thể theo dõi sát sao quá trình phát triển của cây để có biện pháp xử lý kịp thời. Mặt khác các dữ liệu này sẽ được lưu trữ để có thể hoàn thiện, cải tiến những dự án trong tương lai. Toàn bộ quá trình này được gọi là "trồng chính xác", cho phép có thể triển khai khôi phục rừng, hoặc trồng cây trên quy mô công nghiệp nhằm khai thác mà vẫn đảm bảo an toàn với hệ sinh thái tại khu vực đó.Có thể nói, kỹ thuật dùng drone để trồng rừng là một giải pháp tốt ở hiện tại để "trồng và phá rừng". Tuy nhiên, suy cho cùng đây cũng là một giải pháp mang tính tình thế hơn là biện pháp lâu dài. Suy cho cùng thì việc phá rừng lấy gỗ vẫn là hành động tàn phá hệ sinh thái và thay vì dùng drone để tái trồng cây với thời gian nhanh chóng, hiệu suất cao, chúng ta nên tìm cách tối ưu hơn để giảm thiểu nhu cầu phá rừng trên quy mô lớn nhằm bảo vệ hành tinh xanh của chúng ta. (Tinh Tế 3/5)đầu trang( ./.
Biên tập: Hương Giang
|
|||