Đất Việt 12/3, tr8 tiếp tục có kỳ tiếp theo về việc dãy Trường Sơn đang bị tàn phá.

Bài báo cho biết: Lối khai thác “tiểu nông” đã khiến cho suốt dãy Trường Sơn xuất hiện nhiều dự án chuyển đổi rừng sang trồng cây cao su, cây lấy gỗ, cây công nghiệp. Rừng bị tàn phá đẩy kịch bản tác động xấu của biến đổi khí hậu đến gần hơn…

“Chỉ cần một nửa trong tổng số 11 triệu ha rừng Trường Sơn là cây thân gỗ thì mõi năm đã bẫy giữ được 22 - 25 triệu tấn CO2, giảm đáng kể hiệu ứng nóng lên toàn cầu. Nhưng không phải ai cũng thấy điều đó”, TS Nguyễn Đình Hòe - Giảng viên Kinh tế môi trường Đại học Quốc gia Hà Nội, nhận định.

Với những nghiên cứu, thống kê và kinh nghiệm của một người đi gần khắp dãy Trường Sơn từ Bắc tới Nam, TS Hòe có đầy đủ bằng chứng của việc phát triển thiếu bền vững qua những hành xử với dãy núi này. Ông nêu, các dự án chuyển đổi rừng sang trồng cây cao su, cây lấy gỗ, cây công nghiệp hiện nay đã làm lãng phí giá trị hệ sinh thái rừng.

Đơn cử, chương trình chuyển đổi hơn 100 ha rừng tự nhiên sang trồng rừng kinh tế tại Tây Nguyên với lối suy nghĩ rừng chỉ là để lấy gỗ, thấy rừng nghèo thì chặt đi trồng cây khác. Đây là cách suy nghĩ quá đơn giản. Trên vùng Tây Nguyên và vùng đất dốc, giá trị dịch vụ hệ sinh thái từ rừng lớn hơn rất nhiều so với giá trị kinh tế.

“Suốt dãy Trường Sơn, các doanh nghiệp thấy vàng là đào, thấy than cũng tận thu, rừng thì chặt đi mà không biết hậu quả sẽ thế nào. Đây là sự phát triển của anh “tiểu nông làm kinh tế”, mỗi bộ ngành có cái nhìn của anh “tiểu nông” khiến dãy Trường Sơn bị “bóc lột” tan hoang”, TS Hòe lo lắng.

Theo dự báo kịch bản xấu nhất, biến đổi khí hậu cuối thế kỷ 21 có thể làm 22 triệu dân Việt Nam sống ven biển mất nơi cư trú. TS Hòe phân tích, dãy Trường Sơn tạo ra tính ì của nền khí hậu địa phương làm chậm các tác động tiêu cực do biến đổi khí hậu tạo ra. Thảm rừng trên Trường Sơn làm chậm và giảm nhẹ quá trình lũ lụt, làm hạn chế sự tàn phá của các cơn bão, làm chậm quá trình khô hạn hóa. Hoạt động nâng liên tục của nền địa chất hiện đại trong phạm vi Trường Sơn (trừ các vùng cửa sông) góp phần giảm thiểu hay thậm chí triệt tiêu hiểm họa nước biển dâng cao ở nhiều địa phương ven biển Miền Trung.

GS TSKH Đặng Huy Huỳnh - Hội Bảo vệ Thiên nhiên và môi trường Việt Nam kiến nghị, Chính phủ, Bộ TN - MT, Bộ NN - PTNT, Bộ Công thương và các địa phương cần quan tâm đến các giải pháp về chính sách đầu tư về nguồn tài chính và nguồn nhân lực để rà soát, củng cố và quy hoạch mở rộng hệ thống các khu bảo tồn thiên nhiên và Vườn quốc gia trên dãy Trường Sơn.

Đặc biệt vấn đề quy hoạch sử dụng đất ở Tây Nguyên, trước sự phát triển nhanh diện tích trồng cây cao su, cũng như xây dựng các công trình thủy điện hiện nay ở Tây Nguyên.

Dù rằng đã có chủ trương của Thủ tướng, nhưng để thực hiện cũng cần có khảo sát phân tích để quy hoạch đồng bộ hoàn chỉnh một cách tổng thể, trong khi chưa có được sự xem xét thấu đáo giữa lợi và hại việc chuyển một diện tích khá lớn rừng gọi là nghèo kiệt, trong đó có xâm phạm đến diện tích của một số khu bảo tồn thiên nhiên và vườn quốc gia trên dãy Trường Sơn để trồng cao su, hoặc làm thủy điện, trong bối cảnh của biến đổi khí hậu ngày càng rõ nét ở các tỉnh Nam Trung Bộ và Tây Nguyên. (Đất Việt 12/3, tr8)

Năm nay, do mùa khô đến sớm nên công tác giữ rừng Bảy Núi (thuộc huyện Tịnh Biên và Tri Tôn) càng được thực hiện nghiêm ngặt. Hiện bà con cũng đang nỗ lực cùng các ngành chức năng tích cực giữ màu xanh cho những cánh rừng

Theo anh Lê Thành Công - Hạt trưởng Hạt kiểm lâm huyện Tịnh Biên, năm nay mùa nắng đến sớm, nên rừng đã khô nhanh, nếu không cẩn thận sẽ phát hỏa rất nguy hiểm. Sự lo lắng của anh Công là hoàn toàn có cơ sở khi những cánh rừng phòng hộ khu vực đồi núi lá cây đã ngả màu, trơ trụi cành khô.

Trước tình trạng đó, công tác phòng chống cháy rừng đang được đặc lên hàng đầu. Song song đó là công tác tuyên truyền bằng nhiều hình thức, vận động nhân dân trong cộng đồng đề cao ý thức cảnh giác và thực hiện đúng theo Quy chế "Bảo vệ phát triển rừng".

“Đến thời điểm này, các mạch nước ngầm ở khu vực Bảy Núi đã khô cạn, cây rụng lá nhiều. Cháy có thể xảy ra cháy bất cứ lúc nào. Chúng tôi đã triển khai lực lượng ở các xã và thành lập Ban chỉ huy phòng chống cháy để kịp thời triển khai lực lượng khi cháy xảy ra”. Anh Lê Thành Công cho biết.

Theo ông Lương Văn Liếng - Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm An Giang, 2 huyện Tri Tôn, Tịnh Biên đã củng cố, bổ sung các thành viên ban chỉ huy và triển khai phương án bảo vệ rừng mùa khô 2009-2010 với phương châm "4 tại chỗ". Ông Liếng cũng nhấn mạnh đến vai trò của bà con Khmer rất quan trọng vì những khu vực này là nơi sinh sống của bà con. Do đó, lực lượng kiểm lâm kết hợp với các đoàn thể địa phương đẩy mạnh vận động, tuyên truyền để bà con cùng tham gia bảo vệ rừng.

Vùng Bảy Núi hiện có hơn 6.800 ha rừng trọng điểm, tại khu vực rừng ở núi Cấm, núi Sam, núi Dài và Phú Cường có khả năng gây cháy lúc cao điểm mùa khô… Trong đó, tại các Trạm Kiểm lâm ở khu vực Bảy Núi, trọng điểm như An Tức, Lương Phi, Lê Trì… lực lượng phòng chống cháy rừng luôn túc trực, sẵn sàng bảo vệ rừng và tiến hành cấm trại 100%. Các địa phương cũng tăng cường công tác tuyên truyền, vận động để bà con đề cao ý thức cảnh giác trong từng phum, sóc. (Theo VOV News 11/3)

Ban quản lý rừng phòng hộ (BQL) huyện Thanh Chương đang hoàn tất thủ tục để di chuyển con voi sống ở cơ quan này gần 40 năm ra Hà Nội.

Theo ông Hồ Văn Hải - Trưởng BQL thì năm 1976, Lâm trường huyện Thanh Chương (giờ là BQL) được nhận 2 con voi (một đực, một cái), phục vụ cho việc kéo gỗ.

Tuy nhiên năm 1991 vì một nguyên nhân khách quan, voi đực bị chết. Voi cái sống “độc thân” đến bây giờ. Mấy năm gần đây, BQL không có chức năng khai thác gỗ nữa nên voi trở nên… “thất nghiệp”.

“Một ngày con voi này ăn 10kg gạo, 2kg muối và 2kg đường. Hiện không còn sử dụng voi vào mục đích gì nên chúng tôi đang đề nghị tỉnh Nghệ An và Nhà nước để cho con voi này ra Hà Nội. Hiện một Cty ở Hà Nội đã có công văn xin được nhận con voi này, nhưng chúng tôi đang chờ ý kiến của cấp trên”, ông Hải cho hay.

Được biết hiện con voi đang được Đội quản lý rừng phòng hộ Rào Con (ở Thác Liếp, xã Thanh Sơn mới) cách trung tâm huyện Thanh Chương hơn 40 cây số chăm sóc…(Nông Nghiệp Việt Nam 12/3)

Ðồng bào dân tộc thiểu số tại chỗ ở miền núi tham gia dự án trồng rừng thay thế nương rẫy - thuộc dự án trồng mới năm triệu ha rừng, tỉnh Phú Yên sẽ được trợ cấp gạo trong bảy năm kể từ khi bắt đầu triển khai phát dọn thực bì trồng rừng. Ðó là nội dung Quy định số 253/2010 vừa được tỉnh Phú Yên ban hành.

Theo đó, đối tượng áp dụng là đồng bào dân tộc thiểu số tại chỗ ở miền núi, đang cư trú hợp pháp tại địa phương, tự nguyện chuyển đổi đất nương rẫy sang trồng rừng phòng hộ, trồng rừng sản xuất.

Mức trợ cấp như sau: Ðối với những hộ gia đình có số người nhiều nhưng tham gia chuyển đổi diện tích nương rẫy ít, mức trợ cấp gạo được tính theo diện tích nương rẫy thực tế chuyển đổi (mỗi ha 700 kg/năm); Ðối với những hộ gia đình có số người ít nhưng tham gia chuyển đổi với diện tích nương rẫy nhiều, mức trợ cấp gạo tính theo khẩu 10 kg/người/tháng.

Việc hỗ trợ gạo được quy ra tiền để hộ gia đình tự mua lương thực tại địa phương, loại gạo chọn để quy đổi ra tiền là gạo tẻ thường, giá gạo được tính theo giá thị trường tại thời điểm quy đổi để cấp phát cho hộ gia đình. Ðịnh kỳ cấp phát ba tháng một lần (tháng đầu của quý) tại thôn, buôn nơi hộ gia đình tham gia trồng rừng cư trú. (Nhân Dân 12/3)

10/3, Trường Cán bộ Quản lý NN-PTNT II (TP.HCM) đã tổ chức sơ kết thực hiện Quyết định số 1187 của Bộ trưởng Bộ NN&PTNT vè đào tạo, bồi dưỡng công chức Kiểm lâm và Chủ rừng giai đoạn 2006-2010.

Trong 3 năm qua (2006-2009), Cục Kiểm lâm đã phối hợp với các Trường Cán bọ quản lý NN-PTNT Ivà II tổ chức 65 lớp đào tạo, bồi dưỡng cho 2.843 học viên là cán bộ, công chức, viên chức kiểm lâm.

Trong đó, 1,2% học viên được đào tạô trên đại học, 78% đại học, 18% trung cấp và 2,8% so cấp. Kết quả, có 11,7% học viên đạt loại giỏi, 78,2% học viên đạt loại khá và 10,1% học viên đạt trung bình.

Sau 3 năm triển khai thực hiện chương trình 1187, ngoài những mục tiêu đạt được so với kế hoạch hàng năm của ngành kiểm lâm, nhiều mục tiêu khác còn vượt kế hoạch đề ra…(Nông Nghiệp Việt Nam 12/3, tr12)

Hiện nay, trên địa bàn tỉnh Đăk Lăk, tỉnh trạng khai thác, vận chuyển gỗ đang diễn ra rất phức tạp. Các lực lượng chức năng, có thẩm quyền đã tăng cường kiểm tra, phát hiện, bắt giữ nhiều vụ thu về lượng gỗ rất lớn.

Tuy nhiên, phần lớn số gỗ này khi đem về các trụ sở, cơ quan tạm giữ thì thường phải để ngoài trời, mưa nắng làm gỗ bị nứt, mọt, xuống cấp nhanh chóng, gây lãng phí tài nguyên rừng. (Công An Nhân Dân 12/3, tr13)

Tại các huyện miền núi tỉnh Phú Yên đang báo dộng đỏ về nạn phá rừng trồng sắn, bởi giá sắn trên thị trường hiện đang lên rất cao.

Rất nhiều diện tích rừng phòng hộ đã bịi phá để trồng sắn. Dân thấy lợi làm làm, không biết đến hậu quả lâu dài. Đáng trách là cơ quan quản lý không đưa ra được biện pháp nhằm ngăn chặn tình trạng này. (Xây Dựng 11/3, tr11)

Qua ảnh chụp vệ tinh của Cục Kiểm lâm, đến chiều 11/3, trên phạm vi cả nước có đến 156 điểm cháy rừng ở 27 tỉnh khắp từ Bắc-Trung-Nam. Con số trên cho thấy các điểm cháy đã tăng vọt so với cùng thời điểm một ngày trước đó (10/3).

Ông Đỗ Thanh Hải - Trưởng phòng quản lý bảo vệ rừng - Cục Kiểm lâm (Bộ NN&PTNT), cho biết đến chiều tối 11/3, cơ quan này không ghi nhận cũng như nhận được báo cáo nào của các địa phương về các vụ cháy rừng mới xảy ra trong ngày.

Tuy nhiên, trong số 156 điểm cháy phát hiện qua ảnh chụp vệ tinh trưa 11/3 thì chủ yếu là các tỉnh miền Trung, Tây nguyên và Nam bộ (toàn miền Bắc chỉ có bốn tỉnh được ghi nhận có điểm cháy), trong đó Kon Tum, Gia Lai, Đắk Nông có đến 22-24 điểm cháy, Lâm Đồng và Đồng Tháp mỗi nơi có đến 14 điểm cháy.

Theo ông Hải, ảnh vệ tinh ghi nhận điểm cháy tương đối chính xác, nhưng không phân biệt được đâu là điểm cháy rừng thật, đâu là điểm cháy do đốt nương rẫy. Từ ảnh vệ tinh này, Cục Kiểm lâm mới thông báo để các địa phương xác minh, kiểm tra.

Cục Kiểm lâm cũng cho biết đến ngày 11/3 vẫn còn 22 tỉnh có rừng có nguy cơ cháy ở cấp độ 5-cực kỳ nguy hiểm và 20 địa phương khác có rừng có nguy cơ cháy nguy hiểm. (Tuổi Trẻ 12/3)

Hiện nay, khu vực Tây Nguyên đang thời kỳ cao điểm mùa khô, nắng nóng kéo dài và hanh khô nên nguy cơ cháy rất cao. Công tác phòng chống cháy đang được chính quyền địa phương và ngành chức năng đặc biệt quan tâm.

Tại Gia Lai, chỉ tính trong dịp Tết Nguyên đán Canh Dần đến nay đã liên tiếp xảy ra 7 vụ cháy; riêng trong tháng 2 xảy ra 3 vụ cháy rừng, gây thiệt hại khoảng 100 ha rừng thông, hơn 2.800 cây cao su. Một số nhà dân ở huyện Chư Pưh và Chư Sê cũng bị thiêu rụi hoàn toàn, thiệt hại hàng trăm triệu đồng...

Theo ngành chức năng, năm vừa qua trên địa bàn tỉnh Gia Lai đã xảy ra 27 vụ cháy, làm chết 1 người, bị thương 2 người và thiệt hại về tài sản hơn 12 tỷ 500 triệu đồng. Nhằm đáp ứng yêu cầu của công tác phòng cháy chữa cháy, vừa qua UBND tỉnh Gia Lai đã trích ngân sách gần 1 tỷ đồng để trang bị thêm xe cứu hỏa, Bộ Công an cũng đầu tư cho Gia Lai một xe thang cứu hộ trị giá hơn 5 tỷ đồng, nâng tổng số xe chuyên dụng cứu hỏa ở địa phương lên 14 chiếc.

Thượng tá Đậu Chí Thanh - Trưởng phòng Cảnh sát PCCC, Công an tỉnh Gia Lai cho biết: “Từ đầu mùa khô, đơn vị đã giao cho cán bộ phụ trách các cơ sở trực tiếp tuyên truyền về công tác PCCC, cũng như hướng dẫn phương pháp cứu chữa khi có cháy xảy ra; tổ chức tập huấn nghiệp vụ PCCC cho hơn 1.000 cán bộ, nhân viên ở các cơ sở trọng điểm. Hiện nay, các trang bị, phương tiện, xe máy và lực lượng luôn ở tư thế sẵn sàng chữa cháy 24/24 giờ”.

Tại Lâm Đồng, mức cảnh báo cháy rừng đang ở cấp độ 5 - cấp cực kỳ nguy hiểm, trong đó 250 nghìn ha luôn ở tình trạng báo động đỏ. Từ đầu mùa khô đến nay, lửa đã thiêu rụi hơn 40 ha, trong đó có 4ha rừng trồng.

Ông Trần Thanh Bình, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh Lâm Đồng cho biết: “Chúng tôi đã triển khai công tác phòng cháy chữa cháy cho các cấp địa phương, đẩy mạnh công tác tuyên truyền để người dân có ý thức trong sử dụng lửa; củng cố lực lượng chữa cháy chuyên trách gồm lực lượng kiểm lâm, chủ rừng và hợp đồng nhận khoán, lực lượng bán chuyên trách của các địa phương là lực lượng dân quân tự vệ chính quyền địa phương”.

Tại Kon Tum, cùng với ngành chức năng ở địa phương, các đơn vị chủ rừng đang ngày đêm canh giữ “bà hỏa”. Ông Tống Hữu Chân, Giám đốc Công ty Nguyên liệu giấy miền Nam (thuộc Tổng công ty giấy Việt Nam) đang chăm sóc, bảo vệ 11.000ha thông ba lá, keo lai giâm hom từ 4 đến 10 năm tuổi cho biết: “Đây là thời kỳ cao điểm nhất, thời tiết rất khô hanh, trời nắng và gió rất lớn.

Ngoài công tác trực, cán bộ công nhân viên phải thường xuyên đi kiểm tra, tuần tra trên hiện trường để kiểm soát khi có lửa rừng xảy ra là ngăn chặn kịp thời. Đơn vị đã trang bị đầy đủ phương tiện, phòng cháy chữa cháy rừng”.

Theo ông Nguyễn Đức Long, Giám đốc Lâm trường Kon Tum thì: Đơn vị hiện quản lý gần 20 nghìn ha rừng, trong khi lực lượng bảo vệ thì quá mỏng, chỉ có 6 cán bộ địa bàn, và hợp đồng thêm 11 người dân địa phương, công tác phòng chống cháy rừng gặp rất nhiều khó khăn, vì thế rất cần có sự hợp tác của toàn dân mới hoàn thành tốt nhiệm vụ. (Văn Hoá 12/3)

Sáng 11/3, ông Trương Thanh Hào- Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm Phú Quốc cho biết: Đã làm xong một đường băng cản lửa từ đường vào chân núi tại khu vực lửa bùng cháy trở lại ở ấp bãi Vòng (xã Hàm Ninh, huyện Phú Quốc) vào ngày 10/3.

Tại khu vực này trước đó hai ngày đã xảy ra cháy làm thiệt hại hơn 40 ha rừng phòng hộ. Tuy nhiên do lớp thực bì phía dưới dày nên ngày hôm sau lửa đã bùng phát trở lại.

Huyện đảo Phú Quốc đã huy động toàn bộ lực lượng hơn 500 người tham gia chữa cháy và tiến hành cắt đường băng cản lửa xung quanh khu vực cháy. Hiện tại đám cháy ngầm dưới lớp thực bì đã được dập tắt hoàn toàn, tuy nhiên vụ cháy vẫn làm thiệt thêm gần 3 ha rừng.

“Hiện chúng tôi đang tiếp tục làm thêm một đường băng cản lửa nữa để cô lập khu vực cháy, đồng thời tại những nơi làm đường băng, cách 100m đào một giếng khơi chứa nước nhằm phục vụ công tác cháy rừng. Tại khu vực xung yếu như Bãi Vòng cứ cách 100m bố trí một cán bộ kiểm lâm theo dõi kiểm soát cháy. Hiện nay trên đảo Phú Quốc lực lượng kiểm lâm tuần tra, túc trực 24/24”- ông Hào nói. (Tuổi Trẻ 12/3)

10/3, tại vườn quốc gia Chư Mom Ray, khu vực xã Rờ Kơi, huyện Sa Thầy xảy ra cháy rừng, nhờ phát hiện kịp thời cộng với sự hỗ trợ tích cực của cán bộ chiến sĩ đồn biên phòng 705, sau hơn 3 giờ tổ chức khoanh vùng, cô lập, đám cháy đã được khống chế và dập tắt.

Theo Hạt kiểm lâm vườn quốc gia Chư Mom Ray, diện tích rừng bị cháy rộng khoảng 3ha chủ yếu là rừng cỏ tranh, tre nứa. Nguyên nhân cháy đang tiếp tục được điều tra.

Như vậy chỉ trong sáu ngày vừa qua tại vườn quốc gia Chư Mom Ray đã mất đi 23ha rừng. Hiện nay nguy cơ xảy ra cháy rừng tại đây vẫn ở mức báo động đỏ, trong khi lực lượng phòng cháy chữa cháy rất mỏng. (Tuổi Trẻ12/3; Sài Gòn Giải Phóng 12/3; Nông Nghiệp Việt Nam 12/3; Pháp Luật TP.HCM 12/3; Nông Thôn Ngày Nay 123)

Tại Vườn Quốc gia Tràm Chim, do nắng nóng kéo dài, nhiều thảm thực vật ở khu A1, A5 đã bị khô, cây chết đổ, ngã chồng lên nhau tạo thành một lớp thực bì dày, nguy cơ cháy rừng rất cao.

Để chủ động phòng tránh, đảm bảo an toàn cho hơn 3.000 ha rừng nguyên sinh, Vườn Quốc gia Tràm Chim và Hạt Kiểm Lâm huyện Tam Nông đã tổ chức đốt cỏ chủ động ở các khu A1, A5 tại gò Lau Vôi, gò đồn Lung Sơn. Công tác tuần tra, kiểm soát cũng được các ngành kiểm lâm, quân sự, công an huyện tổ chức ứng trực thường xuyên.

Ông Lê Hoàng Tấn - Hạt trưởng Hạt Kiểm Lâm liên huyện Tam Nông – Tân Hồng cho biết, để chủ động đối phó với nguy cơ cháy có thể xảy ra; Vườn Quốc gia Tràm Chim đang đề nghị Bộ chỉ huy quân sự tỉnh Đồng Tháp hỗ trợ thêm lực lượng ứng trực để đảm bảo cho công tác phòng cháy chữa cháy tại vườn. (VOV News 12/3; Tiền Phong 12/3)

TP.HCM vừa chỉ đạo các sở, ngành, đơn vị liên quan tập trung triển khai các biện pháp cấp bách phòng cháy, chữa cháy rừng và thảm thực vật.

Theo đó, tại những địa phương có rừng, cây trồng phân tán và thảm thực vật thân cỏ xen cài với khu dân cư và các công trình kinh tế, xã hội trong vùng trọng điểm có nguy cơ cháy cao như quận 2, 7, 9, 12, Thủ Đức, Bình Tân, huyện Cần Giờ, Bình Chánh, Củ Chi, Hóc Môn, chủ tịch UBND quận, huyện cần chỉ đạo các cơ quan chức năng, chính quyền cấp phường, xã tăng cường các biện pháp phòng cháy chữa cháy.

Đồng thời, tổ chức lực lượng tại chỗ ứng trực, kịp thời xử lý mọi tình huống xảy ra. Chủ tịch các quận, huyện chịu trách nhiệm trước UBND TP nếu để xảy ra cháy, gây thiệt hại đến tài sản, tính mạng của nhân dân, ảnh hưởng đến trật tự, an toàn xã hội tại địa phương... (Sài Gòn Giải Phóng 12/3)

Ông Nguyễn Hữu Ái- PGĐ Sở NN&PTNT kiêm Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm cho biết: Lãnh đạo tỉnh đã chỉ đạo cho Sở LĐTB&XH phối hợp với Chi cục Kiểm lâm và các ngành có liên quan xem xét từng trường hợp cụ thể, lập hồ sơ trình cấp có thẩm quyền công nhận hai người đã hi sinh khi tham gia dập lửa cứu rừng là liệt sĩ.

2 người đã hi sinh khi dập lửa rừng đó là anh Vừ A Lải ở xã Khoen On, huyện Than Uyên, và anh Lý Dâu Quẩy ở xã Ma Ly Pho, huyện Phong Thổ. (Nông Nghiệp Việt Nam 12/3)

Từ đầu tháng 3/2010 đến nay, nhiều đơn vị của tỉnh Cà Mau tổ chức nhiều đoàn đến thăm hỏi sức khỏe, tặng quà cho lực lượng trực chiến phòng chống cháy rừng (PCCR) tràm mùa khô trên lâm phần U Minh Hạ.

Các đoàn đến tận tiểu khu, trạm, chốt nằm sâu trong rừng, động viên và chia sẻ khó khăn với cán bộ, nhân viên đang thực hiện nhiệm vụ PCCR. Ngoài hàng chục triệu đồng tiền mặt, các đơn vị tiểu khu, trạm, chốt còn được tặng nhu yếu phẩm như: đường, sữa, mì gói, bánh kẹo, nước mắm, bột ngọt, nước uống đóng bình, nhang, thuốc xịt muỗi...

Hiện nay, lực lượng ứng trực PCCR 24/24 trên lâm phần U Minh Hạ có gần 500 người. Phần lớn trong số họ bám trụ giữ rừng từ đầu mùa khô đến nay. Tuy nhiên, nhiều chốt, trạm có điều kiện sinh hoạt khó khăn, thiếu nước sạch… rất cần sự hỗ trợ của cộng đồng.

Lâm phần rừng tràm U Minh Hạ có tổng diện tích 40.749 ha, trong đó diện tích có rừng 36.428 ha. Toàn bộ diện tích lâm phần này đang ở mức báo động cháy cấp 4, cấp 5 - cấp nguy hiểm và cực kỳ nguy hiểm, có thể xảy ra cháy bất cứ lúc nào. (Sài Gòn Giải Phóng 12/3)

Năm nay theo cơ quan khí tượng dự báo là năm El Nino, khô hạn và… cháy. Đúng là từ Tết tới giờ, những đám cháy dữ dằn đã bùng phát khắp nơi trong nước. Từ cháy rừng tới cháy chung cư cao tầng, rồi cháy một cơ sở sản xuất ở Bình Dương làm 7 người chết thê thảm, rồi tiếp tục cháy rừng lần thứ 2 ở Phú Quốc do dập cháy không kỹ, rồi…

Công luận đã phản ánh những biện pháp chữa cháy còn rất thô sơ như dập đám cháy rừng bằng… tay, rồi với những đám cháy ở thành phố thì sự can thiệp của xe cứu hỏa luôn vướng hết chướng ngại này tới sự cố khác, nên hiệu quả chữa cháy là rất thấp. Từ những đám cháy vừa lụi tàn và những đám cháy mới đang hứa hẹn sẽ bùng phát, người ta có cảm giác "bà hỏa" là một thế lực siêu nhiên không thể chế ngự ở VN hiện nay.

Chuyện cháy rừng hay cháy nhà là chuyện xảy ra trên khắp thế giới. Nhưng ở nhiều nước, do luôn có ý thức thường trực phòng chữa cháy cộng với phương tiện chữa cháy hiện đại và luôn sẵn sàng 24/24, những đám cháy được dập một cách tích cực, chủ động và đa phần đạt hiệu quả cao. Như thế, thiệt hại sẽ được giảm thiểu, dù không đám cháy nào là không có thiệt hại.

Còn ở ta, cái đáng trách đầu tiên là ở ý thức phòng cháy chữa cháy, mà phòng cháy luôn phải đặt lên hàng đầu. Chúng ta xem ra vẫn còn quá thờ ơ với "bà hỏa", mà "bà" này thì lại không hề thờ ơ trước bất cứ cơ hội nào có thể thổi bùng lên thành một đám cháy. Đã nói phòng cháy thì không chỉ ở việc chuẩn bị phương tiện chữa cháy - ngay việc này chúng ta vẫn còn làm một cách hời hợt - mà trước hết phải khoanh lại những "vùng nhạy cảm cháy" để có những phương án cụ thể nếu đám cháy xảy ra. Và khi xảy ra cháy, thì với cường độ như thế nào, tốc độ lan rộng như thế nào thì phải dùng những phương tiện gì để dập lửa. Những phương tiện ấy lấy ở đâu, được chuẩn bị sẵn sàng như thế nào… Tất cả đều phải nằm trong kế hoạch cụ thể của chính quyền, của các cơ quan chức năng phòng chữa cháy, và ở cả trong cộng đồng.

Nhân dân cũng phải được tập dượt để đối phó với những đám cháy, sơ tán thế nào, tham gia dập lửa ra sao, lực lượng dân phòng nào sẽ đi hàng đầu cùng các đơn vị chức năng dập đám cháy? Ngay như địa bàn tôi cư trú, chưa bao giờ tôi nghe có một phổ biến nào về "coi chừng củi lửa" hay một cuộc tập dượt nào để phòng chữa cháy một khi xảy ra hỏa hoạn. Nếu địa phương nào cũng "bình chân như vại" coi chuyện cháy chưa tới cổng nhà mình thì chưa có gì phải lo, thì khi hỏa hoạn xảy ra, làm sao dập lửa?

Vì thế, vấn đề cả nước hiện nay là phải "làm nóng" ý thức về phòng cháy và chữa cháy, cùng với nó, phải chuẩn bị tất cả những phương tiện có thể có để sẵn sàng ứng phó khi hỏa hoạn xảy ra. Khi mỗi người dân đều ý thức được "vấn đề củi lửa", không để xảy ra tình trạng vô ý gây nên đám cháy, nhất là cháy rừng, thì ngay từ gốc, những đám cháy đã được ngăn ngừa một phần rất cơ bản.

Và nữa, khi các cơ quan chức năng không chỉ nói mà có những biện pháp, những phương tiện phòng cháy chữa cháy hữu hiệu, thì hợp sức với cộng đồng, sẽ tạo ra những "bức tường chống cháy" và khi lâm sự, là những trận chiến dập lửa hiệu quả. (Thanh Niên 12/3)

Dự án “Trồng thử nghiệm và xây dựng mô hình trồng một số cây lâm nghiệp cho năng suất cao tại tỉnh Bắc Kạn” do Viện Cải thiện giống và phát triển lâm sản phối hợp với Trung tâm nghiên cứu giống cây rừng thuộc Viện Khoa học lâm nghiệp VN và Trung tâm Giống cây trồng, vật nuôi Bắc Kạn phối hợp thực hiện tại các huyện Ba Bể, Chợ Đồn, thời gian từ tháng 3/2008-12/2010.

Mục tiêu chung nhằm tăng thêm nguồn giống cây lâm nghiệp có năng suất cao, tăng năng suất rừng trồng và tăng hiệu quả kinh tế, tăng thu nhập cho người dân, góp phần sử dụng đất có hiệu quả, cải thiện môi trường sinh thái ở các địa phương của tỉnh Bắc Kạn.

Sau hơn 2 năm triển khai thực hiện, cơ quan chủ trì đã cơ bản hoàn thành được các nội dung. Đã điều tra, khảo sát chọn được 3 địa điểm để triển khai là thôn Bản Ca, xã Bình Trung, huyện Chợ Đồn; thôn Nà Chằm, xã Mỹ Phương và Thị trấn Chợ Rã, huyện Ba Bể; trồng thử nghiệm và trồng mô hình Keo lai, Keo tai tượng, Trám ghép và Thông caribe được 8,5 ha, trong đó trồng tại thôn Bản Ca 4 ha (2 ha Keo lai, 1 ha Keo tai tượng, 1 ha Trám ghép), thôn Nà Chằm 3,5 ha (2 ha Keo lai, 1 ha Keo tai tượng, 0,5 ha Trám ghép), tại Thị trấn Chợ Rã 1 ha Thông caribe.

Nhìn chung, các loại cây sau khi trồng phát triển bình thường. Cơ quan chủ trì đã điều tra, đánh giá sự sinh trưởng các giống Keo lai tại Lâm trường Chợ Mới, Công ty lâm nghiệp Bắc Kạn; đào và mô tả phẫu diện tích đất tại các điểm triển khai dự án; tập huấn kỹ thuật cho người dân về trồng và chăm sóc các giống Keo lai, Keo tai tượng và Trám ghép.

Dự án được thực hiện thành công sẽ từng bước thay thế được những giống hiện có của địa phương năng suất thấp bằng những những giống năng suất cao đã được xác định qua khảo nghiệm, giúp cho ngành lâm nghiệp Bắc Kạn có một bộ giống gốc có năng suất, chất lượng tốt để nhân giống phục vụ cho sản xuất. (Theo Tạp Chí Khoa Học 11/3)

Ông Tim McCormack - chuyên gia thuộc Chương trình bảo tồn Rùa châu Á cho biết, chương trình đang tiến hành xác định các cá thể rùa Hoàn Kiếm ở Đồng Mô, cùng giống với Cụ Rùa Hồ Gươm, để tiến tới ghép đôi sinh sản, duy trì nòi giống Cụ Rùa.

Thời gian gần đây, Cụ Rùa hồ Gươm liên tục nổi. Mới đầu nó là tin vui nhưng số lần Cụ nổi quá nhiều lại khiến nhiều người lo lắng về sức khoẻ của cụ cũng như môi trường Cụ đang sống. Nhiều ý kiến được đưa ra nhằm bảo vệ Cụ, trong đó có việc nhân giống Cụ Rùa. Đây là một quan điểm còn có nhiều ý kiến trái chiều, gây tranh cãi.

Theo tài liệu của Chương trình Bảo tồn Rùa châu Á, trên thế giới hiện chỉ ghi nhận 4 cá thể “rùa Hoàn Kiếm.” Theo ông Tim McCormack, hiện ở Việt Nam ghi nhận có 2 cá thể rùa Hoàn Kiếm (Rafetus swinhoei), trong đó có 1 con sống ở Hồ Gươm và 1 con sống tại hồ Đồng Mô (Sơn Tây, Hà Nội). 2 con còn lại được nuôi nhốt tại Trung Quốc.

Cụ Rùa hồ Gươm là 1 trong 4 cá thể hiếm hoi đó. Khác với các cá thể khác, Cụ Rùa còn mang một ý nghĩa lịch sử, văn hoá, tâm linh rất lớn với con người Hà Nội nói riêng cũng như lịch sử Hà Nội nói chung.

Rùa Hoàn Kiếm còn được gọi là con Giải hoặc con Trạnh, có kích thước, trọng lượng lớn và hiện nay chưa rõ tuổi thọ được bao nhiêu năm. Đây là loài động vật có nguy cơ tuyệt chủng cao nhất trên thế giới do săn bắt và ảnh hưởng môi trường sống. Loại rùa này đã được sách đỏ của IUCN năm 2009 xếp vào loại cực kỳ nguy cấp.

Sự tuyệt chủng còn thể hiện rõ hơn khi vào các năm 2008 và 2009, các chuyên gia của Trung Quốc đã “se duyên” cho 2 cá thể rùa Hoàn Kiếm và thu được 300 trứng qua 2 lần rùa đẻ. Song, không có trứng nào nở thành con.

Ông Tim McCormack cũng cho biết, Chương trình đang tiến hành xác định xem có bao nhiêu cá thể rùa Hoàn Kiếm ở hồ Đồng Mô, nhằm tiến hành ghép đôi sinh sản với hy vọng duy trì nòi giống Cụ Rùa. Đây có thể sẽ là một tín hiệu vui, song nhiều người lại có quan điểm rằng rùa ở Đồng Mô không cùng giống với Cụ Rùa hồ Gươm.

Ngoài ra, Chương trình sẽ tiến hành bảo vệ môi trường sống và thúc đẩy đưa loài rùa này vào danh sách cần được bảo vệ trong những văn bản pháp luật cao hơn. (Theo Dân Trí 11/3)

Không quân trang, quân phục; không công cụ hỗ trợ; không vũ khí, quân dụng; không có chế tài và không chế độ ưu đãi ngành nghề, thế nhưng đã nhiều năm nay, đội quân giữ rừng “5 không” ở VQG Xuân Sơn, huyện Tân Sơn vẫn nhiệt huyết, can đảm để giữ vững hàng chục nghìn ha rừng.

Có điều, công cuộc bảo vệ rừng trên đỉnh Xuân Sơn vẫn còn gian nan phía trước. Vì vậy, rất cần cơ chế quan tâm, hỗ trợ đặc biệt với những con người thầm lặng này.

Sau khi được Chính phủ quyết định “nâng cấp” thành VQG ngày 17/4/2002 đến nay, VQG Xuân Sơn có tổng diện tích khoảng 15.000 ha với 3 phân khu chức năng: Khu bảo vệ nghiêm ngặt; khu phục hồi sinh thái và khu hành chính.

Theo Giám đốc VQG Phạm Văn Long, hiện nay VQG chỉ có 30 biên chế. Trong đó, đội chuyên trách bảo vệ rừng có 12 người gồm: 1 đội trưởng, 1 đội phó và 10 cán bộ “chốt” ở 5 trạm quản lý để bảo vệ rừng tại gốc. Với diện tích rừng của Xuân Sơn, thì lực lượng này vừa ít lại vừa thiếu thốn mọi bề. Hơn nữa, Xuân Sơn lại là vườn duy nhất trên 30 VQG của cả nước chưa có Hạt kiểm lâm, vì vậy công việc càng nặng nề hơn.

Không chỉ thế, đội quân “5 không” còn gặp rất nhiều khó khăn xử lý các trường hợp xâm phạm rừng vì hiệu lực của nhiều pháp lý không cao. Hầu như các trạm quản lý đến thời điểm này vẫn không có điện nên vẫn phải đi tới 20 cây số mới truy cập được internet.

Tuy nhiên, nhiệm vụ khó khăn nhất là che phủ rừng đã được thực hiện tốt. Nếu như từ năm 2002 độ che phủ ở Xuân Sơn đạt 56% thì năm 2008 con số này đã tăng lên 72%. Cùng với đó, cả số lượng và chất lượng rừng trồng cũng được tăng theo, cộng thêm việc cân bằng hệ sinh thái rừng, cải tạo môi trường rừng, sản xuất nông nghiệp. Từ đó, vừa góp phần bảo vệ VQG vừa bảo tồn đa dạng sinh học các nguồn gen động, thực vật quý hiếm.

Xuất phát từ quan điểm, dù lực lượng bảo vệ rừng có đông, đủ đến mấy, nhưng thiếu sự ủng hộ của người dân thì công tác bảo vệ rừng rất hạn chế, người đứng đầu VQG Xuân Sơn cho rằng, bảo vệ rừng, nhất thiết phải có hướng phát triển kinh tế cho người dân trong vùng.

Hiện nay, trong VQG Xuân Sơn có 9 thôn bản với 615 hộ gồm gần 3.000 nhân khẩu, chủ yếu là người Dao và người Mường sinh sống và hầu hết đều thuộc diện hộ nghèo. Vì thế, phát triển kinh tế, cùng dân giữ rừng là nhiệm vụ quan trọng. Tuy nhiên, do kinh phí cho hoạt động này còn ít nên chủ yếu dựa vào các dự án đầu tư theo từng đợt.

Ban quản lý VQG đã phối kết hợp tốt giữa chính quyền địa phương và người dân sống gần rừng thông qua các chương trình dự án như: Năm 2008 và 2009 về “Nâng cao năng lực bảo tồn tại VQG Xuân Sơn” đã giúp giáo dục về môi trường cho người dân, hiện đang được tiếp tục nhân rộng; hợp phần: Hướng dẫn sản xuất mô hình nông nghiệp giúp 40 hộ tham gia mô hình trồng lúa, ngô hiệu quả.

Hiện tại, dự án “Cải thiện đời sống cho người dân địa phương ở trong và ngoài VQG, góp phần quản lý bền vững” được Đan Mạch tài trợ kéo dài đến tháng 6/2010 sẽ đào tạo, tập huấn, chuyển giao công nghệ; xây dựng các mô hình trình diễn, tổ chức quản lý góp phần giáo dục nâng cao nhận thức, chuyển đổi tập quán canh tác và sinh hoạt; tạo công ăn việc làm tiến tới xóa đói giảm nghèo cho người dân.

Cộng thêm dự án “Nâng cao năng lực bảo vệ đa dạng sinh học và sử dụng tài nguyên thiên nhiên VQG Xuân Sơn” do Quỹ bảo tồn Việt Nam tài trợ cũng có nội dung tương tự nhằm nâng cao ý thức trách nhiệm của người dân trong việc bảo vệ rừng... Điều đáng mừng, trong năm 2009, không có vụ phá rừng và cháy rừng trái phép xảy ra.

Theo ông Phạm Văn Long - Giám đốc VQG Xuân Sơn, Nhà nước nên thống nhất chế độ cho lực lượng bảo vệ rừng ở các VQG. Vẫn biết, về chức năng, nhiệm vụ, cán bộ kiểm lâm và lực lượng bảo vệ rừng Quốc gia có khác nhau. Nhưng gần đây, lực lượng kiểm lâm còn được chế độ thâm niên và có chế độ thương binh hoặc liệt sỹ, trong khi đó, lực lượng bảo vệ rừng ở Xuân Sơn không hề có ưu đãi nào khác ngoài lương. Nếu trường hợp xảy ra xô xát, ảnh hưởng đến tính mạng trong khi thi hành nhiệm vụ thì không được hưởng chế độ gì.

(Thanh Tra 13/3, tr11)

Mặc dù khai thác gấu trái phép bị pháp luật cấm từ năm 1992 ở Việt Nam, nhưng hoạt động này vẫn diễn ra phổ biến. Tổ chức động vật châu Á xây dựng Trung tâm Cứu hộ gấu Tam Đảo, nhằm bảo vệ và bảo tồn gấu.

Các loài động vật hoang dã Châu Á đang đứng trước nguy cơ tuyệt chủng, đặc biệt là loài gấu. Để chấm dứt các hành động tàn ác đối với động vật cũng như chăm sóc phục hồi, Tổ chức động vật châu Á đã dành 75% ngân sách hàng năm cho gấu tại Trung Quốc và Việt Nam. Trong đó Trung tâm Cứu hộ gấu Việt Nam với ngân sách đầu tư hơn 3,3 triệu USD, được xây dựng trong thung lũng Chắt Dậu, Vườn Quốc gia Tam Đảo, với diện tích khoảng 12ha.

Xây dựng Trung tâm cứu hộ được chia thành 2 giai đoạn, Giai đoạn 1 là dự án xây dựng “trạm cách ly - cứu hộ gấu” và khu nuôi gấu tạm thời có khả năng tiếp nhận tối đa 100 cá thể gấu. Giai đoạn 2 là dự án xây dựng 12 khu nuôi gấu bán tự nhiên và hai khu chăm sóc gấu đặc biệt, được Thủ tướng phê duyệt theo Quyết định số 2144. Giai đoạn này hoàn thành, có khả năng tiếp nhận tối đa 250 cá thể gấu. Hiện tại 2 khu nuôi gấu bán tự nhiên đã đi vào hoạt động.

Trung tâm cứu hộ gấu Việt Nam sẽ có hơn 100 nhân viên làm việc, tổ chức có một đội ngũ chuyên gia thú y nước ngoài gồm 1 bác sĩ thú y, 2 y tá thú y, 2 chuyên gia dinh dưỡng chăm sóc gấu, 2 chuyên gia xây dựng.

Gấu được đưa về đây đều do Kiểm lâm ở các tỉnh trong cả nước thu giữ ở những trại nuôi gấu hoạt động trái phép. Gấu mới đưa về sẽ nhốt trong chuồng tạm để phục hồi sức khỏe, sau đó đưa ra khu vực cách ly để chăm sóc và tiến hành ghép gấu trước khi đưa ra khu vực bán hoang dã. Ngoài ra, gấu còn được chăm sóc bằng cách cho thức ăn vào ống tre hoặc để trên cao nhằm đánh thức bản năng tự nhiên của chúng sau một thời gian dài bị nhốt trái phép…(An Ninh Thủ Đô 12/3, tr6)

Khoảng 300 sếu đầu đỏ đã trở lại với vùng tứ giác Long Xuyên vào mùa khô năm nay để tìm mồi, so với năm trước, số sếu đông hơn gần 100 con và về chậm hơn 1 tháng.

Ngoài điểm đến quen thuộc là địa bàn ấp Ba Núi, xã Bình An, huyện Kiên Lương, năm nay đàn sếu còn có thêm địa điểm mới là cánh đồng cỏ bàng rộng 2.800 ha tại xã Phú Mỹ, huyện Giang Thành. (Nông Thôn Ngày Nay 12/3, tr7)

Hội nghị quốc tế về các vùng rừng lớn trên thế giới diễn ra mgàu 11/3 tại Pháp. Đại diện của hơn 30 quốc gia thuộc những khu vực có diện tích rừng lớn của châu Phi, Mỹ Latin và châu Á, cùng đại biểu của 12 nước tài trợ đã tham dự hội nghị.

Tại hội nghị này, các bên tham gia thảo luận về các giải pháp chống tình trạng phá rừng trên thế giới, trong đó có việc triển khai khoản tài trợ 3,5 tỷ USD mà 6 nước (gồm Pháp, Australia, Nhật Bản, Anh, Na Uy và Mỹ) đã cam kết hỗ trợ các nước đang phát triển giảm khí thải gây hiệu ứng nhà kính xuất phát từ nạn phá rừng tại hội nghị thượng đỉnh Copenhagen vừa qua.

Phát biểu khai mạc hội nghị, Tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy kêu gọi các nước giàu và các nước phát triển cùng nhau gánh vác nhiệm vụ chống phá rừng trên thế giới với mục tiêu giảm nạn phá rừng còn 50% vào năm 2020 và xoá bỏ tình trạng phá rừng vào năm 2030.

Ông Sarkozy nhấn mạnh: Việc chống phá rừng phải gắn với việc đảm bảo đời sống của người dân ở các nước nghèo. Tổng thống Sarkozy nói: “Thật phi lý nếu phải lựa chọn giữa việc bảo vệ rừng và sự nghèo đói của người dân sống ở các khu rừng và những vùng lân cận. Tôi hy vọng sẽ có một nghiên cứu về tác động tích cực và tiêu cực của chương trình chống phá rừng đối với vấn đề an ninh lương thực để từ đó đưa ra giải pháp tốt nhất nhằm dung hoà hai nhiệm vụ chống phá rừng và an ninh lương thực.”

Bên cạnh đó, Tổng thống Sarkozy cũng cho biết tại hội nghị nhóm G20 mà Pháp chủ trì diễn ra vào tháng 11/2010, Pháp sẽ kêu gọi các nước trong nhóm thông qua và áp dụng sáng kiến đánh thuế đối với các giao dịch tài chính để lập quỹ bảo vệ rừng trên thế giới…(Theo VOV News 12/3)./.